Ətraflı axtarış
Baxanların
4597
İnternetə qoyma tarixi: 2012/03/11
Sualın xülasəsi
Nə üçün illik ruzini xums ilinin əvvəlindən bir gün qabaq alırlar ki, onunda xumsunu versinlər?
Sual
Nə üçün illik ruzini xums ilinin əvvəlindən bir gün qabaq alırlar ki, onun da xumsunu versinlər?
Qısa cavab

Hər bir şəxs xumsu hesab etdiyi hər bir ilin daxilində bütün gəlirindən əgər israf etmədən öz yaşayışı və ailəsinin yemək- içməyi üçün istifadə edərsə xumsi yoxdur amma əgər bu ruzidən xums ilinin sonunda artıq qalarsa onun xumsunu verməlidir, baxmayaraq ki, xumsun verilməsindən bir neçə gün belə əvvəl almış olsa; çünki hər halda əlində olan sərmayəylə bu ruzini almışdır ki, əgər almasaydı, xums ilinin əvvəlinə kimi o pul qalacaqdı ki, onun da xumsunu verməliydi.

Bəs xumsun şamil oması fərq etmir xums ilindən bir neçə gün əvvəl ruzisini alsın və yaxud o pul onun ixtiyarında olsun, ona xums şamil olur.

Ətreaflı cavab

İlin xumsu o deməkdir ki: Hər vaxt insan, əkin, sənaye, ticarət və yaxud dövlət işi və ya fəhləlik vasitəsiylə glir əldə edir, onun xumsunu (beşdə birini) İmam (ə) və seyyidlərə ixtisas verir. Əlbəttə İmamın qeybəti dövründə came şərait Müctəhdə verməlidir. Bunu qeyd etmək lazımdır ki, şəxsə bir il müddətində fürsət verilir əgər bu bu müddətdə özünün və ailəsinin ehtiyacının həlli üçün istifafə etməzsə və yaxud ondan bir hissəsi ilin sonunadək artıq qalarsa, onun xumsunu verməlidir. Bu iş əslində insan həyatının hər növ insan və xoşbəxtliyi kimi sayılır. Bu bir il fürsəti, "Xums ili" və ya əmvalın xums ili" adlandırırlar.[1]

Bunun üçün də əgər şəxs xums ili daxilində gəlirdən normal və israf etmədən, öz yaşayışı və ailəsi üçün xərcləyərsə xumsu yoxdur. Amma əgər bu ruzidə ilin sonunda artıq gələrsə onun xumsunu verməlidir, baxmayaraq ki, xums ilindən bir gün belə vvəl alver etsə; çünki hər halda ixtiyarında olan məbləğlə ki, bu yemək- içməyi almışdır, əgər almasaydı xums ilinin əvvəlində o pul qalacaqdı və ona da xums şamil olurdu. Bəs xumsun şamil olması fərq etmir bir neçə gün xums ilindən əvvəl alver edib evə ruzi gətirsin və ya o pul onun ixtiyarında olsun, şamil olur.

Bəli! Bir surətdə, bəzi müctəhidlərin nəzərinə əsasən ilin xumsunu əvvəlki ilin gəlirindən hesab etmək olar.

Bu bəhsin məlum olması üçün, sual- cavabın özünü oduğu kimi burada qeyd edirik:

Sual:

Bir şəxs xums ilinin əvəlində, bir miqdar yemək- içmək (misal üçün 20 kilo düyü, 3 qutu yağ və bir qutu çay) artıq çıxır ki, onun xumsunu vermişdir. Sonra isə onu il uzunu istifadə edir sonra isə bir miqdar yemək- içmək (misal üçün 50 kilo düyü, 5 qutu yağ, və 3 qutu çay) alır və ondan da az bir hissəsini işlədir. Bəs əgər xums ilinin sonunda 30 kilo düyü 4 qutu yağ və 2 qutu çay qalarsa ondan nə qədər xums verməlidir.

Aya o pradukdan qalanının hamısına xums şamil olurmu? Yoxsa keçən ildən qalan pradukt ki, (xumsu verilmişdir) onu hesab etmədən yalnız on kilo düyü, bir qutu yağ, və bir qutu çayın xumsunu verməlidir?

Cavab:

Ayətullah İmam Xumeyni, Məkarim Təbrizi, Safi və Xamneyi:

Yeni ildə işlədilən praduktun xumsunu (ki, ilin sonunda artıq gəlmişdir) verməlidir və xumsu verilmiş praduktun xumsunu verə bilməz.

Bunun üçün də qeyd olunmuş məsələdə 30 kilo düyü, 4 qutu yağ və 2 qutu çayın xumsunu verməlidir.

Ayətullah Sistani, Behcət, Fazil və Nuri Həmədani: Xumsu verilmiş praduktu ondan azalda bilər və nəticədə edə bilər yalnız on kilo düyü, bir qutu yağ və bir qutu çayın xumsunu versin.[2]

 


[1] - Hüseyni, Seyyid Müctəba, porseşha və pasoxha, Əhkame xums, 36. Nehade nümayəndegiye məqame müəzzəme Rəhbəri dər daneşqahha.Qum. 1383 hicri şəmsi.

