1.İlahi mələklərin müxtəlif məqamları vardır. Bəzi İslam alimləri mötəqiddirlər ki, bəzi mələklər maddidirlər. Əlbəttə, şübəhsiz qəbul olunan budur ki, mələklərin əksəriyyəti mücərrəd olub maddə aləmindən üstündür.[i] Nəticədə belə olur ki, mələklərin məxsus məkanı yoxdur.  Elə ona görə də bütün məkanlara əhatələri var və bütün yer və göylərdə hüzur tapırlar.[ii]
2. Belə nəzərə gəlir ki, mələkut  sözü iki məna və iki istilahda işlənir.
Birinci: Quran və rəvayət mənalarında olduğu kimi: Bəzi təfsirçilərin nəzərinə görə Quran və rəvayətlərdə mələkut sözü həmin lüğət mənasında işlənib. Əlbəttə, nümunəsindən çox geniş əhatə nəzərə  alınır. Yəni, mələkut sözü ərəbcədən lüğətdə mülk və mülkün mübaliğə mənasındadır.  Quran-Kərimdə də həmin mənada işlənib. Əlbəttə, nəzərə almaq lazımdır ki, Quranda işlədilən mülk və mələkut mənasında məqsəd sözün həqiqi mənasında varlıq aləmindəki qüdrət və səltənətə işarə olnur.[iii] Beləliklə, mələkutdan məqsəd, ilahi tədbirin altında olmaq və Onun tərbiyəsini almaqdır.[iv]
İkinci: mələkut sözünün digər temində mənası mərifət və irfan əhlinin nəzərində olan mənadır. O da misal aləmidir.[v]  Beləliklə, mələkut aləminin zühur etdiyi Quran mənasından birinin nümunəsi behiştdir. Həmçinin, irfan terminində də həmin məna nəzərdə tutula bilər.
3. Mələklərlə behişt əhlinin əlaqələri haqqında Quran və rəvyətlərin zahirindən belə məna ələ gəlir ki, behişt nemətlərinin çoxusu mələklərin əli ilə behişt əhlinə yetişir. Belə demək olar ki, behiştin idarəsi və müdriyyəti mələklərin öhdəsindədir.[vi]  Necə ki, cəhənnəm əzabları da mələklərin vasitəsi ilə idarə olunur.
16585 (54900)
7990 (54899)

---