Ətraflı axtarış
Baxanların
7411
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/18
Sualın xülasəsi
Qəbirlərin ziyarəti müvəqqəti olaraq qadağan olunmuşdur. Hansı ildə icazə verildi?
Sual
Qəbirlərin ziyarəti bir müddət müvəqqəti olaraq qadağan olunmuşdu. Əhli- sünnə mənbələrində Peyğəmbərdən (s) rəvayət olunan hədislərə istinad etməklə ağa Sübhani bir bir yerdə deyib: Kitab əhli öz Peyğəmbərlərinin qəbirlərini səcdəgah (səcdə yeri) qərar vermişdirlər. Peyğəmbər (s) bu dəlilə görə əvvəlcə qadağan etdi, sonra caiz bildi! Daha çox izah edəsiz hansı il olubdur?
Qısa cavab

            İslamın əvvəlində qısa bir müddət qadağan olunan işlərdən biridə qəbirlərin ziyarəti olub. Bu qadağan olmanın müxtəlif dəlilləri vardır. İslami cəmiyyətin kəmiyyət və keyfiyyət cəhətdən inkişaf və genişlənməsi ilə bu məsələyə məşğul olmaq üçün münasib fəza hazırlandı. Buna görə də Peyğəmbər Əkrəm (s) bir müddətdən sonra qəbirlərin ziyarətinin caiz olmasını elan edib və qəbirlərin ziyarətinin keyfiyyətini, onun ədəblərini müsəlmanlara öyrədib.

Ətreaflı cavab

            Tarixi şahidlər və Quran və sünnətin təsdiq etməsinə əsasən qəbirləri ziyarət etmək məsələsi İslamdan qabaq çoxlu ümmətlər arasında müxtəlif şəkillərdə olubdur. Tarix boyu çoxlu millət və qövmlərin arasında məxsus şəxslər və böyüklərin xatirəsini yaşatmaq üçün onların qəbirlərinə bina düzəltmək və onları ziyarət etmək kimi vasitələrdən istifadə olunub. İndiyə kimi bəşərin müxtəlif mədəniyyətləri arasında dünyanın müxtəlif məntəqələrində, məsələn: Yunan, İran, məxsusən qədim Misirdə Peyğəmbərlər, padşahlar və o dövrdə tanınmış şəxsiyyətlər üçün düzəldilmiş əzəmətli və böyük binalarla rastlaşırıq. Bu binalar zamanın keçməsi ilə bəzi dinlərin ardıcılları arasında ziyarətgaha və bəzəndə ibadət yerinə çevrilibdir. Rəvayətlərin bəzisi Peyğəmbərlərin və başqa şəxslərin pərəstiş olunması və onların qəbirlərinin məscid və namaz yeri qərar verilməsinə işarə edir. O cümlədən yəhudilər və xristianların bəzisini misal vurmaq olar.[1]

Qurani- kərim Kəhf (mağara) səhabələrinin dastanı və onların cəsədlərinin camaat vasitəsilə tapılması hadisəsində, keçmiş qövmlərin arasında adət olan həqiqətə işarə edibdir. Bu adət, məxsus şəxsiyyətlərlə hörmət üçün onların qəbirlərinin üstündə binanın düzəldilməsidir. İşarə olunan ayə kəhf səhabələrinin ehtiramının necəliyi barədə camaatın ixtlafından bəhs edir. Bəzisi onların qəbirlərinə bina, bir dəstə isə məscid düzəldilməsi barədə təklif verirlər. Qurani- kərim bu iki təklifin heç birini pisləmir (məzəmmət etmir).[2] Adətən bu təklifdən məqsəd, onların ehtiramı və ziyarəti olub. Söz budur ki, qəbrlərin ziyarəti və binaların düzəldilməsi müsəlmanların arasında nə vaxtdan başlanıbdır?

İslamın gəlişi ilə birlikdə olub, yaxud besətdən az bir zaman fasiləsi ilə adət halını alıb?

