Nəzərdə tutduğunuz ayələr “Vaqiə” surəsinin 86-96-cı ayələridir. Onların barəsində ətraflı bəhs aparmaq üçün əvvəlcə həmin ayələrin tərcüməsini qeyd edirik: “Əgər (yaramaz) əməlləriniz qarşısında heç vaxt cəzalandırılmayacaqsınızsa, onda onu (ruhunuzu) qaytarın, əgər düz deyirsinizsə! Əgər o, müqərrəblərdən olsa, asayişdə, reyhanda və behişt nemətlərindəndir! Əgər yəmin (sağ tərəf) səhabələrindəndirsə, ona deyilər: “Salam olsun sənə yəmin səhabələrindən olan dostların tərəfindən!” Amma əgər təkzib edənlərdən və azğınlardan olarsa, onu cəhənnəmin yandırıcı suyu ilə qarşılayarlar! Onun aqibəti cəhənnəm atəşində olmaqdır. Bu, haqq və yəqin mətləbdir! Belə isə, böyük Allahın adını (hər bir eyib və nöqsandan) pak-pakizə bil və təsbih de!”

Yuxarıdakı ayələrdə bərzəx aləminə işarə edilir. Çünki  insanın bu (maddi) dünyadan başqa bir dünyaya nəql olunmasına hazırlıq məqamı olan ölüm ərəfəsində qərar tutur və halətlərdən biri ilə vəziyyəti tamamilə alt-üst olur: ya ilahi nemətlərə, mənəvi mükafatlara, asayiş və reyhana qərq olur; ya da dərdli əzablara düçar. Ayədə mövcud olan şahidlər göstərir ki, bunların bir hissəsi qiyamətə, digər hissəsi isə qəbirə və bərzəx aləminə aiddir.[1]

Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-dən nəql olunan bir hədisdə oxuyuruq: “Vəfatı zamanı möminə verilən behişt nemətləri asayişdən ibarətdir. Qəbrində möminə müjdə verilən ilk şey budur ki, ona deyilər: “Allahın razılığı sənə müjdə olsun! Behiştə xoş gəlmişsən! Allah sənin dəfn mərasimində – qəbrinə qədər gələrək  iştirak edənlərin hamısını bağışladı, onların sənin barəndə verdikləri şəhadətləri təsdiqlədi, sənin bağışlanmağın üçün onların etdiyi duanı qəbul etdi!”[2]

Əbu Bəsir imam Sadiq (əleyhis-salam)-dan belə rəvayət edir: “Ayədə deyilən “fərovhun və reyhan” – asayiş və reyhan qəbirdədir, lakin əbədi nemətlərlə dolu olan cənnət axirətdədir.”[3]

Yuxarıda işarə etdiyiniz ölüm səkrətlərinə (anlarına) gəldikdə isə, bu, ölümdən əvvəldir və insanın canvermə halına aiddir.[4] Amma ölümdən sonrakı çətinliklər ayədə işarə edilən yalnız üçüncü qrupa, yəni Allahı və haqqı təkzib edənlərə şamil olur. Lakin müqərrəblər və yəmin səhabələri nicat tapanlardır.

Bu barədə əlavə məlumat almaq üçün əlaqədar görünüşlərə müraciət edə bilərsiniz:

“Qiyamətdə sual”, sual 3641 (sayt 4546)

“Şiələrin etiqadına görə qiyamət günü ən mühüm sual”, sual 7490 (sayt 7673)

“Bərzəx aləmi və qiyamət hadisələri”, sual 4905 (sayt 5312)

“Bərzəx və bərzəx həyatı”, sual 3891 (sayt 4160)

“Bərzəxdə savab və cəza”, sual 5674 (sayt 6146)