Ətraflı axtarış
Baxanların
5608
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/18
Sualın xülasəsi
Məsum İmamların da qüdrət döyüşü vardır və onlar da irsi hökumət istəyirlər?
Sual
Məsum İmamların qüdrət döyüşü və onların irsi hökumət istəmələri barədə sual edənlərin cavabında nə deyək?
Qısa cavab

Əvvəla, İmamların yaşayışına diqqət etməklə aydın olur ki, onların nəinki qüdrət döyüşləri olmayıb, bəlkə heç bir qüdrət həvəsi onlarda olmayıb. Əgər nə vaxtsa öz hüquqlarından müdafiə ediblərsə təklifə xatir olub.

İmam Əlinin (ə) bu sözü ki, buyurur: Məni xilas edin və başqalarının sorağına gedin. Bu iddia üçün ən yaxşı şahiddir.

İkincisi, İmamətin, başqalarına ləyaqət və üstünlüklə birgə irsi olması maneəsi olmamağından əlavə ağıl və şəriət tərəfindən təsdiq olunan bir işdir. Başqa bir ibarətlə necə ki, nübüvvət üçün Allah- Taala tərəfindən birbaşa göstəriş vardır və o bilir ki, öz sisalətini harada qərar verə. Bu göstərişə əsasən gərək İmamət və nübüvvətin də bir nəsildə olmasını qəbul edək. Bunun kimi ki, həzrət İbrahimdən (ə) sonra onun iki övladı İsmayil və İshaq nübüvvətə yetişdilər və İshaqdan sonra oğlu Yəqub və ondan sonra oğlu Yusif və....

Ətreaflı cavab

Bu sual ilə bağlı gərək iki mühüm məqama diqqət etmək lazımdır:

İlk məsələ: İmamların yaşayışına diqqət etməklə aydın olur ki, nəin ki, onların qüdrət döyüşləri olmayıb, bəlkə heç qüdrət həvəsi onlarda olmayıb. Əgər nə vaxtsa öz hüquqlarından müdafiə ediblərsə təklifə və vəzifəyə xatir olub. Bu barədə iki nümunəyə işarə olunur:

1). İkinci altı nəfəri xilafət şurası ünvanına müzakirəyə qoyandan sonra Zübeyr öz rəyini Əliyə (ə) Təlhə Osmana və Səd Vəqqas Əbdürrəhmana verdi. Nəticədə üç nəfər qaldılar. Əgər onlardan hər biri başqasının xeyrinə kənara gedərdi, həmin xəlifə idi. Əbdürrəhman həzrət Əlinin (ə) yanına gəldi və onunla bu şərtlə beyət edəcəyini söylədi ki, Allahın kitabına, Peyğəmbərin (s) sünnətinə və şeyxlərin (əbu Bəkr və Ömər) əməlini yerinə yetirə. Amma həzrət (ə) buyurdu ki, əgər xəlifə olam Allah kitabı və onun Peyğəmbərinin sünnətinə öz üslubum və düşüncəmlə əməl edəcəyəm. Bu cəhətdən xilafəti qəbul etməkdən imtina etdi.[1]

Siyasətçilərdən bəzilərinin etiqadı bunadır ki, İmam (ə) zahirdə də olsa gərək bu şərti qəbul edərdi və sonradan ona əməl etməzdi. Həqiqətən hər bir dünya pərəst və qüdrət tələb şəxs belə fikr edər, amma görürük ki, İmam (ə) ona rəd cavabı verir (qəbul etmir).

2). Osmanın öldürülməsindən sonra camaat Əlinin (ə) evinə hücum gətirən vaxt. Həzrət buyurdu: Mənim sizə vəzir və müşavir olmağım sizə hakimlik etməyimdən daha yaxşıdır... Məni xilas edin (azad buraxın) və başqalarının sorağına gedin.[2]

Qüdrət tələb edən şəxs belə rəftar edərmi?! Bu hansı qüdrət tələblik meyarı ilə uyğundur?!