Rəvayətlər və tarixi məlumatlara əsasən Peyğəmbərin (s) qəbrlərin ziyarətini qadağan etməsi işin əvvəlində olubdur. Bu qadağan etmə müxtəlif illət və səbəblərə əsasən baş veribdir. O illət və səbəblərin aradan getməsi ilə qadağan olmada aradan götürüldü. Qəbirlərin ziyarəti caiz deyil, bəlkə müstəhəbb oldu.

Peyğəmbər (s) tərəfindən müsəlmanların qəbirləri ziyarət etmələrinin qadağan olunması illətləri ilə bağlı bir neçə dəlilə işarə olunur.

  1. Bunu demək lazımdır ki, İslamın başlanğıcı dövründə qəbirlərin çoxu, bəlkə hamısı müşriklər və bütpərəstlərə məxsus idi. İslam və onlarla olan əlaqənin hamısını kəsmişdi. Bu əlaqə və bağlılığın simvolu, onların qəbirlərin ziyarətinə olan əlaqələri idi. Lazım idi bu əlaqə Peyğəmbərin (s) vasitəsi ilə qadağan oluna.[3]
  2. Həmçinin, camaatın təzə müsəlman olması və İslami cəmiyyətin cahillik adət- ənənələrindən tamamilə azad olmaması, şəriət dairəsindən kənar rəftarların bəzilərinin aşkar olma imkanı, (o cümlədən: Cahiliyyət dövrünün üslubu ilə qəbirlərə əzadarlıq keçirilməsi) qəbirlərin ziyarətinin qadağan olma səbəblərini münasib vəziyyət yaranana kimi bu iş üçün hazırladı.

Buna əsasən, atdın İslam dininin təlimlərin müsəlmanların qəlblərində nüfuz və genişlənməsi və qəbirlərin ziyarəti üçün münasib vəziyyətin yaranması ilə, Peyğəmbər Əkrəmin (s) vasitəsilə ziyarətə sifariş və qadağan olmanın aradan götürülməsinin şahidi oluruq.

Peyğəmbər Əkrımin (s) qəbirlərin ziyarətinin necəliyi barıdə sözü bu məsələni təsdiq edir. Peyğəmbər Əkrəm (s) buyurub: "Mən sizi qəbirləri ziyarət etməkdən çəkindirdim, indi qəbirləri ziyarət edin layiqsiz söz deməyin".[4]

  1. Başqa dəlili belə bəyan etmək olar. Qəbirlərin ziyarəti İslamın pöhrələnən, özünün ilk günlərini yaşadığı və hər tərəfdən zərər görən dövründə- müsəlmanları, öldürənləri xatırlamağa, onların qorxması və cihaddan imtina etmələrinə olardı. İslamın qüdrətlənməsi ilə bu çətinlik aradan qalxdı və qəbirlərin rziyarəti azad oldu.[5]

Qəbirləri ziyarətin qadağasının aradan götürülməsinin necəliyi və tarixi

Müxtəsər bəyan olunanlara əsasən Peyğəmbər (s) əvvəldə qəbirlərin ziyarətini qadağan edirdi, lakin bu qadağan etmə çox davamlı olmadı və hicrətin 7- ci ili Hüdeybiyyə[6] ümrəsində (kiçik həcc) vəziyyətin hazır olması ilə bağlı Peyğəmbər (s) əziz anasını ziyarət, onun qəbrinin təmiri və qəbri üstə ağlayandan sonra buyurdu: Allah- Taala Məhəmmədə, anasını ziyarət etmək icazəsi veribdir... Peyğəmbər (s) sözlərinin ardında buyurub: Əvvəllər sizi qəbirlərin ziyarətindən çəkindirirdim, amma indi qəbirlərin ziyarətinə gedin..."[7]

Peyğəmbərin (s) bu əməli (anasının qəbrini ziyarət etməsi və ağlaması) ilə onunla birlikdə olan müsəlmanlar da təsirlənib və ağlayıblar.

Qəbirlərin ziyarəti Quran və sünnət baxımından

İnsanın maddi və mənəvi bağlılığı olan bir nəfəri ziyarət etməsi insanların pak ruhunun əlaqəli olduğu işlərdəndir. Çünki, Quran və sünnətin qəbirlərin ziyarətini təsdiq etməsini görürük.

