Ətraflı axtarış
Baxanların
4745
İnternetə qoyma tarixi: 2011/11/20
Sualın xülasəsi
necə inanmaq olar o alimlər ki, nəsihət edib söz deyirlər özləri bu işlərə layiqdirlər?
Sual
Biz bir cəmiyyətdə yaşayırıq minlərlə müsəlman orada vardır və bir çox alimlər də vardır amma bizim nəzərimizdə onların ləyaqəti yoxdur, belə olduğu bir halda inanmaq olar, o alimlər ki, nəsihət edib söz deyirlər, şiə əqidəsi nəzərindən bu işlərə layiqdirlərmi?
Qısa cavab

İslam göstərişlərinə əsasən bütün insanlara lazımdır ki, dini başa düşmək üçün əgər mümkündürsə özü elmi tədqiqat edib İlahi hökmləri əldə etməli və yaxud din alimlərinə müraciət etməlidirlər. Amma hər bir şəxs dini məsələlərdə fəqih olmağa qadir olmadığı üçün, din alimlərinə müraciət etməlidir. Məsum imamlar (ə) layiqli alimləri təyin etmək üçün bir neçə nümunə vu ülgü təyin etmişdirlər ki, layiqli alimləri tanımaq şiələr üçün asan və rahat olmuşdur: misal üçün buyurmuşdurlar: Alimlərdən o şəxs ki, öz nəfsini və dini qoruyub və öz nəfsinin istəkləriylə müxalifət edib Allahın əmrlərinə boyun əyir, bütün insanlara vacibdir ki, ondan təqlid (itaət) etsinlər. Bundan əlavə Məsum İmamlar (ə) buyururlar: möminin itmiş hikmətidir, hər bir yerdə tapsalar ondan istifadə edərlər, baxmayaraq ki, kafir olsunnlar.

Ətreaflı cavab

Sualın cavabının məlum olması üçün bir neçə nöqtəyə diqqət etmək lazımdır:

1.             Elm və alimin məqamı: Allah- Taala elm və alimin məqamı barəsində Qurani- kərimdə buyurur: "De: Aya onlar ki, bilirlər, onlarla ki, birdirlər bərabərdirlərmi?[1]

Başqa bir yerdə buyurur: Allah o kəslər ki, iman gətirmişdirlər və o şəxslər ki, onlara elm verilmişdir uca məqam bağışlayacaqdır. Allah bütün gördüyü işlərdən xəbərdardır.[2]

Rəvayətlərdə də elm və alimin məqamı və alimə müraciət etməyin lazım olması açıqlanmışdır.

Allahın Rəsulu (s) buyurur: O kəs ki, elmi onun əhlindən öyrənə və ona əməl edə, nicat tapmışdır.[3]

O həzrət yenə buyurur: Alimin üzünə baxmaq ibadətdir.[4] Başqa bir yerdə elm öyrənməyin zəruri olmasını açıqlayıb buyurur: Elmi tələb etmək hər bir mömin kişi və qadına vacibdir.[5]

2.             Ayə və rəvayətlərdən istifadə olur ki, İslam dini əbədi və cavidan bir dindir. Onun göstərişləri qiyamət gününə kimi insanlar üçün icra etməsi vacibdir, bunun üçün də bütün insanlara lazımdır ki, onu öyrənsin.

Əlbəttə onu əldə etmək üçün iki yol vardır: Birincisi: budur ki, insan özü elm öyrənib dini və fiqhi mənbələrə müraciət edərək, din hökmlərini və məsələlərini əldə etsin və əgər buna gücü çatmıqsa elm əhlinə müraciət etsin.[6]

3.             Allahın rəsulu (s) və Əhli- beyt (ə) layiqli alimləri təyin etmək üçün bir neçə ülgü və nümunə açıqlamışdırlar ki, onlardan bir neçəsinə işarə edirik:

İmam Həsən Əsgəri (ə) bu ayənin barəsində:

«فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ یَکْتُبُونَ الْکِتابَ بِأَیْدِیهِمْ، ثُمَّ یَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ»

Vay olsun o şəxslərə ki, Allahın kitabını öz əlləriylə (əvvəlcədən) yazırlar və sonra deyirlər ki, bu Allah tərəfindəndir. Buyurdu: bu ayə Yəhud qövmü barəsində nazil olmuşdur. Bir şəxs imam Sadiq (ə)- a buyurur: Əgər o avam Yəhudilərdən, Tövratı alimlərindən öyrənsəydilər, bəs necə onları alimlərini qəbul edib onlardan təqlid etməyi tənqid etmişdir?

Onların avamları bizim kimi avam deyildirlərmi ki, alimlərdən təqlid edirdilər? İmam Sadiq (ə) buyurur: Yəhudi avamlarıyla bizim avamlarımız arasında bir cəhətdən fərq vardır və başqa bir tərəfdən bərabərdirlər. Amma bərabər olmaları o cəhətdəndir ki, Allah bizim avamlarımızı təqlid etdikləri üçün tənqid edir, o cür ki, onların da avamlarını təqlid etdikləri üçün tənqid etmişdir. Amma o cəhətdən fərq edirlər ki, Yəhudilərin avamları o cəhətdən ki, alimlərinin yalan danışıb, haram və rüşvət yemələrini və İlahi hökmləri dəyişdirməkdən xəbərləri var idi və bilirdilər ki, hər kəs bu cür olsa fasiqdir.

