Ətraflı axtarış
Baxanların
9080
İnternetə qoyma tarixi: 2010/09/29
Sualın xülasəsi
Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) өзүнүн әзәмәтли пејғәмбәрләрдән олмасыны нәзәрә алсаг нә сәбәбә Хызыр пејғәмбәрдән (әлејһиссалам) елм өјрәнир?
Sual
Нәјә ҝөрә Мусанын (әлејһиссалам) Хызыр пејғәмбәрлә (әлејһиссалам) һекајәтиндә Һәзрәт Хызыр (әлејһиссалам) елә мәсәләләри билир ки, Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) әзәмәтли пејғәмбәрләрдән олмасына бахмајараг онлардан хәбәри олмур? Һалбуки, Хызыр (әлејһиссалам) әзәмәтли пејғәмбәрләрдән дејилдир!
Qısa cavab
Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин.
Ətreaflı cavab

Һәзрәт  Мусанын (әлејһиссалам) әзәмәтли (Улул-әзм) вә шәриәт ҝәтирән пејғәмбәрләрдән олмасына бахмајараг, Һәзрәт  Хызыр васитәси илә нәји исә өјрәнмәси вә с.. һеч дә онун мәгам вә елминин нөгсанына дәлаләт етмир. Чүнки:

1. Һәзрәт  Муса пејғәмбәрлә (әлејһиссалам) Хызырын (әлејһиссалам) илк ҝөрүшүндә, Хызыр (әлејһиссалам) Мусанын (әлејһиссалам) саламынын ҹавабында она белә бујурур: “Салам олсун сәнә, еј бәни Исраилин алими!”[1] Бунунла дә Хызыр (әлејһиссалам) Мусанын (әлејһиссалам) елми мәгам вә дәрәҹәсинә ачыгҹа етираф едир.

2. Бәзи рәвајәтләрә әсасән, о ҹүмләдән, имам Садигдән (әлејһиссалам) нәгл олунмуш рәвајәтдә Һәзрәт Муса (әлејһиссалам) Тур дағында мүгәддәс сәмави лөвһәләр алдыгдан сонра белә дүшүнүр ки, бүтүн елмләр вә биликләр она бу лөвһәләриндә назил олмуш вә о зәманәсинин ән биликли шәхсидир.[2] Аллаһ-таала өз һикмәти әсасында, Мусаја (әлејһиссалам) баша салмаг истәјир ки, белә тәсәввүрү зеһниндән чыхартсын. Бу ҹәһәтдән мүәммалы шәкилдә Мусаны (әлејһиссалам) елә бир һадисә илә үзләшдирир ки, зеһниндә олан белә тәфәккүрү вә ҝүманы ислаһ еләсин.

3. Һәзрәт   Хызырын (әлејһиссалам) бәзи гејби мәсәләләрә елми вар иди. Амма үмуми шәкилдә Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) елми Мусанын (әлејһиссалам) елминдән аз иди вә бу әзәмәт саһиби олан пејғәмбәрин елми Хызырын (әлејһиссалам) елминдән чох олуб. Она ҝөрә дә имам Садиг (әлејһиссалам) Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) елмини Хызырын (әлејһиссалам) елминдән чох олдуғуну ачыглајыр.[3]

Башга сөзлә десәк, Һәзрәт Муса (әлејһиссалам) вә Хызырын (әлејһиссалам) һаггында олан ајә вә рәвајәтләрдән мәлум олур ки, Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) инсанларын һәјатына, варлыг аләминә вә һәгигәтләрә аид елә елми вар иди ки, илаһи рәһмәт вә хүсуси вилајәт әсасында Аллаһ-таала тәрәфиндән јалныз она әта олунмушдур. Бу елмин Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) шәриәтиндә дәхаләти олмамыш вә Мусанын (әлејһиссалам) Хызырын (әлејһиссалам) әмәлләринә етиразы ҝәтирдији шәриәтин заһири һөкмләринә әсасән олуб. Бу ҹәһәтдән Аллаһ-таала өз пејғәмбәрини бәзи гејби елмләр вә һәгигәтләрлә таныш едир вә бу ачыгламаны өз салеһ бәндәләриндән биринин васитәси илә Мусаја (әлејһиссалам) чатдырыр.[4]

4. Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) елминин мәншәји Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) елминин мәншәји илә ејнидир. Јәни, һәр икиси илаһи тәлимләр вә Аллаһ-таала тәрәфиндән олан вәһј илә олмушдур. Бу ҹәһәтдән һансыса мәсәләләрдә Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) мәлуматынын Мусанын (әлејһиссалам) мәлуматындан чох олмасы онун үчүн мүстәгил үстүнлүк һесаб олунмур. Чүнки, бу елмләрин вә биликләрин һамысы Аллаһ-таала тәрәфиндәндир.

