نخست باید گفت، جدا از زمان و مبدأ حرکت، اصل زیارت امام حسین(ع)، همچنین پیاده‌روی در این مسیر از مستحباتی است که در روایات بر آن تأکید شده است.

امام صادق(ع) خطاب به یکی از شیعیان به نام حسین بن ثویر می‌فرماید:

ای حسین! هر کس به قصد زیارت مرقد حسین بن علی(ع) از منزلش حرکت کند، اگر پیاده باشد خداوند در برابر هر گامی که برمی‌دارد، یک پاداش برای او می‌نویسد و یک گناه از دیوان عملش محو می‌کند.[1]

همچنین در مورد زیارت اربعین نیز روایتی وجود دارد؛[2] اما در این‌که آیا منظور از آن، خواندن زیارت‌نامه در آن‌روز بوده و یا عازم زیارت شدن، اختلاف نظر وجود دارد.[3]

با توجه به آنچه گفته شد، به موضوع پرسش برمی‌گردیم:

1. با بررسی متون روایی،‌ روایتی از معصومان(ع) نیافتیم که به پیاده‌روی با هدف زیارت سیدالشهداء(ع) در زمان خاصی توصیه کرده باشد، و یا به شروع آن از مکان خاصی -غیر از منزل شخصی- سفارش کند. به نظر می‌رسد که پیاده‌روی اربعین از نجف به کربلا از زمانی آغاز شد که علما و مردم نجف به صورت خودجوش آن‌را انجام می‌دادند و به تدریج به سنتی حسنه تبدیل شد.
2. با این وجود اما نباید پیاده‌روی اربعین را نوعی بدعت دانست، چون همان‌گونه که گفته شد، اصل زیارت امام حسین(ع) و نیز پیاده‌روی در این مسیر از مواردی است که در روایات وجود دارد و به نوعی از شعائر به شمار می‌آید. از سوی دیگر اگر بتوان ترتیبی اندیشید که این شعائر با نمود و جلوه بیشتری برگزار شود، می‌توان آن‌را از مصادیق تعظیم شعائری دانست که در قرآن بدان تأکید شده است.[4]

به همین دلیل، اگر پیروان امام حسین(ع) برای گرامی‌داشت شهادت حضرتشان و نیز شهدای کربلا تصمیم بگیرند که با حرکت در مسیری خاص و در زمانی مشخص، جمعیت انبوه‌تری را گرد هم آورده و بهتر بتوانند پیام این شهادت را به تمام جهانیان برسانند، به یقین مشمول عنایات الهی خواهند شد.

[1]. ابن قولویه، جعفر بن محمد، کامل الزیارات، محقق، مصحح، امینی، عبدالحسین، ص 132، نجف اشرف، دار المرتضویة، چاپ اول،1356 ق.                   

[2]. ر. ک: اربعین امام حسین (ع). ثواب زیارت اربعین هنگام ازدحام جمعیت.

[3]. ر. ک: «اربعین امام حسین (ع)».

[4]. «وَ مَنْ یُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ».