جستجوی پیشرفته
بازدید
2813
تاریخ بروزرسانی 1391/02/21
خلاصه پرسش
حکم سود سرمایه گذاری در شرکت های خارجی چیست؟
پرسش
من به تازگی در شرکتی خارجی سرمایه گذاری کرده ام که قرار است ماهانه به من سودی تعلق بگیرد. در ضمن قرار نیست مانند شرکتهای هرمی کسی را معرفی کنم. می خواستم بدانم حکم سودی که به من تعلق می گیرد چیست؟
پاسخ اجمالی

سرمایه گذاری در شرکتهای خارجی  اگر به استقلال و عزت مسلمانان ضربه ای وارد نمی کند و باعث دلبستگی و رفاقت خالصانه مسلمانان با آنها نمی شود اشکال ندارد؛ چنان که گرفتن ربا از غیر مسلمان به فتوای اکثر مراجع جایز است.

پاسخ تفصیلی

سرمایه گذاری انواع مختلف دارد و هر مورد شرایط خاص به خود را دارا است. نوعی از سرمایه گذاری به این صورت است که شما با در اختیار قرار دادن پول یا جنس خود شرط می کنید که بخشی از سود حاصل شده در اختیار شما قرار داده شود؛ نمونه این سرمایه گذاری مضاربه است. اما گاهی شما بخشی از یک شرکت را خریداری می نمایید و به این ترتیب مالک بخشی از آن شرکت می شوید در این صورت شما با صاحبان دیگر شرکت شریک شده اید مثل خرید سهام یک شرکت. هر یک از انواع سرمایه گذاری شرایط و احکام خاص خود را دارد که با مراجعه به رساله های توضیح المسائل مراجع به آنها دست پیدا می کنید.

برای بیان نظر فقها در مورد ارتباط اقتصادی با کشور های خارجی می گوییم:

شرکتی که در آن سرمایه گذاری می شود یا متعلق به مسلمانان است یا کفار (غیر مسلمان). در صورتی که متعلق به کفار است یا کشورهایی هستند که مسلمانان با آنها در حال صلح هستند یا این که روابط خود را با آن کشورهای کافر قطع کرده اند و هیچ قرار داد صلحی با آنها ندارند؛ اکنون اسرائیل مصداق بارز آن است.

الف. اگر شرکت از کشورهای اسلامی است قرارداد نباید ربوی باشد یعنی نباید شما سرمایه خود را به شرکتی قرض داده باشید و در مقابل شرط کرده باشید که آن شر کت پولی به شما پرداخت نماید یا کاری به نفع شما انجام دهد. [1]

ب. اگر شرکت های متعلق به کشورهای غیر مسلمانی است که با مسلمانان در حال صلح هستند نکات زیر باید مورد توجه قرار گیرد:

1. فقها روابط اقتصادی مثل مضاربه و مشارکت با کفار اهل ذمه را مکروه می دانند و این کراهت را مخصوصا در موردی تاکید می کنند که مسلمان خود در معاملات مالی حاضر نباشد و مثلا پولش را به کفار داده باشد تا با آن کسب و کار کند [2] . در روایتی ابن رئاب می گوید شنیدم امام صادق(ع) فرمود: شایسته نیست مسلمان با اهل ذمه مشارکت کند و سرمایه ای به آنها بسپرد و ودیعه ای به آنها بدهد و با آنها خالصانه دوستی کند [3] . در روایت دیگری از امیر المومنین (ع) نقل شده که ایشان از مشارکت با یهودی و نصرانی و مجوسی کراهت داشتند مگر این که خود مسلمان در تجارت حضور داشته باشد [4] . بعضی دلیل این حکم را این طور می گویند که چون کفار به دلیل بی تقیدی نسبت به احکام اسلام ممکن است معاملات حرام از جمله بیع شراب یا معاملات ربوی انجام دهند به همین دلیل این معاملات مکروه است.

2. با این ارتباط اقتصادی، استقلال و عزت اسلام و مسلمانان نباید خدشه دار شود این شرط را فقها از آیه ای استفاده می کنند که می فرماید: خداوند هرگز کافران را بر مومنان تسلطی نداده است [5] . این آیه نشان می دهد خداوند هیچ قانون تشریعی و تکوینی را در جهت سلطه کفار بر مسلمانان قرار نداده است [6] . این نوع ارتباط مثل این است که شرکت طرف حساب شما مشغول استعمار مسلمانان منطقه ای از جهان باشد و سرمایه شما در این جهت صرف شود یا فعالیت شرکتی در جهت وابستگی علمی، اقتصادی یا صنعتی مسلمانان باشد.

3. ارتباط اقتصادی با کفار نباید باعث دلبستگی و محبت کفار در دل مسلمانان شود به طوری که مسلمان در اثر شراکت مالی از نظر روحی و اخلاقی به آنها کشش پیدا کند؛ در آیه ای از قرآن می فرماید: اى کسانى که ایمان آورده اید، یهود و نصارى را ولی (و دوست و تکیه گاه خود) انتخاب نکنید. آنها اولیای یکدیگرند، و کسانی از شما که با آنها دوستی کنید، از آنها هستند. خداوند، جمعیت ستمکار را هدایت نمى کند [7] . و در آیه دیگری می فرماید: ای کسانی که ایمان آورده اید دشمن من و دشمن خودتان را دوست نگیرید شما نسبت به آنها اظهار محبت می کنید در حالی که آنها به آنچه از حق برای شما آمده کافر شده اند. [8] این آیات نشان می دهند که هر چند داشتن رابطه اقتصادی با کفار جایز شمرده شده اما نباید باعث صمیمیت مسلمانان با کفار به حدی که در بین هم کیشان خود وجود دارد شود.

البته این به آن معنا نیست که مسلمانان در روابط خود با کفار حسن معاشرت و خوش برخوردی را کنار بگذارند چون خوش اخلاقی با دل دادگی و تأثیر پذیری از دیگران متفاوت است. در آیه ای می فرماید: خداوند شما را از نیکی کردن و رعایت عدالت نسبت به کسانی که در راه دین با شما پیکار نکردند و از خانه و دیارتان بیرون نراندند نهی نمی کند [9] .

4. هر ارتباطی که توسط حکومت اسلامی منع شده باشد نیز باید ترک شود.

هر چند مسلمانان محدودیت هایی را در ارتباط با کفار باید رعایت کنند اما بسیاری از فقها معتقدند که مسلمانان از کفار می توانند ربا بگیرند [10] . البته این دسته از فقها تنها گرفتن ربا از کفار را جایز می دانند و ربا دادن مسلمان به کافر را جایز نمی دانند.

ج. قسم آخر شرکت های متعلق به کشورهای غیر مسلمانی است که با مسلمانان در حال صلح نیستند و حکومت اسلامی روابطی با آنها ندارد [11] . این دسته از کفار، کفار حربی نامیده می شوند و فقها هر گونه ارتباط اقتصادی با آنها را حرام می دانند [12] .

این کلیتی بود از مباحث مرتبط با سرمایه گذاری در کشورهای خارجی اعم از کشورهای مسلمان و غیر مسلمان. برای اظهار نظر دقیق تر در باره حلیت یا حرمت سرمایه گذاری، باید چگونگی فعالیت اقتصادی و قراردادی که بین دو طرف بسته شده مشخص باشد. این به دلیل اندک تفاوتی است که شرایط هر قرارداد نسبت به قراردادهای دیگر دارد. به عنوان مثال در مضاربه نمی توان سود قطعی برای سرمایه گذار قرار داد، بلکه سود حاصل شده باید به صورت نسبی بین عامل و سرمایه گذار تقسیم شود، در حالی که در اجاره، به طور قطعی اجاره مشخص می شود و ارتباطی به این ندارد که آیا منافع مال توسط مستاجر به طور کامل برداشت شده یا نه.

