Ətraflı axtarış
Baxanların
5592
İnternetə qoyma tarixi: 2011/10/09
Sualın xülasəsi
Qarşı tərəfin razı olduğu halda imtahanlarda saxtakarlıq etməyin hökmü nədir?
Sual
Qarşı tərəfin razı olduğu halda imtahanlarda saxtakarlıq etməyin hökmü nədir?
Qısa cavab

Ümumiyyətlə fəqihlər arasında saxtakarlığın haram olması barəsində ixtilaf yoxdur. “Risaleyi danişçuyi” kitabında qeyd edilən imtahanda saxtakarlığın hökmünün nə olması sualına bütün Mərcələr cavabında icazə verilməməsi yönümündə olmuşdur. [1]

Bu kitabda əgər qarşı tərəfin razı olduğu halda saxtakarlıq edilərsə bunun hökmünün nə olduğu barəsində verilən suala cavab olaraq o qeyd edilmişdir ki, bütün mərcələr qarşı tərəfin razılığının bu işdə təsirli olmadığı hökmü yönümündədir. [2]

Yəni saxtakarlığın haramlılığı qarşı tərəfin razılığı ilə aradan getmir.

Bu məsələ ilə əlaqədar bəzi Mərcə təqlidlərin dəftərlərindən bir neçə sual cavabı ilə sizlərə təqdim edirik:

Sual: Əgər şagird və ya tələbə imtahanda saxta qiymət alıb, yüksək mərhələyə qalxarsa və bu üstünlükdən istifadə edərsə, bu üstünlükdən istifadə etməyin hökmü nədir?”

Həzrət Ayətullah Xamenei: Saxtakarlıq haramdır. Lakin əgər işə daxil ola üçün lazimi ixtisas və məharətə malikdirsə və digərlərinin işə daxil olmasına maneçilik yaratmazsa, işə daxil olmaq və məvacibin alınmasının eybi yoxdur.

Həzrət Ayətullah Lənkərani: İcazə verilmir. Şəri cəhətdən bu üstünlükdən istifadə edə bilməz.

Həzrət Ayətulla Bəhcət: Bu dərsin əvəzini verməlidir.

Həzrət Ayətulla Təbrizi: Saxtakarlıq əmli yalandır və caiz deyil. Əgər bir kəs bu işi edərsə və işin müdiri olarsa ki, səriştəçilik vacib deyilsə və digərləri kimi işləyərsə eybi yoxdur. Əgər bu iş sərişdə tələb edirsə və o şəxs bu bacarığa malik deyilsə, bu müdiriyyət caiz deyil.

Həzrət Ayətullah Safi Gülpayiqani: Bütün işlərdə saxtakarlıq caiz deyil.

Həzrət Ayətullah Məkarim Şirazi: Əgər dərsin bir neçə maddəsində saxtakarlıq edərsə, baxmayaraq ki, düzgün etməmişdir. Lakin diplom alınmışdır. Təhsilin davam etdirilməsi və bu sənədlə işə daxil olmağın eybi yoxdur.

Həzrət Ayətullah Sistani: Onun istifadəsinin eybi yoxdur. Baxmayaraq ki, onun işi ( saxtakarlıq) caiz deyil.[3]

Burada onu qeyd etmək lazımdır ki, bu məsələ (saxtakarlıq) bir neçə işiə ziddir:

1. Saxtakarlıq imtahan qanunlarına müxalifətçilikdir. Qanunlara müxalifətçilik etmək isə caiz deyil.

2. Yalana səbəb olur. Çünki şagird və ya tələbə imtahan kağızını öz adına təhvil verir. Lakin bu öz biliyini nəticəsi deyildir.

3. Təkcə qarşı tərəfin razılığı etibarlı deyil. O da həmçinin bu günahda şərik hesab olunur.

4. Digər şəxslərin haqqı tapdalanır.



[1] - Risaleyi danişçuyi, məsəleyi 539.

[2] - Həmin, sual 543.

[3] - Məsaile cədid əz didgahe uləma və məraceye təqlid, cild 3, səh 311.