Qurani- kərim ibarələrində bəzi mətləblərlə qarşılaşırıq ki, İslamın əvvəlində ziyarət mövzusunun olmasını nişan verir. Allah- Taala bir ayədə Peyğəmbəri (s) kafirlərə namaz qılmaq və onların qəbirlərinin kənarında hazır olmaqdan çəkindirir. Müfəssirlərin (təfsir alimləri) sözünə əsasən bu iki işin qadağan olunması (yəni namaz və münafiqlərin qəbrinin kənarında hazır olma) möminlərə nisbət onun bəyənilməsini yetirir.[8]

Peyğəmbər Əkrəm (s) qəbirlərin ziyarətinə getməyi əmr etməkdən əlavə öz əməli ilə, ziyarətin keyfiyyətini öyrətməklə və insanların ölülərlə necə söhbət etməsi ilə qəbirlərin ziyarətinin şəriət tərifindən qəbul olunduğunu çatdırdı. Bu barədə çoxlu rəvayətlər vardır ki, onlardan ikisinə işarə olunacaq.

Peyğəmbərin (s) jəyat yoldaşı Ayişədən rəvayət olunub ki, Peyğəmbər (s) bəzi gecələri Bəqiyə gedər və buyurardı: Bu diyarın mömin və müsəlmanlardan olan əhlinə salam olsun, sizə vədə olunan yetişdi, bizdən əvvəl köçənlərə və bizdən sonra gələnlərə Allah rəhmət edə, biz tezliklə sizə qovuşacağıq.

Həmçinin deyir ki, Peyğəmbər buyurdu: Cəbrail mənim yanıma gəldi və dedi: Allah, Baqiyə getməyi və onun əhli üçün bağışlanmaq diləməyi sənə əmr edir.[9]

Qəbirləri ziyarətin faydaları

Qəbirləri ziyarət etməyin çoxlu və mühüm tərbiyəti, əxlaqi təsirləri vardır. Peyğəmbər (s) bunlardan bəzilərinə işarə edibdir. Peyğəmbər Əkrəm (s) buyurub: Qəbirlərin ziyarətinə gedin, çünki axirəti sizə xatırladır.[10]

Bütün təbəqələrdən olan, bir müddət bu yer kürəsində yaşamış və sonradan başqa diyara tələsmiş insanlardan təşkil olunan bir məcmuənin qəbirlərini müşahidə etmək, insanın dünyaya olan tamah və hərislik ruhunu azaldır. Çoxları dünya yaşayışının həqiqətinə yeni bir baxış vasitəsi ilə rəftarını dəyişdirir, onu, münkirləri tərk və əxlaqi dəyərlərə diqqət etməyə sövq edir. Çünki, Peyğəmbər (s) qəbirləri ziyarətin tərbiyəti təsirindən olan hissəsinə belə işarə edir: "Qəbirlərin ziyarətinə gedin, çünki bu ziyarətdə ibrətlər gizlənibdir".[11]

Həzrət İmam Rza (ə) buyurub: "Hər kim öz mömin qardaşının qəbrini ziyarət edə, əlini qəbrin üstünə qoya və (inna ənzəlnahunu" yeddi dəfə oxuya, qiyamət gününün əzabından amanda olacaq. Yenə buyurub: Hər hansı bəndə öz mömin qardaşının qəbrini ziyarət edə və yeddi dəfə "inna ənzəlnahu" oxuya, Allah- Taala onun və qəbr sahibinin günahını bağışlayar.[12]

Amma Peyğəmbərin (s), İmamların (ə) ziyarəti və bu ziyarətin təsirləri və faydaları barədə çoxlu rəvayətlər vardır. O cümlədən İmam Hüseynin (ə) Peyğəmbərdən (s) Həzrəti ziyarət etməyin savabı barədə soruşduğu sualdır. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurub: "Hər kim məni, atanı, qardaşını və ya səni ziyarət edə, mənə vacibdir ki, qiyamət günü onun görüşünə gedəm və ona günahlarından nicat verəm".[13]

Bu, müsəlmanların qəbrini ziyarət etməyin ümumi faydalarından bir hissəsidir, amma dini- məzhəbi şəxslərin qəbirlərinin ziyarəti barədə ictimai təsirlərin şahidiyik ki, onları xatırlamaq faydalı olar.