5. Бүтүн гејд олунанлары нәзәрә алараг белә нәтиҹәјә ҝәлмәк олар ки, бәзи илаһи сирләрин Һәзрәт Хызыр (әлејһиссалам) васитәсилә Мусаја (әлејһиссалам) өјрәдилмәси Хызыр пејғәмбәрдән (әлејһиссалам) өтрү фәзиләт сајылмасындан габаг, Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) бу илаһи елмә руһи һазырлығы вә зати ләјагәтидир ки, бунунла да Аллаһ-таала ону билмәдикләринә аҝаһ едир. Әлбәттә, белә бир илаһи фејзин вә рәһмәтин алынмасынын өзү хүсуси (батини вә хариҹи) сәбәб вә шәраитә еһтијаҹлыдыр. Һәзрәт Муса (әлејһиссалам) үчүн бу сәбәб хариҹдә Һәзрәт Хызыр (әлејһиссалам) васитәси илә һазыр олду вә о да будур ки, Хызыр (әлејһиссалам) ачыгҹасына етираф едир ки, ҝөрдүјү бүтүн бунлар Аллаһ-тааланын ирадәси вә Онун тәрәфиндән мәним васитәмлә ачыгланмыш һәгигәтләрдир.[5]



[1] Фејз Кашани, Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.251; Биһарул-Әнвар, ҹ.13; сәһ.278 вә 286.

[2] Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.252; Биһарул-Әнвар, ҹ.13; сәһ.278 вә 286.

[3] Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.252; Биһарул-Әнвар, ҹ.13; сәһ.303 вә 309.

[4] Кәһф сурәси, 65.