Ətreaflı cavab
Бу суалын изаһлы ҹавабы јохдур.
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Üzüyün sağ ələ taxıması zəruridirmi?
    16878 Nizamlar hüquq və əhkam
     Peyğəmbər (s) və imamların (ə) sünnələrindən biri də ələ üzük taxmaqdır. Rəvayətlərimizdə onun növü, quruluşu və şəkli haqda məlumat verilmişdir. Əlavə olaraq üzüyün sağ ələ taxılması rəvayətlərdə tövsiyə olunmuşdur. İslam dininin üzük taxmaq barədə bəyan etdiyi bütün hökmlər müstəhəb hökmlərdir. Yalnız kişilərin qızıl ...
  • Mühitlə rabitətə zərər çəkməmək və avara (sərgərdan) olmamaq üçün pişiyi sonsuz etməyin hökmü nədir?
    4677 Nizamlar hüquq və əhkam
    Həzrət Ayətullahul- üzma Xamineinin dəftərxanası:Əgər heyvanın əziyyətinə səbəb ola, caiz deyil.Həzrət Ayətullahul üzma Məkarim Şirazinin dəftərxanası:Əgər bu iş lazım və zəruri ola, maneəsi yoxdur.Həzrət Ayətullah Məhdi Hadəvi Tehraninin cavabı bu şərhlədir:Əgər bi iş heyvana əziyyət vermədən baş tutarsa və məsləhət onu istəyərsə, maneəsi yoxsur. ...
  • Şiələr İmamlar və Allah arasında fərqə qaildirlərmi?
    7589 Qədim kəlam
    Şiə məktəbi; digər məktəblər kimi tarix boyu ifrat və təfritlə bir olmuşdur. Bu cərəyan müxtəlif adlarla o cümlədən Ğulat, Müqəssirə, Nasibilər tanınmış şiə və onların İmamları üçün bir çox çətinliklər yaratmışdırlar. Şiə İmamların, şiələrin bu cərəyandan amanda qalması üçün çoxlu səylər etmişdirlər. Onlar öz məqamlarını ...
  • Əgər hazırkı məsihi dini təhrif olunubsa və Allah onları kafir hesab edirsə, bəs nə üçün onlara şəfa verir və onlara diqqət yetirir?
    4746 Qədim kəlam
    Allahın bəzi məsihilərə şəfa verməsi və diqqət yetirməsinin səbəbi Onun rəhmaniyyət və feyzinin ümumu olmasıdır. Bu rəhmət və feyz bütün insanlara şamil olur, nəticədə ilahi nemətlərdən bəhrələnmək sayəsində səadət və iman yolunu seçir, ilahi mərifət və kamala nail olurlar. Çünki Allah-taala insanları azad yaradır, ixtiyarlarına müəyyən imkanlar verməklə onları sınaqdan ...
  • Yerdə və göydə Allahın qüdrət nişanələri hansılardır?
    6352 Qədim kəlam
    Asiman, yer və bu ikisində olan hər bir şey və ümumiyyətlə vücud aləmində olan şeylərin hamısı Allahın qüdrət nişanələrindəndir. Bu nişanələr o qədər çoxdur ki, heç kəs onları sayıb qurtara bilməz. Qurani-Kərim insanları dəfələrlə bu ayələri müşahidə etməyə çağırmışdır. Kəhkəşanların, müxtəlif günəş ...
  • Вилајәт сөзүнүн әрәб дилиндә чохлу вә фәргли мәналарыны нәзәрә алараг лүтфән бу кәлмәнин һәгиги вә әсл мәнасыны ачыглајын?
    5610 Qədim kəlam
    Вилајәт сөзү “вәлијә” сөзүнүн көкүндән олуб, мүхтәлиф мәналара маликдир. Амма бу бәһсдә нәзәрә алынан мәна ән чох “рәһбәрлик вә бәзи ишләрин мөвланын өһдәсиндә вә ихтијарында олмасы” мәнасыдыр. Мөвла бир нөв гүдрәти вә бир шејә әһатәси олана дејилир. Дини терминолоҝијада исә камил инсанын диҝәр инсанлара мүхтәлиф саһәләрдә ...
  • Əgər namaz qılmayan bir şıxsin arxasınca danışılarsa qeybət sayılırmı?
    5715 Nizamlar hüquq və əhkam
    Şeyx Ənsari (rəh) qeybətin tərifində: Hədislərdən və Alimlərin qeybətin tərifi barəsində olan sözlərindən nəticə alırıq ki, qeybət ibarətdir: İnsanların arxasınca danışmaq, bir söz ki, qeybəti olunan şəxs o sözləri sevmir.[1] Qeybət (kəbirə) böyük günahlardan sayılır, ayə və rəvayətlərdə onun tərk edilməsinə təkid ...
  • Alimlərin nəzərincə siqaret çəkmək haramdırmı?
    12288 Nizamlar hüquq və əhkam
    İslam dini insan sağlamlığına zərər vuran bütün yeyinti və içki məmulatlarını, habelə zərərli şeylərin istifadəsini qadağan etmişdir. Belə ki, zərərli olan şey daha təkidlə qadağan, zərərvermə baxımından üstün dərəcədə olanlar isə haram edilmişdir. Mərhum İmam Xomeyni (r. ə.) buyurmuşdur: "İnsana zərər verən şeylərin yeyilməsi haramdır."
  • Qənaətin həyatda nə kimi təsirləri vardır və onu xəsislikdən necə seçmək olar?
    6938 Əməli əxlaq
    Qənaətin lüğətdəki mənası “ehtiyac duyulan şeylərin az miqdarı ilə kifayətlənmək”, “insana nəsib olan şeylərə razı olmaq”dır. Hədislərdə qənaət kəlməsi bəzən “mütləq şəkildə olan razılıq” kimi istifadə edilir. Qənaətlə paxıllığın fərqində də demişlər: Qənaət əksər hallarda fərdi əxlaqda irəli çəkilir, onun mənası “həyat və məişət imkanlarından düzgün şəkildə ...
  • Sələm verən banklardan işləyən bank işçiləri sələm verməkdə iştirak edən sayılırmı? Onların sələm işində iştirakından nicat yolnu nədi?
    3967 Qərzulhəsənə və riba
    Sələm və sələmin bütün növləri İslamda haramdır. Təkcə bir neçə yerda istisna olunur: 1.Müsəlmanın İslamın pənahında olmayan kafirdən sələm alması; 2. Ata və övladın bir-birindnə sələm alması; 3. Kişi və həyat yoldaşının bir-birindən sələm alması;[1] Əgər bankda elə bir qismətdə işləyirsiniz ki, sələm verməkdə ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    150146 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    121450 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    102813 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    97526 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    80419 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    63983 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    47906 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    36115 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    35308 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    34972 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...