Bir az diqqət etməklə görərik ki, dünyada ümumi müsəlmanların və möminlərin ziyarət və ehtiram etdiyi qəbirlər adətən üstün şəxslər və salehlərin qəbirləridir. Bu şəxsiyyətlər üç dəstəyə bölünür.

  1. Peyğəmbərlər və dini rəhbərlər. Bunlar asimani xəbərləri daşıyan, bu xəbərləri çatdırmaq yolunda öz canları və mallarından keçib və insanların hidayəti üçün çoxlu çətinlikləri öz canları ilə (özlərini qurban verməklə) aradan qaldırıblar.
  2. Alimlər və mütəfəkkirlər. Bunlar başqalarının aydınlığı üçün şam kimi yanıblar. Bu dəstə adətən zahidlik və çətinliklə yaşayıblar. Bu dəstənin çalışmalarının nəticəsi, elmin müxtəlif sahələrində olan mühüm və növbənöv nailiyyətlərdir.
  3. Cihad və inqilab edənlər: Bu dəstə zalım hökumətlərin camaata etdiyi zülmdən təngə gəlib, zalımlara qarşı ayağa qalxıb, insan hüquqlarının yerinə yetirilməsi və kəramət hifz olunmasını istəyiblər və öz qanları ilə ədalət ağacını suvarıblar.

Peyğəmbər Əkrəm (s) və Məsum İmamlar (ə) başda olmaqla belə şəxsiyyətlərin qəbrini ziyarət etmək, onların çalışmalarına və cihadlarını nisbət bir növ qədirdanlıqdır. Həmçinin, bu şəxslərin qədirdanlığının və əziz tutulımasının gələcək nəsillərə çatdırılmasıdır. Bilələr ki, bu, haqq, hidayət, əqidə, dəyərlər və əsillərdən müdafiə yolunda qədəm götürənlərin dünyəvi savabıdır.[14]

Çünki, salehlər və böyük şəxsiyyətlərin ziyarətində olan çoxlu ictimai təsirlərə əsasən, müsəlman olmayan başqa millətlərdə tarixdə təsir qoyan öz böyük şəxsiyyətlərinin qəbirlərinin ziyarəti və onlara ehtiram etməkdə həmişə bir- birindən üstün olublar. Buna görə də dünyanın hər yerində böyük şəxsiyyətlərə aid olan qəbirlərin (onların dini və dünyəvi olmalarından asılı olmayaraq) ehtiram və ziyarət olunduğunu görürük. İnsan, onlara ehtiram etmək və onları ziyarət etməyi özünə vəzifə və onların bəşəriyyətin öhdəsinə qoyduqları hüquqların yerinə yetirdikləri hər bir şey onun fitrətindən ilham alır.

Buna əsasən qəbirlərin ziyarəti, Quran, sünnət və əqlin təsdiq etdiyi və hətta insanın fitri hesab olunan işlərindəndir. Çünki insan, həmişə əlaqəsi və bağlılığıonların ehtiramı və ziyarətinə maraqlıdır. Qəbirlərio ziyarət etmək dünyəvi faydalarından əlavə axirət faydalarından da bəhrələnib. İslam təlimlərinin genişlənməsi, dini və etiqadi təlimlərin daha çox başa düşülməsi, müsəlmanlar üçün hətta axirət faydaları olan bu müstəhəbb əməlin keçirilməsini caiz deyil, bəlkə müstəhəb belə sayıbdır.

 


[1] - Səduq, Məhəmməd ibni Əli, Mən la yəhzuruhul- fəqih, cild 1, səh 178, Nəşr İslami müəssisəsi, Qum, üçüncü çap, 1413 hicri qəməri.

[2] - Kəhf surəsi, ayə 21.

[3] - Sübhani, Cəfər, Əl- vəhabiyyətu- fil- mizan, səh 96.

