Nəzəriyyə: "Zərdüşt dini dinlərdən biridir."

Dəlillər:

1. Zərdüşt dininin mahiyyəti

2. Quran Zərdüşt dininin ilahi olmasını təsdiqləyir.

Zərdüşt dininin təlimlərinin mahiyyəti

a). Zərdüşt dinin mahiyyəti;

Qatlara[1] diqqət etməklə məlum olur ki, zərdüşt dini yüz faiz tövhididir. Zərdüşt şünas alimlərin çoxu, qatları araşdırarkən, Zərdüştün xalis tövhiddən danışdığını anlayıbdır. Sonrakı şirk dolu əfsanələr, mani məzhəbində və sonrakı avestada yaranıbdır. Əslində Zərdüştün ardıcılları, onun vasitəsi ilə açıqlanan əzəmətli tövhidi, məsihiyyət dini kimi, neçə Allahlığa çevirdilər.

Nəticə almaq olar ki, zərdüşt dini, yaranan zaman tövhidi bir din olub. Qatlara diqqət etmək bu nəzəriyyəni təsdiqləyir. Amma avesta kitabında, (Zərdüştlərin müqəddəs kitabı) neçə Allahlığın əlamətləri aşkar olur. və müstəqil Allahın ruhu sayılır.[2] Ona görə də, zərdüştə nisbət verdiyimiz din, öz peyğəmbərlərinin gətirdiklərindən uzaq və təhrif olmuş bir dindir.

b). Zərdüşt dininin etiqadi təlimləri;

1)- Allah zərdüşt dinində:

Qatlarda olan Allah, bütün dünyanı yaradan və vahid Allahdır. O xaliq ki, heç bir məxsus qövm, zaman və məkana bağlılığı yoxdur. Qatlarda Allah, mütləq elm, bütün varlıqların xaliqi, böyük, rəhimli, adil və hər şeyə qadir bir varlıq bir varlıq kimi tanıtdırırlar. Belə əqidə olan zaman, heç bir ikinci Allah və bütə yer qalmır.[3] Diqqət olunası budur ki, Qatlarda, Zərdüşt (ə) bir ilahi peyğəmbər simasında və həqiqi bir tövhidçi libasında, Allahı tövhidin ən yuxarı dərəcəsində tərifləyir və aşiqliklə deyir:

"Ey yaradan Allah! Təvazö ilə səndən bir sualım var. Sənə aşiq olan, sənə necə pərəstiş etməlidir? Ey böyük məşuq! Qəlbim sənin məhəbbətindən dolubdur. Biz doğruluq sayəsində sənin köməyindən faydalana və qəlbimiz

sənin pak nurunun işığında işıqlana bilsəydi."[4]

2)- Dünya zərdüşt dinində:

Dünya Allahın yaratdığıdır və o, onu qoruyan və ona hakimdir. Dünya tamamilə Allahın vücuduna bağlıdır. Belə ki, onun iradəsi və xəbəri olmadan, heç bir hadisə baş verməz. Əhuraməzda (...Allah) dünyanı tamamilə əxlaqi bir hədəflə yaratmışdır.[5]

3)- İnsan Zərdüşt dinində:

Zərdüşt dini insana yüksək bir dərəcə verir. İnsan pak, günahsız. (insanın dünyaya gəlməsindən ilk günahı daşıdığı məsuliyyət əqidəsinin əksinə olaraq) və azaddır, ta öz ixtiyarı ilə yaxşı ya pis yolu seçsin.[6]

4)- Ölümdən sonrakı həyat zərdüşt dinində:

Bu din digər dinlər kimi, bu əqidədədir ki, insanın ruhu cismin ölümü ilə aradan getmir. İnsan öz əməllərinə əsasən behiştə ya cəhənnəmə gedir.[7] Qatlar kitabında, elə təlimlər var ki, Avestanın bəzi təlimləri ilə fərqlənir. "Əvvəlki zərdüşt dini" adlananın əsas təlimlərindən biri budur ki,[8] insan ölümdən sonra çinud (seçim) körpüsündən keçərək, günahkarların keçə bilmədiyi bir körpü.

Yaxşıların sonu behişt və pislərin sonu da cəhənnəm olacaq.[9]

Bəzən də işarə formasında ölümdən sonra bir aləm barəsində qatlarda danışılıbdır.[10]

Müasir zərdüşt yazıçısıda, ruhun əbədiliyi və insanın ölümdən sonra qalmasını, yaxşı işlərin mükafatı və pis əməllərin cəzasını, behişt, cəhənnəm və qiyaməti zərdüşt dininin əsaslarından sayır.

Hər halda "çinud körpüsündən keçmək" cümləsindən, bəlkə də məada etiqadlı olmağı zərdüşt dininə nisbət vermək olar.

Zərdüşt dininin vəhyə bağlı olmasına Quranın təsdiqi

Qurani kərim Zərdüşt (ə)- in ardıcıllarını "məcus" adlandırır.[11] Şiə imamları (ə) tərəfindən bizə çatan islami rəvayətlərə əsasən, məcusilər, kitab və peyğəmbər sahibi tanıtdırılıblar.[12] Rəvayətlər bunu bildirir ki, Zərdüşt (ə)- in ilahi dini, ardıcılları tərəfindən təhrif edilmişdir. Rəvayətlər yalnız zərdüşt dinində təhrifin olmasını çatdırırlar, onun növünü çatdırmırlar.

Ələqəli göstərici: Əhli kitab nəzərindən cismani məad, Sual 1916. (Sayt: 1917)