Ətraflı axtarış
Baxanların
7323
İnternetə qoyma tarixi: 2007/12/03
Sualın xülasəsi
Quranda, yeddi səmadan məqsəd nədir?
Sual
Yeddi səmanın mənası nədir? Səmanın yeddi təbəqədən ibarət olmasını bildirir və ya cənnətin yeddi məqamdan ibarət olduğuna işarədir? Yəni cənnət yeddi təbəqədən ibarətdir?
Qısa cavab

            Elmi cəhətdən səma və planetlər barəsində bir çox məlumtların əldə olunmasını nəzərə alsaq, Quranda yeddi səma barəsində dəqiq bir nəzər vermək olmaz. Bu mövzuda bir çox nəzəriyyələr vardır. Bunu da yaddan çıxarmamalıyıq ki, Quran insanların tərbiyə və mənəvi hidayəti üçündür. Quranın yeddi səma və yeddin yerin olmasına, günəş və yerin hərəkətinə və... işarə etməsi, onların həqiqət olmasından əlavə İlahi qüdrətin nişanəsini və insanları Allahı tanımaq o cümlədən yaradılış barəsində düşünməyə yol açmaq üçündür. Quranda olan bəzi elmi məsələlərin zaman və elmi təcrübələrə ehtiyacı vardır.

Bəs, elmin, Quranda olan elmi nəzəriyyələri barəsində nəzəri toxdursa, Quranın nəzəriyyələrinin batil olmasına dəlalət etmir.

Ətreaflı cavab

Yeddi səmadan məqsəd əldə olmaq üçün, lazımdır bir neçə nöqtəyə işarə edək:

Birinci nöqtə: Quran- Kərimdə yeddi yerdə bir başa[1] və iki yerdə kinayə[2] olaraq səmanın yeddi olmasından və bir yerdə isə yeddi yerin olmasından söz açmışdır.[3]

İkinci nöqtə: Lüğətdə səmadan (göylərdən) məqsəd:

Lüğətdə "səma" sözünün əsli "səmav" hündürlük deməkdir.[4] Hətta bəzi lüğət alimləri hər bir hündürlüyü onun aşağı hissəsinə nisbət səma və hər bir aşağı təbəqəni onun hündürlüyünə nisbət yer olduğunu bildirmişdirlər.[5]

Üçüncü nöqtə: Quranda səma kəlməsi:

"Səma" sözü və bu əsilli kəlmələr Quranda üç yüz on dəfə gəlmiş, iki mənada işlənmişdir:

A: Maddi səma

Qurani- kərim bir çox yerdə səma (göy) kəlməsini maddi olaraq işlətmişdir ki, bir çox mənalar nəzərdə tutulur:

  1. Səma, yuxarı mənada işlədilir, " اصلها ثابت و فرعها في السماء"

Təmiz və bərəkətli ağac kimi, onun kökü yerdə sabit və möhkəm budaqları isə göyə ucalmışdır.[6]

  1. Səma, yəni yer kürəsi ətrafında olan cazibə qüvvəsi: " و نزلنا من السماء ماءً مباركاً"

Göydən bərəkətli suyu göndərdik.[7]

  1. Səma, ulduzların və planetlərin yeri: O ulu Tanrı ulduzları səmada qərar vermiş və onda parlayan günəş və ayı nurlandırdı.[8]

B: Səmanın mənəvi mənada işlənməsi:

Qurani- kərim bir çox yerlərdə səma kəlməsini mənəvi mənada işlətmişdir ki, bir çox mənalar daşıyır, o cümlədən:

  1. Səma, dünya işlərinin tədbir olunduğu yer: "Odur yer aləmində olan işlərin tədbirini göydən yer üzünə nazil edir".[9]
  2. Səma, yəni yüksək və uca bir varlıq.[10]

"Sizə verilən ruzi və vədələr (mümkündür cənnət nəzərdə tutulur) göylərdə qərar verilmişdir."[11]

Dördüncü nöqtə: (Yeddi) sözündən məqsəd nədir? (Səbə)- yeddi sözü ərəb dilində iki cür istifadə olunur.

A: Yeddi müəyyən bir rəqəmdir ki, riyaziyyatda işlədilir.

B: Yeddi, yəni çoxluq əlaməti; çünki bəzi vaxtlar yeddi kəlməsini ərəb kinayə üçün istifadə edir (və çoxluq mənasını) nəzərdə tutur.

Beşinci nöqtə: "Yeddi səma"dan Quranın məqsədi: Təfsir alimləri "yeddi səma" kəlməsi barəsində bir neçə nəzəriyyə vermişdirlər.

A: Yeddi, həqiqi ədəd mənasında nəzərdə tutulur ki, bu cür təsəvvür olunur.