[4] - Ehsayi, Məhəmməd ibn Əli, Əvaliyul- ləali, cild 1, səh 45, Seyyidüş- şühəda (ə) nəşriyyatı, Qum, birinci çap, 1405 hicri qəməri.

[5] - Əl- vəhabiyyətu fil- mizan, səh 96.

[6] - İbn Səd, Ət- Təbəqatul- kubra, cild 1, səh 94, Beyrut, Darul- kotobil- elmiyə, birinci çap, 1410 hicri qəməri.

[7] - Salehi Şami, Subulul- huda, cild 8, səh 384, Beyrut, Darul kotobil- elmiyyə, birinci çap, 1414 hicri qəməri.

[8] - Sübhani, Cəfər, Fiz- zilalit- tövhid, səh 241.

[9] - Sübhani, Cəfər, Fiz- zxilalit- tövhid, səh 244.

[10] - Məclisi, Məhəmməd Baqir, biharul- ənvar, cild 79, səh 169, Əl- vəfa müəssisəsi, Beyrut- Livan, dördüncü çap, 1404 hicri qəməri.

[11] - Feyz Kaşani, Molla Möhsin, Əl- muhəccətul- beyza, cild 9, səh 289, İslami nəşriyyatı, dördüncü çap 1417 hicri qəməri.

[12] - Ətarudi, Əzizullah, Monsədul- İmamir- Rza (ə), cild 2, səh 254, Astane qudse Rəzəvi, Məşhəd, birinci çap, 1406 hicri qəməri.

[13] - Səduq, Məhəmməd ibn Əli, Mənla yəhzuruhul- fəqih, cild 2, səh 577, Muəssisətu ən- nəşril- İslami, Qum, üçüncü çap, 1413 hicri qəməri.