[2] - Hüseyni, eyyid Müctəba, porseşha və pasoxha, əhkame xums, səh 115.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Rüşvət almaq haramdırmı?
    9209 بیشتر بدانیم
    Rüşvət "rşv" " ر ش و" kəlməsindən olan ərəb kəlməsidir və üç formada "ra" hərfinin fəthə (ə) zəmmə (u) və kəsrə (i), işlənibdir. Bu kəlmə tək formadadır və onun cəmi "roşa" yaxud "rişa" (ra hərfinin zəmmə (u) ya kəsrəsi (i) ilə)-dir. Fars dilində muzd mənasındadır.
  • "Möminlər"dən məqsəd müsəlmanların hansı dəstəsidir?
    6899 Qədim kəlam
    Möminlər Allahın varlığını təsdiq edən, Onun müqabilində təslim olan, bütün ilahi peyğəmbərlərə iman gətirən və bunlara əməl etməkdə də israrlı olanlardır.Nəzərinizə çatdıraq ki, imanın mərtəbə və dərəcələri vardır. Quran ayələrinə, Peyğəmbərdən (s) nəql olunan hədislərə əsasən Əhli-beytin (ə) vilayətinə etiqad bəsləmək imanın ali və əsil mərtəbələrindəndir. Quran ayələri vasitəsi ...
  • Başqa planetlərdə yaşamaq olarmı?
    5142 Nizamlar hüquq və əhkam
    Başqa planetdə yaşamaq sualı iki cəhətdən araşdırıla bilər: 1). Görəsən bağqa planetlərdə yaşayış varmı? Biz onun nişanələrin görə bilirikmi? Görəsən başqa planetlərdə yaşamaq imkanı insanlar üçün realdırmı? İnsan o yerlərə gedib çıxa bilərmi?. Bu suallara cavab vermək bizim deyil, əksinə astronomların və ...
  • İdmanda əxlaqın yeri necədir?
    6292 Əməli əxlaq
    İslam dini həmişə kamil və dünyəvi din olaraqbir sağlam həyatın bütün hissələrini fikirləşir və dünya – axirət səadətinə qovuşan bütün uolları saymışdır. İslam nəzərində cismi sağlamlığın dəyəri heç kəsə gizli deyil. Təbii olaraq insanın sağlamlığında xeyirli olan idmanlar İslam dinində də təyid olunur. O şeylər ki ümumi əxlaqda var və ...
  • Ələvilər Əli bin əbi Talibinin (ə) Peyğəmbərdən (s)şərəfliliyinə və üstünlüyünə inanırlarmı?
    5145 فرقه های منشعب از شیعه
    Əziz müraciət edən: Əgər siz şiə rəvayət mənbəyini diqqətlə, təəssübkeşdən uzaq və qərəzsiz mütaliə etsəydiniz, bu firqənin (Ələvi) şiəyə görə yolundan azmış firqə olduğunu görəcəkdiniz. Əgər “Baharul ənvar” kitabında həmin mətnə diqqət etsəniz görərsiniz ki, bu rəvayət həm dəstəni rədd etmək üçün bu rəvayəti qeyd ...
  • Sualın xülasəsi: İmamlar (ə) və alimlər baxımından namazın ilk vaxtında qılınmasının savabını bəyan edin.
    5330 Hədis elmləri
    Namzın ilkin vaxtında qılınmasının çoxlu sayda savab və təsirləri bəyan edilmişdir. Məsələn: Namzın savabının iki qat olması, İlahi məhəbbətini qazanmaq və s... Alimlər də bu mövzuya diqqət etməklə insanları namzın ilkin vaxtında qılınmasına çağırmışlar. Bunu Allaha yaxınlaşma və seyri sluk üçün ən mühüm əsaslardan hesab ...
  • Şeytanın min illərlə ibadətini nəzərə alaraq, buna layiq deyildi ki, Allah ona kömək etsin?
    7524 Qədim kəlam
     Quranın buyurduğuna əsasən şeytan cin tayfasındandır və onlar da insanlar kimi mükəlləfdirlər. İmam Əli (ə) buyurur: şeytan altı min il ibadət etdi və bu da məlum deyil ki, onun sayı dünya illəriylə hesab olunur və ya axirət (ki, onun hər bir günü min ...
  • Təvəllüs bayramı keçirmək haramdırmı?
    5160 Nizamlar hüquq və əhkam
    Təvəllüd bayramı İslami sünnətlərdən deyil. Və İslami təlimatlarda sifariş olunmayıb ki, insan öz doğum gününü bayram etsin. Biz bu təzə sünnnəti məhkum etmək istəmirik, baxmayaraq ki, əcnəbilərin kor- koranə daxil olan (adət) sünnətlərini bəyənmirik; çünki etqadımız var ki, sünnətlərin gərək xalqın zehnində dərin kökləri olsun. Amma belədir (adət) ...
  • Mən sübh namazını azandan qabaq qılmışam onun qəzasını yerinə yetirməliyəmmi?
    8188 Zaman
    Qeyd olunan sualda, lazımdır o miqdarda ki, vaxtından əvvəl namaz qılmışdır, qəzasını qılsın. Əlavələr: Müctəhidlərin bu suala cavabı bundan ibarətdir [i]: Həzrət Ayətullah əl- uzma Xamneyi: Vaxtından əvvəl qılınan namazları lazımdır qəzasını qılsın. Həzrət Ayətullah əl- uzma Məkarim Şirazi: İşarə olunan sualda, o ...
  • Peyğəmbər (s-)- in bütün kəlmə və sözləri vəhy olub ya xeyir?
    10002 Qədim kəlam
    Bu barədə alimlərin nəzəri fərqlidir: Bəziləri Nəcm surəsinin 3 və 4- cü ayələrinin[i] mütləq gəlməsinə istinad edərək bu fikirdədirlər ki, Peyğəmbərin bütün söz, rəftar və əməlləri vəhydən qaynaqlanır. Bəziləri də bu fikirdədirlər ki, Nəcm surəsinin 4- cü ayəsi Qurani- kərim və Peyğəmbər (s)- ə ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    150148 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    121460 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    102824 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    97532 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    80423 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    63995 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    47907 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    36118 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    35312 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    34972 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...