  1. Yeddi səma, ulduz və planetlərdən doludur və hər biri yer kürəsinin səması kimidir.[12] Yeddi oxşar dünyanın olması ehtimalı da vardır ki, bu günə kimi kəşf olmamışdır.
  2. Yeddi məqamın bir- birinə yaxın və mənəvi varlıqların (yeddi səma) yeddi çirkin məqamın qarşısında olması.[13]

B: yeddi, çoxluq mənasında istifadə olunmuşdur; bu zaman aşağıdakı ehtimallar təsəvvür olunur:

  1. Çoxlu göylər (kainat və planetlər) yaratdı. Bir çox yerlər (yerin oxşarı olan) yaratdı ki, onlar hamısı cazibə qüvvəsiylə bir- birinin ətrafında hərəkətdədirlər.
  2. Səmada olan bir çox cazibə qüvvəsindən ibarət olan təbəqələri yaratdı, və yaxud yer kürəsi tərkibində olan təbəqələri və iqlimləri yaratdı.
  3. Yüksək məqama sahib bir çox məqamları yaratdı.

Nəticə alırıq kifayət qədər Quranda işarə olan yeddi səma barəsində məlumatın əldə olmadığını nəzərə aldıqda və elmi cəhətdən göylərdə olan bir çox planetlər və varlıqların haqqında məlumatların olmaması üçün, dəqiq nəzər vermək olaz; odur ki, bütün nəzəriyyələr ehtimal olaraq verilir.[14] Bu nöqtəyə də diqqət etmək lazımdır ki, Quranın məqsədi, insanların hidayət olmasıdır. Lakin yeddi səma, günəş və yer kürəsinin hərəkəti və... kimi məsələlərə işarə etmək onların bir həqiqət olmasından əlavə İlahi qüdrətin nişanələrini və insanları Allahı tanımağa hazırlayır. Beləliklə Quranda bəzi elmi məsələlərin sabit olması üçün zaman və elmi təcrübəyə ehtiyacı vardır. Bəs elmin Quranda olan elmi məsələlər barəsində nəzəriyyəsi yoxdursa, Quranın elmi nəzəriyyəsinin batil olmasına dəlalət etmir.

Əlavə məlumat üçün aşağıdakı kirablara müraciət edin:

  1. Pəjuheş dər ecaze elmiye Quran, Məhəmməd əli Rzayi İsfəhani, cild 1, səh 134.
  2. Məarife Quran, Məhəmməd Təqi Misbah Yəzdi, səh 234.
  3. Təfsire nümunə, Nasir Məkarim Şirazi, cild 1, səh 165. [15]

 


[1] - Bəqərə surəsi, ayə 29; İsra surəsi, ayə 44; Möminun surəsi, ayə 86; Fussilət surəsi, ayə 12.

[2] - Mulk surəsi, ayə 3; Nuh surəsi, ayə 15.

[3] - Təlaq surəsi, ayə 12 " اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ وَ مِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ يَتَنَزَّلُ الْأَمْرُ بَيْنَهُنَّ " Allah o kəsdir ki, yeddi göyü yaratdı və yeri də onlar kimi, onun əmri onlar arasında həmişə nazil olur.

[4] - - Əl- təhqiq fi Kələmatil- Quranil- kərim, həsən Mustəfəvi, (intişarate vezarəte fərhəng və irşade İslami. Birinci çap, Tehran, 1371 şəmsi), cild 5, səh 254.

[5] - Müfrədat, Rağib İsfəhani, Əl- məktəbətul- Rəzəviyyə, Tehran, 1332 hicri şəmsi,

[6] - İbrahim surəsi, ayə 24.

[7] - Qaf surəsi, ayə 9.

[8] - Furqan surəsi, ayə 61.

«تبارك الذي جعل في السماء بروجاً و جعل فيها سراجاً و قمرا منيراً»

[9] - Səcdə surəsi, ayə 5.

«يدبّر الامر من السماء الي الارض»

[10] - Bax: Məarife Quran, Ustad Misbah Yəzdi, (Dər- rahe həqq nəşriyyatı), Qum, 1367 hicri şəmsi), səh 236; Bax: Pəjuheş dər icaze elmiye Quran, Doktor Məhəmməd Əli Rzayi İsfahani, Mubin nəşriyyatı, Rəşt, birinci çap, 1380, cild 1, səh 134.

[11] - Zariyat surəsi, ayə 22.

«و في السماء رزقكم و ما توعدون»

[12] - Əl- təhqiq fi kələmatil- Quranil- kərim, həmin, cild 1, səh 165; Mufrədate Rağib, ərz kəlməsi.

[13] - Bax: Əl- mizan, Əllamə Təbatəbai, İsra nəşriyyatı, Qum, cild 16, səh 247 və cild 19, səh 327.

[14] - Bax: Təfsiri Cövhəri, Təntavi Cöhhəri, Darul- fekr, cild 1, səh 46, bax: Pəjuheş dər ecaze Quran, Doktor Məhəmməd Əli Rzayi İsfəhani, həmin, cild 1, səh 126- 142.

[15] - Bax: Sayt, Payeqahe mərkəze fərhəng və məarife Quran.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163192 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    155891 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    118030 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    110225 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    100258 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91661 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53610 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    46180 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    44054 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43303 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...