Layiq deyildir Allah və bəndə arasında və ya Peyğəmbərlə insanlar arasında vasitə olsun və yenə də bu cür alimlərdən təqlid olunsun, bizim avamlarımız da əgər aşkara fasiq olan və yersiz təəssüb edən və dünya malında harama yol verən alimi müşahidəetsələr və bu halda yenə dəı ondan təqlid etsələr, onlar da Yəhidi qövmü kiidirlər ki, Allah onları fasiq alimlərdən təqlid etdikləri üçün bəyənmir. Amma alimlərdən o şəxs ki, dinini və nəfsini qoruyub saxlayır və nəfsinin istələrylə müxalifət edib Allahın göstərişlərini yerinə yetirir, avam insanlara vacibdir ondan təqlid etsinlər. Bu yalnız şiə alimlərindən bəzilərindədir nəin ki, hamısındadır, bəs alimlərdən hər biri pis və çirkin işlərə qovuşsa və başqa fasiq alimlərin getdiyi yolu seçsə, ondan o şeylər ki, bizlərdən rəvayət edirlər qəbul etməyin və onlara heç bir ehtiram qoymayın.[7]

İslam Peyğəmbəri (s) buyurur: Hər alimlə həmsöhbət olmayın, yalnız o halda ki, sizi beş qorxulu şeydən beş xeyirli şeyə dəvət etsin: Şübhədən yəqinə, təkəbbürdən təvazöya, riyakarlıqdan xalis və düzgünlüyə, düşmənçilik və kin- küdrətdən xeyirxahlığa, dünyaya bağlılıqdan zahidlik və dünyaya diqqətsizliyə doğru çağırsın.[8]

4.             İslam göstərişlərinə əsasən, elm möminin itmiş hikmətidir, hər yerdə və hər bir şəxsin yanında olsa ondan istifadə etməlidirlər;[9] yəni mömin insan elm və hikmət sorağındadır ki, özünü kamilləşdirsin, hər bir söz ki, elm və hikmət əsasındadırsa itaət edir. İmam Əli (ə) buyurur: Sözün özünə diqqət edin nəin ki, sözü deyənə.[10] Əlbəttə bu qayda o yerdədir ki, söz deyənin xüsusiyyət və rəftarını bilsin və onun rəftarı sözləriylə müxalif olsun, belə olduqda onun sözləri nə qədər də hikmətli olsa öz təsirini itirəcəkdir. Amma bu yerdə də insan dinin təlimləri əsasında onun hikmət və elmindən istifadə edə bilər.



[1] - Zümər surəsi, ayə 9.

[2] - Mücadilə surəsi, ayə 11.

[3] - Əvami- əl- ləali, cild 4, səh 77, Kafi, cild 1, səh 46.

[4] - Bihar- cild 1, səh 195.

[5] - Tənbih- əl- xəvatir, cild 2, səh 176.

[6] - Rəhnəmaye həqiqət. Ayətullah Cəfər Sübhani, səh 577.

[7] - Əl- həyat, tərcümə Əhməd aram, cild 2, səh 571.

[8] - Bihar- cild 1, səh 38.

[9] - Kafi, cild 8, səh 167.

«سَهْلُ بْنُ زِیَادٍ عَنْ بَکْرِ بْنِ صَالِحٍ عَنِ ابْنِ سِنَانٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ الْحِکْمَةُ ضَالَّةُ الْمُؤْمِنِ فَحَیْثُمَا وَجَدَ أَحَدُکُمْ ضَالَّتَهُ فَلْیَأْخُذْهَا»

[10] - Ğurərul- hikəm, səh 58.

«خذ الحکمة ممن أتاک بها و انظر إلى ما قال و لا تنظر إلى من قال»

