Bir çox rəvayətlər kəsa hədisi haqqında icmali şəkildə daxil olub[1] ki, onların hamısından istifadə olur, Peyğəmbər (s), Əli Fatimə, Həsən və Hüseyn (ə) çağırdı yaxud onun hüzuruna gəldilər: Peyğəmbər (s) onların başına bir əba salıb, buyurdu: Allah! Bunlar mənim ailəmdirlər, çirkinliyi onlardan uzaq et, bu vaxt

" إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ" ayəsi nazil oldu.

Məruf Sünni alimi Hakim Həskaniyi Nişaburi Şəvahidut- tənzil[2] kitabında habelə Seyyid ibni Tavus[3] bu rəvayətləri müxtəlif ravilərdən və müxtəlif yollarla yazıblar.

Amma bizim nəzərimizdə olan şərafətli kəsa hədisidir ki, Şeyx Abbas Quminin Məfatihul- cinan kitabında daxil olubdur.

Bu nəql, məna nəzərindən iki əhəmiyyətli və diqqəti cəlb edən məsələyə və nöqtəyə malikdir.

1.             İmamətin və vilayətin isbatı:

Kəsa hədisi birinci mərhələdə Əhli- beytin İmamət və vilayət məsələsinə işarə edir və bu məqamı onlara məxsus bilir.

A). Əhli- beytin İmamət məqamı: Həzrəti Rəsul (s) münasib zamanlarda və münasibətlərdə İmam Əli (ə) canişinliyindən danışıbdır. Kəsa hədisi o yerlərdən biridir. O həzrət (s) hədisin hissələrindən birində, İmam Əlini (ə) qardaşı, vəsiyi, xəlifəsi və bayraqdarı tanıtdırıbdır.[4] Ona görə ki, öz yanında Əhli- beytinin məqamına və Əhəmiyyətinə işarə etsin ki, vəfatından sonra onların ehtiramı qorunsun. Əhli- beyti kəsanın altına yığandan sonra buyurdu: Bunlar mənim ailəm, mənə məxsus olanlar və yaxınlarımdırlar, ətləri mənim ətim qanları mənim qanımdır; onları incidən hər şey məni incidir və onları kədərləndirən hər şey məni kədərləndirir. Onlarla döyüşənlə döyüşərəm. Məndəndirlər mən də onlardanam. Salamlarıvı bərəkətlərivi, məhəbbətini və bağışlamağını mənə və onlara göndər. Onlarla sülhdə olanlarla sülhdəyəm və onlarla düşmənçilik edənlərlə düşmənəm, onları sevən hər kəslə dostam.

B). İmamət məqamının məxsus olmas: İmam Həsən (ə) İmam Hüseyn (ə), İmam Əli (ə) və həzrəti Fatimə (s) əziz İslam Peyğəmbərinin hüzuruna yetişəndən sonra o həzrət yəmani kəsanı bu böyük insanların üzərinə saldı və Allahdan istədi ki, onları çirkinlikdən və pislikdən uzaq etsin ki, şərafətli ayə nazil oldu. İndi sual budur ki, Peyğəmbərin bu işinin bir dəlili olub ya bihudə və dəlilsiz baş verib? Cavabda demək lazımdır ki, mümkün deyil Peyğəmbər (s) o əzəmətli və agahlığıyla hədər və bihudə bir iş yerinə yetirsin.[5]

Bəs Peyğəmbərin bu işinin dəlili və hikməti olub ki, " إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ..." ayəsindən qabaqkı və sonrakı ayələrini siyağında (düzüm) azca diqqət etməklə aydın olur ki, o həzrətin məqsədi olub Əhli- beyti kamil şəkildə müşəxxəs edib başqalarından ayrılsın və desin: " إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ..." ayəsi təkcə bu dəstə haqqında doğrudur, məbada bir kəs bu ayənin müxatəbin Peyğəmbər (s) ayəsinin bütün və ailə üzvlərinin hamısını bilsin; yəni Peyğəmbər bu işi Əhli- beyti ayırmaq üçün etməsəydi, mümkün idi o həzrətin yaxınlarının və qadınlarının hamısı ayənin itlaqından (ümumiliyindən) istifadə edəydilər və özlərini ayənin məzmunua daxil edəydilər. Ona görə görə bəzi rəvayətlərdə gəlibdir ki, Peyuğəmbər (s) üzdəfə bu cümləni təkrar etdi: "Allah mənim əhli- beytim bunlardır çirkinliyi onlardan uzaq et.[6]