[14] - Əl- vəhabiyyətu fil- mizan, səh 103.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Quran necə kitabdır?
    6346 Təfsir 2011/08/23
    Qurani-Kərimsonilahixəbərolaraq, Allah-TaalatərəfindənMəhəmmədibnƏbdullahınvasitəsiiləinsanlarıhaqq
  • İslamda həqiqi olaraq ağıl və düşüncənin yeri haradadır?
    7639 Qədim kəlam 2011/09/18
    Əvvəlcə yaxşı olar ki, bəzi dini məsələlər barəsində düzgün anlaşılmamazlıq barəsində söz açaq. Misal üçün o cür ki, burada açıqlanmışdır.Birinci: Harada və hansı dini mənbədə gəlmişdir ki, övladı atanın vasitəsiylə öldürülməsinə icazə vardır?!Bu səhv təsəvvürdür, heç bir fəqih bu cür hökm fətva verməmişdir. Odur ki, əgər bu cür ...
  • Din olmadan mənəviyyata çatmaq olarmı?
    7610 Nəzəri əxlaq 2011/11/24
    Son zamanlarda irəli çəkilən “yeni mənəviyyat” bizim bir müsəlman ünvanı ilə zehnimizdə təsvir olunan mənəviyyatla tamamilə fərqlidir. Bizim nəzərimizdə mənəviyyatın dinlə qırılmaz əlaqəsi vardır. Dini mənəviyyat maddi aləmin fövqündə olan həqiqətlərdən söhbət açan maarifə və dini göstərmələrin məcmusuna əməl etmək əsasında hasil olur. İnsan o həqiqətlərin əsasında ...
  • İran dini mədrəsələrində təhsil sistemi necədir?
    14368 Fiqh tarixi 2011/11/14
    Bu gün İran elmi hövzələrində təhsil şagirdlərin birinci dövrəni və ya orta məktəbi bitirdikdən sonra başlayır. Bu təhsil zamanı başlanğıc mərhələnin dərslərini (sərf, ərəb dilinin qramatikası (nəhv), məna və bəyan, məntiq), səth dərslərini (üsul, fiqh, fəlsəfə), ümumi dərsləri (əqaid, təfsir, iqtisadiyyat, Quran elmi, əxlaq, xarici dillər, kompyuter ...
  • Үмуми маликијјәт нәзәријјәсиндә фәгиһин вәкаләти мөвзусу гејд олунур. Бу һансы мәнададыр? Вилајәти-фәгиһ бәһсинин јеринә вәкаләти-фәгиһ мөвзусуну ачмаг олармы?
    5983 Nizamlar hüquq və əhkam 2010/02/06
    Әксәр шиә алимләринин нәзәријјәсинә ҝөрә (вилајәти-фәгиһин истәр мәнсуб, истәрсә дә сечим нәзәријјәсинә әсасән олмасы) ислам һөкумәтини гәбул едир. Һәмчинин, вилајәти-фәгиһи әмр саһиби вә ҹәмијјәтин рәһбәри билир. Амма, ону ҹәмијјәтин идарә олунмасында халгын вәкили сајмыр.Бу фикирин ...
  • Aya sizin nəzərinizdə vəliyi- fəqih məsumdur?
    5476 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/09/11
    Məsum imamların (ə) hədis və rəvayətlərinə əsasən, məsum olmaq yalnız 14 nəfər- Peyğəmbər (s), həzrət Zəgra (s) və 12 imama məxsusdur. Bunun üçün də vəliyi- fəqih məsumlar sırasında hesab olunmur. Amma bir çox ayə və rəvayətlərə əsasən, İmam Zamanın (ə) qeybəti dövründə vəliyi- fəqihdən itaət etmək vacibdir və lazımdır. İmam ...
  • Şiələrin nəzərində on ikinci imamın qeybdə olmasına etiqad bütün imamət nəzəriyyəsində şübhə yaradırmı?
    6087 Qədim kəlam 2010/11/10
    Sualda ümumi şəkildə və konkret nümunənin təyin edilmədiyi halda “qeybət dövrünün imamət nəzəriyyəsi ilə təzadı” irəli çəkildiyinə görə, imamın vəzifələrində müəyyən ünvanları zikr etməli, sonra onun qeybət dövrü ilə uyğun gəlib-gəlməməsini təhlil edəcəyik.İmamət – nübüvvətin ...
  • Fətva verməyin əsasları nələrdir?
    4865 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi 2020/02/09
    İctihad sözü lüğətdə, çətinliyə dözmək,habelə ,qüdrət və bacarıq deməkdir.Fəhiqlərin terminində isə, ictihad, elmi səylərdən maksimum istifadə etməklə şəri hökmləri İslami mənbələrdən və dəlillərindən çıxarmaq və əldə etmək mənasını verir.Şiə fiqhində, fətvanın əsası ictihad mənbələrinə (Quran, Sünnə, Səbəb və Konsensus) söykənsə də, bu mənbələrdən istifadə ...
  • Nə üçün yuxu (röya aləmində bəzi şəxslərin batini surəti heynan şəklində görsənmiş olur, bir halda ki, bu yuxudan sonra və günahdan tövbə edəndən sonra uca məqamlara yetişiblər.
    6073 Qədim kəlam 2011/12/25
    Ayələrə və rəvayətlərə əsasən camaatdan bir çoxunun batini insan şəklində deyil və bəzi əməllər batini dəyişir və heyvanlar şəklinə çevirir. O cümlədən şərabxorluq batini şəkili və surəti it şəklinə dəyişir. Yuxarıdakı sualda İmam Hüseyn (ə) onun surətini dəyişməmişdi bəlkə onun öz əməli batinini o cür etmişdi və həzrət onun həmin ...
  • Kovsər hovuzu nədir?
    10036 Təfsir 2010/10/03
    "Kövsər" çoxlu xeyir mənasındadır. Onun üçün çoxlu dəlil və faktlar qeyd etmək olar. Məsələn: Kövsər arxı və hovuzu, şəfaət, nübüvvət, hikmət, elm, çoxlu nəsl, çoxlu zürriyyə və sair.Kövsərin iki mənası var, biri dünyaya aid (Fatimeyi- Zəhra (s), o biri isə axirətə (kövsər hovuzu)- na aiddir. Kövsər hovuzu, Behiştdə ləzzətli ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163027 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    155439 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    117932 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    109969 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    99509 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91526 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53482 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    45766 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    43914 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43108 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...