دین اسلام که کامل‌ترین دین الهی است، ازدواج موقت را -به جهت مشکلاتی که ممکن است برخی افراد در انجام ازدواج دائم داشته باشند- تشریع و تجویز نموده است که می‌تواند به صورت یک مسکِّن موقت، مورد استفاده قرار گیرد. این یکی از نقاط مثبت و مترقی مکتب اسلام است که در کنار پاسخ‌گویی به غریزۀ جنسی به طور دائم، راه حل موقت و قانون‌مند آن‌را نیز ارائه نموده است.^[1] قرآن در مورد این ازدواج می‌فرماید:

«اما زنان دیگر غیر از اینها (که گفته شد)، براى شما حلال است که با اموال خود، آنان را اختیار کنید، در حالى که پاک‌دامن باشید و از زنا، خوددارى نمایید. و زنانى را که متعه [ازدواج موقت‏] می‌کنید، واجب است مهر آنها را بپردازید. و گناهى بر شما نیست در آنچه بعد از تعیین مهر، با یکدیگر توافق کرده‌‏اید. (بعداً می‌توانید با توافق، آن‌را کم یا زیاد کنید.) خداوند، دانا و حکیم است».^[2]

این آیه از آیات مدنی است که در سال‌های ابتدایی هجرت در مدینه بر پیامبر اسلام نازل شد. در آن‌روزگار مسلمانان ازدواج موقت داشتند، ولی برخی از آنان مهریۀ را نمی‌پرداختند. پس آیه نازل شد که وقتی از آنان بهره گرفتید، مهریه‌شان را حتماً بپردازید.^[3]

اما در رابطه با این‌که آیا ائمه اطهار(ع) خود این سنت را انجام داده بودند یا نه، در منابع شیعه تنها پیرامون دو معصوم(ع) روایاتی نقل شده است؛ مانند دو روایت زیر:

1. عبدالله بن عطاء مکی از امام باقر(ع) در مورد این آیۀ شریفه: «وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِیُّ إِلى‏ بَعْضِ أَزْواجِهِ حَدِیثاً إِلَى قَوْلِهِ ثَیِّباتٍ وَ أَبْکاراً»، سؤال می‌کند حضرت می‌فرماید: رسول خدا(ص) با زن آزادی ازدواج موقت کرد، بعضی از زنان حضرت از ماجرا با خبر شدند و تهمت فحشا به حضرت زدند، حضرت فرمود: این ازدواج موقت است. این امر را پنهان کنید، ولی بعضی از زنان از این موضوع با خبر شدند.[4]
2. همچنین در روایتی آمده است امام علی(ع) با زنی از قبیله بنی نهشل در کوفه ازدواج موقت کرد.[5]

ولی در مورد ائمه(ع) دیگر نقلی مشاهده نشده است؛ زیرا در شرایطی که خلفای اهل‌سنت با این مسئله مثل فحشا برخورد می‌کردند، تقیه و حفظ جان و آبروی ایشان اقتضا می‌کرد که از انجام این فعل حلال خودداری کنند؛ اما در عین حال، در موارد متعدد به اصحاب خود سفارش می‌کردند که این سنت پیامبر(ص) را احیا کنند و شایسته نیست که مسلمانی بمیرد و سنتی از سنن رسول خدا(ص) را به جا نیاورده باشد؛ اما در مورد فرزندان متعه؛ باید گفت هر چند انجام متعه با شرایط خود امر مطلوب و مستحب است، لکن بچه‌دار شدن از طریق متعه در روایات مطلوب شمرده نشده، و حتی در برخی موارد مورد نهی واقع شده است؛[6] لذا از هیچ‌یک از معصومین(ع) نقل نشده است که از متعه فرزندی داشته باشند.[7]

[1]. برگرفته از سؤال 347 (سایت: 353)، نمایه: مشکلات فراروی اجرای ازدواج موقت در جامعه.

[2]. نساء، 24.

[3]. ضمیری، محمدرضا، درسنامه فقه مقارن، پاسخ به شبهات فقهی، ص 285، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی مذاهب اسلامی، چاپ اول، 1384.

[4]. حر عاملی، وسائل ‏الشیعة، ج 21، ص 10، حدیث 26377.

[5]. همان. «قَالَ وَ رَوَى ابْنُ بَابَوَیْهِ بِإِسْنَادِهِ أَنَّ عَلِیّاً (ع) نَکَحَ امْرَأَةً بِالْکُوفَةِ مِنْ بَنِی نَهْشَلٍ مُتْعَةً».

[6]. خصیبی، حسین بن حمدان، الهدایة الکبری، ص 425، بیروت البلاغ، 1419ق.

 [7]. برای آگاهی بیشتر، ر. ک: سنت عملی پیامبر و امامان در ازدواج موقت، سؤال 3350 (سایت: 3775).