علاوه بر تاثیر نوع سرمایه گذاری در جایز بودن آن، نظر مرجع تقلید هر شخص، ملاک است. چون در بین فقها در مورد شرایطی که در سرمایه گذاری های مختلف باید رعایت شود اختلاف نظر وجود دارد. بنابر این برای دریافت جواب قطعی بیان نوع سرمایه گذاری و نام مرجع تقلید خود ضروری است.



[1] رجوع کنید به توضیح المسائل مراجع بخش قرض.

[2] طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم، العروة الوثقی 268 موسسة النشر الاسلامی 1420؛ شهید ثانی الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة ج 4 ص 203 مکتبة الداوری 1410.

[3] من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 229.

[4] الکلینی ، ابو جعفر محمد بن یعقوب ، الکافی ج5 ص 286 ، دار الکتب الاسلامیة ،1407.

[5] و لن یجعل الله للکافرین عل المومنین سبیلا قرآن سوره النساء آیه 141 ترجمه مکارم شیرازی، ناصر

[6] امام خمینی از این آیه برای نفی هر تسلطی از طرف کفار بر مسلمین استفاده کرده اند.امام خمینی کتاب البیع 543 موسسه اسماعیلیان سال 1410

[7] (یا ایها الذین آمنوا لاتتخذوا الیهود والنصارى اولیاء بعضهم اولیاء بعض فمن یتولهم منکم فانه منهم ان الله لایهدى القوم الظالمین.) مائده، 51 ترجمه مکارم شیرازی ، ناصر.

[8]    الممتحنه 1 ترجمه ناصر مکارم شیرازی

[9]     (لاینهاکم الله عن الذین لم یقاتلوکم فى الدین ولم یخرجوکم من دیارکم ان تبروهم و تقسطوا الیهم) ممتحنه، 7-8 ترجمه مکارم شیرازی،ناصر.

[10]    توضیح بیشتر در سؤالات 1048 (سایت: 1118) ، 1275 (سایت: 1259) و 608 (سایت: 665) .

[11]   محمود عبد الرحمان ، معجم المصطلحات و الالفاظ الفقهیة، ج 1 ص 328، بی تا ، بی جا.

[12]    استفاده شده از مقاله: مهریزی، مهدی ، روابط اقتصادی مسلمانان با کافران ، مجله فقه شماره 7- 8 .

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • آیا برگی از درخت زیتون، عامل خاموش شدن آتش حضرت ابراهیم(ع) بوده است؟
    1011 حدیث 1393/01/24
    این‌که حضرت ابراهیم(ع) با توجه ویژه خداوند از آتش نجات یافت و این‌که زیتون، درخت پر ارزشی است، هر دو از مطالبی هستند که در قرآن کریم بدان‌ها اشاره شده است، اما در خود قرآن، ارتباطی میان این دو مطلب اعلام نشده است، ولی از برخی دعاها چنین استنباط می‌­‌شود ...
  • آیا فرزند، برای نذر کردن نیاز به اذن پدر دارد؟
    1256 عهد، نذر و سوگند 1391/07/27
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: در نذر فرزند، اجازۀ پدر شرط نیست، ولى اگر پدر[1] از عملى که فرزند آن را نذر کرده است منع کند،[2] نذرش باطل مى‌شود.[3] [1]. آیات عظام اراکی،خویی، تبریزی، سیستانی، فاضل: (پدر یا مادر). [2]. آیة الله مکارم شیرازی: (و این کار او، ...
  • آیا اگر مرد با زنش نزدیکی نکند حق طلاق برای زن ثابت می شود؟
    24130 حقوق و احکام 1388/09/09
    طبق موازین اسلامی، هر مردی موظف است؛ در حد امکان؛ نیازهای جنسی همسر خود را برآورده نماید و حتی نباید به امور مباحی بپردازد که او را از چنین وظیفه­ای باز می­دارد. مسلماً خود ارضایی و در نتیجه عدم توجه به همسر، از گناهان بزرگی است که مرد باید پاسخ ...
  • تفاوت میان «وحدت وجود»، «وحدت موجود» و «وحدت شهود» در چیست؟
    895 اصطلاحات 1393/06/17
    در مورد تفاوت بین «وحدت وجود» و «وحدت موجود» به پاسخ‌های ذیل رجوع شود: 8343(وحدت وجود و موجود) و 4639(وحدت وجود) و 4642(نظریۀ وحدت وجود در برابر چالش ها و مشکلات). وحدت شهود در مورد وحدت شهود آنچه می‌توان به‌طور اختصار بیان کرد، این است که؛ جمعى از صوفیه که منکر وحدت ...
  • نظر اسلام در مورد دست دادن با نامحرم چیست؟
    9087 برخی احکام 1388/10/10
    با این که دست دادن با جنس مخالف، شاید برای افراد بسیاری موجب تحریک شهوت نشود، اما افراد دیگری وجود دارند که با این مقدار ارتباط مختصر نیز تحریک می شوند، با توجه به این که در میان گروه اول نیز ممکن است اشخاصی باشند که با صمیمی نشان دادن ...
  • چرا قابیل، هابیل را کشت؟
    5800 درایه الحدیث 1385/11/29
     از آیات قرآن استفاده می شود که علت قتلهابیل به دست قابیل، صفت رذیله ی حسدی بوده که در وجود قابیل شعله می کشید و در نهایت به کشته شدن مظلومانه ی هابیل انجامید. ...
  • آیا عرق جنب از حرام پاک است؟
    16641 فقه 1388/05/08
    عرق جنب از حرام به نظر آیت الله مکارم شیرازی پاک است، ولی برای نماز باید لباس را عوض کرد، اما بعد از پایان غسل (بنابر احتیاط مستحب) یک بار همه بدن را آب بکشد. اثرات جنابت حاصل از استمنا با اثر حاصل شده از جنابت در حالت خواب متفاوت ...
  • کتاب «وقعة صفین» را معرّفی کنید و آیا این کتاب به فارسی ترجمه شده است؟
    1030 درایه الحدیث 1392/11/13
    کتاب «وقعة صفین» که به معنای جنگ و پیکار صفین است، اثر ماندگار نصر بن مزاحم منقری عطار است.[1] نصر مزاحم عراقی و ساکن کوفه بوده است.[2] محمد بن علی (ابو سمینه) که از اساتید احمد بن محمد خالد برقی است؛ از نصر بن مزاحم روایت نقل می‌کند.[3] با توجه به وفات ...
  • نظر اسلام در باره جنگ در ماه های حرام چیست؟
    5299 تفسیر 1389/01/18
    بر اساس آیات و روایات ما، اسلام نه تنها جنگ در ماه های حرام(ذى القعده، ذى الحجه، محرم، رجب) را جایز ندانسته بلکه به نحوی سختگیرانه با آن برخورد نموده تا کسی فکر جنگیدن آن ماه ها را در سر نپروراند تا جایی که در آیه مورد سؤال، جنگ در ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    280682 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    111117 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد و با وجود ناخن ها قدرت بر رساندن رطوبت به پوست دست نباشد، ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    110100 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول 2. داشتن شریعت و دین 3. داشتن کتاب الهی به ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    105772 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    89602 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال است.[2] 3. دارای تکلیف و مسئولیت ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    86846 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    81194 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت باشد یا بی شهوت، با اختیار باشد یا بی اختیار.[1]طبق نظر اکثر فقها رطوبتی که از زنها ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    65786 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی ...
  • فلسفه ی حرمت ازدواج هم زمان با دو خواهر چیست؟
    62926 فقه 1385/12/03
    درشرع مقدس اسلام ازدواج، هم زمان با دو خواهر جایز نیست. لازم به ذکر است اگر ازدواج با دو خواهر یا بیشتر به صورت جمع؛ یعنی دریک زمان نباشد، اشکال ندارد. به بیانی دیگر هرگاه مردی زنی را برای خود عقد کند، تا وقتی که زن در عقد اوست، نمی‏تواند ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    57172 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع می شود و امام جمعه در این خطبه ها باید مردم ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

7939  نفر