[5] Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.257.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • İnsan banka qoyduğu pula düşən xüms məbləğini özü üçün yaşayış məskəni (ev) ala bilərmi?
    6475 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/09/12
    Möhtərəm istifadəçinin sualına cavab verməzdən öncə demək lazımdır ki, Ayətullah əl-üzma Xameneinin nəzərinə əsasən qazanc mənfəətindən banka qoyulmuş pul əgər illik həyat və məişət xərclərini təmin etmək üçün olsa, xüms ilinin başında ona xüms düşür. Amma əgər banka qoyulmuş bu pul zəruri həyat vəsaitləri almaq, lazım və zəruri ehtiyacları təmin ...
  • İcarə verilmiş evə və həmçinin onun icarə bahasına və maşına xums düşürmü?
    6876 O şey ki, ona xums təəlluq tapır 2012/10/15
    Məunədən artıq mala və məbləğə xums düşür. Bu barədə daha artıq məlumat əldə etmək üçün bu saytda aşağıdakı göstəricilərə baxa bilərsiniz: 12807 (qızılvə evinxumsu) və 19664 (Xumsun keyfiyyəti və ona düşən yerlər). Şəxsi və ailəvi istifadə olunan evə və maşına xums düşmür. Amma ...
  • Əhli- sünnənin baxışını nəzərə alaraq, şiə fiqhinin nəzərindən səfərdə namazı şikəstə qılmaq rüsxətdir yoxsa vacib?
    13260 بیشتر بدانیم 2012/07/16
    Yəqini olan məzələ budur ki, beş namaz əvvəlcə iki rəkət formasında qanuniləşibdir. Həmçinin heç bir şəkk yoxdur ki, həzərdə (vətəndə) olan namaza iki rükət əlavə olubdur. İndi müzakirə mövzusu budur ki, səfərdə olan namaza da iki rükət əlavə olub ya yox? Şiənin fəqihləri İmamlar (ə)- ...
  • Oruc tutumayan müsəlman üçün yemək və içməli su hazırlayıb verməyin hökmü nədir?
    6698 Cürbəcür 2015/05/30
    Əgər oruc tutmayan şəxsin şəri üzürü varsa və ya oruc tutmaq vacib deyilsə (məsələn, xəstəlik üzündən oruc tuta bilmir) bu əməlin iradı yoxdur. Əgər qüdrəti olan halda, qəsdən oruc tutmursa və xeç bir üzrü yoxdursa, bu iş günahdır və imkan həddində o şəxsi orucu tərk etdiyinə görə ...
  • İslam və Məsihiyyət yolunda olan dialoqlarda hansı problemlər var?
    7521 Təzə kəlam 2011/07/02
    Esta pregunta no tiene una respuesta breve. Pincha en respuesta detallada. ...
  • Vilayəti fəqihə əqidəli olmaq nə vaxtan başlayıb?
    10164 پیشینه تاریخی ولایت فقیه 2012/10/06
    Fiqhdə müctəhidlik dərəcəsinə çatan şəxs tərəfindən İslam cəmiyyətinin rəhbərliyi mənasına olan 2 vilayəti fəqih" məsələsi, bəzilərinin nəzərində İslam düşüncəsi tarixində təzə bir mövzudur və onun keçmişi iki əsrdən azdır. Bunlar iddia edirlər ki, şiə və sünnü fəqihlərinin heç biri bu məsələni araşdırmayıblar ki, fəqihin fətva və hökm ...
  • Kəsa hədisinin əhəmiyyətini bəyan edin?
    10419 Hədis elmləri 2011/12/25
    Şərif kəsa hədisi ki, hədis kitablarında və Şeyx Abbas Quminin Məfatihul- cinan kitabında gəlib ki, cəhətdən əhəmiyyət daşıyır. Biri İmamət və vilayət məsələsidir digəri isə ismətdir. Əhli- beytin (ə) İmaməti və vilayəti bir sıra şahidlər vasitəsiylə hədisdə sübut olur. Peyğəmbər (s) xüsusi danışıq və rəftarla ki, hədisdə nəql olub, İmaməti ...
  • Bir adam necə yuxu yozmaq qüdrətin ələ gətirə bilər?
    10906 Hədis elmləri 2012/01/11
    Röya ya yuxu görmək bir işdir ki, hamı üçün həyat boyu baş verir. Ama onun keyfiyyeti hələ alimlər üçün belə aydın olmamışdır. Qurani kərim Həzrəti Yusifdən yad edərkən buyururu ki, həm doğru yuxu gördü[1] və həmdə Allah yuxu yozmaq elmin ona öyrətdi.[2] Yusif zindanda ...
  • İmam Zamanla (ə.c) digər İlahi və ya qeyri- İlahi dinlərdə olan xilaskarın hansı oxşar və fərqli cəhətləri var?
    7497 Qədim kəlam 2011/10/30
    Müxtəlif məktəb və dinlər xüsusilə İlahi dinlər müştərək şəkildə elə bir şəxsin müjdəsini vermişlər ki, bir çox dəyərlərə sahibdir. Dünyaya hakimiyyəti altında ədalət, sülh və əmniyyət gətirəcək və zülm və müstəmləkədən əsər belə qalmayacaq. O məzlumların köməyinə gələcək və ruzigar onların xeyrinə dövran edəcək. O öz ədalət taxtına oturacaq və ...
  • İslam nəzərindən təbliğ üslubu nədən ibarətdir?
    9464 Məsumların (Əleyhimussəlam) sirəsi 2012/02/13
    “Təbliğ” hər hansı bir xəbəri çatdırmaq mənasınadır. İlahi peyğəmbərlərin, xüsusilə həzrət Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-in ilahi risalət vəzifəsi insanların zülmətlərdən nura doğru hidayətindən ibarət idi. Buna görə də İslamda təbliğ Allahın sözünü bəndələrinə çatdırmaq ünvanı ilə çox böyük əhəmiyyət daşıyır. İslamda təbliğ üslublarını üç qismə: kəlami (şifahi), yazılı və ...

Ən çox baxılanlar

  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    168535 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    166454 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    121837 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    115816 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    114938 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    96444 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    60527 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    56484 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    49128 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    47244 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...