در برخی از زمانها و بعضی از مقطعهای زندگی، گمنام ماندن و بینام و نشان بودن، میتواند امتیاز بزرگی برای انسان باشد؛ از همینرو امام باقر(ع) در دوران اختناق حکومت اموی، به جابر بن یزید جعفی سفارش کرد که از مردم عصر و زمان خویش پنج چیز را غنیمت شمار:
- اگر در جایی حضور پیدا کردی، شناخته نشوی.
- اگر از میانشان رفتی، از تو نپرسند.
- چون در میانشان باشی، جویای نظرت نشوند.
- اگر پیشنهادی دهی نپذیرند.
- و اگر دختری از آنان خواهی، به تو ندهند.[1]
معنای این روایت آن است که این امتیاز بزرگی برای تو است که با این همه بزرگی و جایگاه، در این دوران اختناق، کسی تو را نشناسد و عددی به شمار نیاورد؛ از اینرو کمتر در معرض خطر قرار میگیری!
بر این اساس، آنچه در این روایت آمده دستورالعملی کلی نبوده و نمیتواند در همه جا، هر زمان و برای هر شخصی کاربرد داشته باشد؛ چراکه میدانیم خود ائمه(ع) جزو افرادی نبودند که در جامعه ناشناس باشند و کسی حتی از وفاتشان باخبر نشود.
[1]. ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، تحف العقول عن آل الرسول(ص)، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ص 284، قم، جامعه مدرسین، چاپ دوم، 1404ق.