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Əli (əleyhis-salam)-ın imamət və xilafətini necə isbat edə bilərsiniz?
    7609 Qədim kəlam
    Şübhəsiz, İslam dininin təşkilatının öz həyatını davam etdirməkdə bacarıqlı bir keşikçiyə və qüdrətli bir idarəçiyə ehtiyacı vardır və daim tarix boyu elə ləyaqətli insanları tələb edir ki, ilahi maarifi və İslam göstərişlərini insanlara çatdırsınlar, onun dəqiq qayda-qanunlarını, hökm və göstərişlərini cəmiyyətdə icra etsinlər. Yaranışın əsas məqsədlərindən biri insanların düzgün yola ...
  • İçində cədvəl və şəkillər olan kitablardan istifadə etməyin hökmü nədir?
    8266 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əvvəla, sualınıza diqqət yetirməklə həmin kitabın hansı elmdə yazılmasını ayırd etmək çətindir və əlavə təfsilata, izaha ehtiyac vardır. Amma qısa şəkildə desək, kitabın mövzusu “qəribə elmlər”, misal üçün cəfr, rəml, nücum və sair kimi elmlər mövzusunda ola bilər, lakin onun (müşahidə edilmədən) dəqiq şəkildə ayırd edilməsi mümkün ...
  • Bir Avropalı üçün İslam və şiəni olduğu kimi tanıtdırın.
    5387 Qədim kəlam
    İslam lüğətdə təslim olmaq və boyun əymək deməkdir. Bunun üçün də İslam dinini, İslam adlandırmışdırlar ki, onun bütün göstərişləri aləmlərin Rəbbi olan Allahın qarşısında təslim olmaqdır ki, insan yeganə Allahdan başqasına itaət etməsin və yalnız o Allahın əmrlərini yerinə yetirsin. Həqiqətdə İslam dini bütün keçmiş ...
  • Namazda qunut halında, hansı əməllər müstəbdir?
    5405 Namazın müstəhəbləri
    Aşağıdakı hallar və əməllər qunut müstəblərindən sayılır: Qunutdan qabaq “Allahu Əkbər” demək. Təkbir (Allahu Əkbər demək) vaxtında əlləri qulağadək yuxarı qaldırmaq. Qunut halında əlləri üz müqabilində göyə tərəf tutmaq. Əl barmaqlarını bir- birinə yapışdırmaq. İki baş barmaqlardan başqa. ...
  • Uşağın Allah haqqında suallarına cavab verək?
    10813 Qədim kəlam
    Uşağın Allah haqqında verdiyi suallardan qaçmaq olmaz, bəlkə bu suallara sadə doğru və möhkəm cavab vermək lazımdır. Sadə bəyanla nəzm arqumentindən istifadə etməklə və uşaqların ətraf mühitində Allahın saysız nemətlərindən sadə bəyanla istifadə edərək, Allahın vücudunu və inun; elm, qüdrət və mehribanlıq kimi bəzi sifətlərini uşaq üçün isbat ...
  • Qərb fəlsəfəsində həyatın mənası nədir?
    8742 فلسفه غرب
    Müasir dövrdə ən mühüm və aktual fəlsəfi mövzulardan biri də “həyatın mənası”dır. Bu ünvan barədə bir sıra suallar irəli çəkilir, o cümlədən: Həyatın müəyyən və konkret bir hədəfi və məqsədi vardır, ya yox? Həyat dəyərlidir, ya yox? Özlərinin xüsusi maraq və şəraitlərində insanların həyata dair müstəqil bir ...
  • İmam Əlinin qadınların və kişilərin ağlına münasibəti necədir?
    12212 Hədis elmləri
    Həzrəti Əli (ə) heç vaxt deməmişdir ki, "kişilər ağıl və ülfət (ötəri hisslər) baxımından qadınlardan üstündür." Əksinə İmamın sözü xüsusi bir baxışda yalnız "cəməl" döyüşünə aiddir. Bu söz də heç vaxt ümumilik daşıyıb bütün qadınlara aid edilə bilməz. Çünki bəzi vaxtlar kişilər də bəzi məsələlərdə imamın danlağına tuş gəlmişlər. bundan ...
  • Nə üçün ağac altında cinsi yaxınlıq etmək olmaz?
    5689 Nizamlar hüquq və əhkam
    Bəzi fəqihlərə[1] görə meyvəli ağacın altında məkruh olan əməllərdən biri də cinsi yaxınlıqdır.[2] Yəni, daha yaxşı olar ki, bu iş edilməsin. Lakin haram deyil. Bu kərahəd Peyğəmbər Əkrəmin (s) rəvayətinə istinadən edilmişdir. Bu rəvayətdə belə tövsiyə edilir: “Meyvəli ağac ...
  • Quran surələrinin adını Allah seçmişdir, yoxsa Peyğəmbər?
    5320 Quran elmləri
    İslami mənbələrə (Quran və rəvayətlərə) diqqət yetirməklə qəti şəkildə demək olar ki, Quranın surələrə bölgüsü Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in dövründə baş vermişdir. Peyğəmbərdən də nəql olunan hədislərə diqqət yetirməklə aydın olur ki, surələrdən bir çoxuna Peyğəmbərin öz dövründə və o həzrətin vasitəsi ilə ad seçilmişdir.
  • Nəyə görə fiqhi cəhətdən həddin icrası hakimin öhdəsindədir?
    5284 بیشتر بدانیم
    Bəşər cəmiyyətlərinin ürfündə cinayətkarların cəzalanması hökumətlərin ixtiyarındadır və hökumətdən başqa kimsə hədd icrasını öhdəsinə ala bilməz. Belə bir əsas İslam fiqhində də təkid və qəbul olunmuşdur. Müəslman fəqihləri cinayətkarların həddinin icrasını zəmanənin İmamamının (əleyhissalam) hüzuru dövründə Onun və ya İmam (əleyhissalam) tərəfindən təyin olunmuş şəxslərin ixtiyarında olduğunu ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    146821 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    117658 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    99837 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    95414 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    77937 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    59401 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    47189 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    35076 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    34131 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    34123 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...