Bütün insan və varlıqlar yaradılışı bir cür təyin olunmuşdur ki,müəyyən hədəfi qarşılarında görürlər.Allah Taala Quranda buyurur:

«خلق الله السماوات و الارض بالحق»

Allah göyləri və yeri haqq olaraq yaratdı. [1]

Bəs göylərin vəyerin yaradıması bunun ücün Allaha nisbət verilmişdir ki,O hec bir mənasız və puc iş görmür.

Allah Taala Quranda isanın yardılmasından məqsədi,ibadət bildirərək buyurur: "Mən insan və cini yaratmadım yalnız məni ibadət etmək ücün(bu yolla kamil olub mənə yaxın olsunlar)!"[2]

İbadətin mənası:

Ərəb dilində,bir şeyin ram və itaət etməsinə deyilir ki,hec bir zaman üsyan etməsin,buna bəndəlik deyilir. Bunun ücün də düz yola (طریق معبد) Rahat yol deyilir.[3]

Abid o şəxsdir ki,Allaha təslim olub ona itaət etsin və hec bir zaman günah sahibi olmasın.

İbadət və itaətin o zaman mənası vardır ki,üsyan etmək ücün də bir yolu olsun; yəni insan günah və itaət olan zaman, itaəti secsin. Başqa cür desək insan digər yaradılmışlardan fərqli bir qüdrət və yaxşını-pisdən ayıran bir varqdir.

Allah insan daxilində bir cox qüvvələr qərar vermişdir və insanın kamilik yolu bu muxalif qüvvələr arasından kecir.

İmam əli (ə) buyurur:Allah taala mələklərə ağıl verib şəhvət vermədi,heyvanlara şəhvət verib ağıl verməyib,insanlara isə hər ikisini verdi.hər kəsin ağılışəhvətinə qələbə calsa mələklərdən də üstündür; hər kəsin şəhvəti ağılına qələbə calsa heyvandan da aşağıdır.[4]

Başqa bir nöktəbudur behişt və cəhənəm insanın istəəyiylə həyata kecən işlərin nəticəsidir.Quran buyurur: (Ey peyğnbər De:

Bu yaxşıdır yoxsa pərhizkarlıra vədə verilmiş əbədi cənnət?! O cənnət onların əməllərinin savabı və əbədi məkanlarıdır.[5]

Onların səbir etdiklərinin qarşısında savab və ipək libaslarvardır.[6]

Bəs cənnət son mənzildir;saleh əməl və dünya olmayan bir halda ələ gəlmir.

Bu məsələ Allahın feyz məqamıyla hec bir ixtilafı yoxdur. əlbətdə insan İlahi sifətlərin birinə diqqət edib digər sifətlərindən qəflət etməməlidir.