Əhli- sünnət mənbələrində də gəlibdir ki, o həzrət qırx gecəyə qədər sübh namazına yaxın Əli və Fatimənin (ə) evinin qapısını döyürdü və buyururdu:

«السلام علیکم أهل البیت و رحمة الله و برکاته ، الصلاة رحمکم الله »، إنما یرید الله لیذهب عنکم الرجس أهل البیت و یطهرکم تطهیرا» [7] [8]

2.             İsmətin (günahsızlıq- Məsumluq) isbatı:

Başqa bir mühüm məsələ ki, ona bu hədisdə işarə olub, Əhli- beytin və onların ardınca bütün İmamların çirkinlikdən və pislikdən məsum olmasıdır. Bunu nəzərə alaraq ki, bu hədis " إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ" ayəsinin şəni nuzuldur, necə ki, bu ayə Əhli- beytin (ə) məsumluğuna dəlalət edir, kəsa hədisi də bu cürdür.

Yuxarıdakı ayədə təfsirçilərdən bəzisi " رجس" ricsin şirkə və yaxud "zina! Kimi çirkin böyük günahlara işarə etdiyini bildiriblər, bir halda ki, bu mahiyyətdə heç bir dəlillər yoxdur, bəlkə " الرجس" itlaqı (bunu nəzərə alaraq ki onun "Əlif və lamı "cins əlif və lamdır") hər cürə çirkinliyə və günaha şamil olur, çünki günahların hamısı ricsdirlər, ona görə bu kəlmə Quranda "şirkə" spirtli içkiləri içməyə" Qumara" "nifaq" haram və napak ətlərə və onun kimilərə şamil olubdur.[9]

Digər tərəfdən, bunu nəzərə alaraq ki, Allahın iradəsi hökman öz əksini tapmalıdır, " إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ" cümləsi onun hökman olası iradəsinə dəlildir. Məxsusən " انّما" kəlməsinə diqqət etməklə ki, həsr (xüsusilik) və təkid üçündür, aydın olur ki, Allahın qəti iradəsi bunun üzərində qərar tutub ki, Əhli- beyt hər cür ricsdən, çirkinlikdən və günahdan pak olsunlar. Bu həmin ismət məqamıdır.

Bu nöqtənidə nəzərə almaq lazımdır ki, Allahın iradəsindən məqsəd bu ayədə onun halal və haram haqqında hökmləri və göstərişləri deyil (təşrii iradə), çünki bu hökmlər hamıya şamil olur və əhli beytə ixtisası yoxdur, buna əsasən " انّما" kəlməsinin məfhumu ilə düz gəlmir.

Bu davamçı iradə bir növ İlahi köməyə işarədir ki, Əhli- beyti ismətə və ona hömək edir, eyni halda ixtiyar və iradə azadçılığıyla ziddiyəti yoxdur.

Həqiqətdə ayənin məfhumu o şeydir ki, camiə ziyarətində də gəlibdir: Allah sizi büdrəməkdən qorudu, fitnədən və azğıçılıqlardan amanda saxladı, çirkinliklərdən pak etdi və pisliyi sizdən uzaq etdi və tamamıyla təmiz etdi.[10] Bu izah ilə yuxarıdakı ayənin Əhli- beytin ismət məqamına dəlalət etməsində şübhə etmək olmaz.[11]

Yuxarıdakı nöqtələri bəyan etməklə kəsa hədisinin əhəmiyyəti Əhli- beytin ismətini və vilayətin sübut edibdir, aydın oldu.