Ətraflı axtarış
Baxanların
7522
İnternetə qoyma tarixi: 2011/05/31
Sualın xülasəsi
Xumsu müctehidin icazəsi olmadan seyyidlərə vermək olarmı?
Sual
Xumsu müctəhidin icazəsi olmadan ehtiyaclı seyyidlərin fonduna vermək olarmı? 2). Xumsu müctəhidlərin icazəsi olmadan ehtiyaclı olan qohum və başqa seyyidlərə vermək olarmı?
Qısa cavab

Xumsun lüğətdəki mənası beşdə bir deməkdir. Amma fiqh terminində isə "İllik gəlirin artıq qalanının beşdə bir hissəsinə deyilir".

Xums anlamı İslam dininin vacib buyurduğu əməllərdən biridir. Həmçinin bu əməl Quranda cihad hökümləri ilə birgə qeyd edilmişdir.

Bunun özünə aid fəlsəfəsi vardır ki, onların bəzisini aşağıda qeyd edirik.

1). Xums İmamın (ə) İslam hökumətinin hakimi olaraq əsas büdcəsini təmin edir. Belə ki, İmam xumsu toplayaraq İslam dininin bütün təminatlarını ödəyir. Bu səbəbdən də xums hədislərdə "vəchul- imarə" adlandırılmışdır.

2). Allah- Taala İslam Peyğəmbərinin izzətini qorumaq üçün və onun nəslindən olan fəqir seyyidlərin büdcəsini təmin etmək üçün xumsu vacib etmişdir. Həmçinin xumsu özünün və Peyğəmbərinin haqqı kimi qeyd etmişdir.

Bununla da əsas səbəbi Bəni- Haşimin kiçilməsi və təhqir olmaması üçün belə qeyd etmişdir.

3). Xums bütün xeyir işlərin İmam (ə) tərəfindən yerinə yetirilməsi üçün vacib buyrulmuşdur. Belə ki, İmam büdcədən istədiyi qədər pul götürüb məsləhət bildiyi işlərə sərf edə bilər.

4). Xums insanların ruzisinin artması, onların kamala yetişməsi və inkişafları üçün məsləhət bilinmişdir. (Allah tərəfindən vacib edilmişdir).

5). Xums İslam dininin və hakmiyyətinin daim fəal olması üçün təyin edilmişdir.

Xumsun ödənmə yeri

Xums İmama (ə) və seyyidlərə aid olduğu üçün İmam Zamanın qeyb dövründə müctəhidlərə verilməlidir. Yuxarıdakı iki suala cavab vermək üçün bütün müctəhidlərin bu barədə fətvaların qeyd edirik:

Ayətullah Xumeyni: Hər kəs xumsu öz müctəhidinə və ya öz müctəhidi kimi pulu xərcləyən müctəhidə verməlidir. Həmçinin öz müctəhidinin icazəsi ilə onun xərclədiyi yerlərə xərc edə bilər.[1]

Ayətullah Xamineyi: Xumsu vilayəti fəqihə və ya onun köməkçilərinə verə bilərlər. bundan əlavə öz müctəhidinin xərclədiyi yerə xərc edə bilər.[2]

Ayətullah Fazil Lənkərani, Nuri Həmədani, Məkarime şirazi, Behcət və Vəhid Xorasani: Xumsu gərək öz müctəhidinə verəsən. Əgər belə olmasa öz müctəhidinin xərclədiyi yerə xərcləməlisən. Amma ehtiyat vacibə əsasən sadatın payını gərək öz müctəhidinə verəsən. Əgər belə olmasa öz müctəhidinin xərclədiyi yerə xərcləməlisən [3]

Bundan əlavə başqa müctəhidə də verə bilər. Amma ehtiyat vacib hökmünə əsasən seyyidlərin payını gərək bu işdə öz müctəhidindən icazə alsın. Və ya özü seyyidə versin. [4]

Ayətullah Sistani: Hər kəs xumsu öz müctəhidinə verməli və ya onun icazəsi olan yerlərə xərcləməlidir. Bundan əlavə pulu verdiyi müctəhid ələm olmalıdır. (yəni ən savadlı və elmli).[5]

Ayətullah Safi: Hər kəs öz müctəhidinə verməli və ya keyfiyyət və kəmiyyət nəzərindən pulu onun kimi xərc edən müctəhidə verməlidir. Bundan əlavə müctəhidinin icazəsi olan yerlərə də özü xərc edə bilər).[6]



[1] - Tozihul məsaile mərace, cild 2, 1834 cü məsələ.

[2] - Xamineyi, Əcvibətül- məsail, sual 1004- 1002.

[3] - Tozihul- məsaile mərace, cild 2, 1834- cü məsələ. Nuri Həmədani, Tozihul məsail,

830- cu məsələ. Vəhid Xorasani, Tozihul- məsail 1843- cü məsələ.

[4] - Tozihul məsaile mərace, cild 2, 1834- cü məsələ

[5] - Yenə də ora.

[6] - Yenə də ora.

Ətreaflı cavab
Бу суалын изаһлы ҹавабы јохдур.
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163011 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    155391 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    117902 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    109934 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    99429 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91509 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53465 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    45692 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    43893 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43087 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...