Biz inanırıq ki, əgər ədalət narahatçılığı (iztirabı) olmayaydı heç vaxt İmamlar (ə) hökumət dalınca getməzdilər. İmam Əli (ə) buyurub: Əgər bu narahatçılıq olmasaydı bütün dünyanın, keçinin burnundan gələn su miqdarında belə onun üçün dəyəri olmazdı.[3]

İkinci məsələ: Nübüvvət, xilafət və hökumətin irsi olması iki cəhətdən araşdırılır.

1). Heç bir ləyaqət və üstünlük nəzərə alınmadan, qohumluq əlaqəsinə görə bir nəfərin başqasından vəzifəni irs aparmasını nə ağıl qəbul edir, nə də şəriət.

2). Qohumluq əlaqəsinə görə deyil, təkcə öz şəxsi üstünlüyü və ləyaqətinə görə vəzifəyə sahib ola. Bununla bağlı əvvəlcə irsin əsil olmasını İlahi dinlərin Peyğəmbərlərinin tarixində araşdırırıq. Sonra İmamların xilafətinə məşğul olarıq.

2-1. Həzrət İbrahim (ə) Allah tərəfindən İmamət məqamına seçildikdən sonra dua edir ki, bu məqam onun nəslində davam tapa və Allah da buyurur: Zalım şəxslərə yetişməz.[4]

2-2. Həzrət Musa (ə) qardaşı Harunun (ə) onun üçün vəzir və canişin qərar verilməsini Allahdan istəyir.[5]

2-3. Süyeyman atası Davuddan irs aparır.[6]

Buna əsasən bu yerlərin hamısında bir növ irs aparmaq vardır; hər bir şəxsin fərdi ləyaqətlərinə əsasən ataları və qardaşlarının və... yerində qərar tutmaları Qurani kərim baxışından şərh və təfsirə qabiliyyətlidir.

Biz, Əli (ə) və onun nəslindən olan İmamlar (ə) barəsində, onların İmaməti və xilafəti haqqında Peyğəmbərdən (s) yetişən məxsus, aydın olan rəvayətlərdən lavə o həzrət (s) Əlinin (ə) barəsində buyurub: Sən mənim vərəsəmsən.[7]

İmamların İmaməti barəsində də demək lazımdır ki, bu vərəsəlik onun ikinci növündən olur. İmamət və xilafət üçün meyar və Allah tərəfindən yetişən göstərişdir; çünki o, daha yaxşı bilir ki, öz xəbərini yetirmək işini kimə tapşıra....[8] Əgər bu göstərişə əsasən İmamət və xilafət ləyaqəti bir nəsildə tapılsa, gərək onu qəbul edək. Həzrət İbrahimdən (ə) sonra onun iki övladının, İsmayil və İshaqın, İshaqdan sonra oğlu Yəqubun və ondan sonra oğlu Yusifin və s... nübüvvətə yetişməsi kimi.

Daha çox agahlıq üçün aşağıdakı göstəriciləri mütaliə edin:

"İmamətin Peyğəmbərin (s) nəslində inhisarlığı", sual 2969 (sayt: 3209).

"Peyğəmbər Əkrəmin (s) hökumət təşkil etməsinin Allah axtaran fitrət ilə əlaqəsi", sual 12305 (sayt: 12080).

"İmamlar və siyasi rəhbərlik", sual 7163 (sayt: 8068).

"İmamət və İmamlara etiqadın dəlilləri), sual 321, (sayt: 2707).

"Qədir Xumda Əlinin (ə) siyasi vilayəti", sual 2570 (sayt: 2724).

 


[1] - Koleyni, Üsul kafi, Komreyi, Məhəmməd Baqir, cild 2, səh 721, Üsvə nəşriyyatı, üçüncü çap, Qum, 1375 hicri şəmsi.

[2] - Əllamə Məclisi, Biharul- ənvar, cild 32, səh 7 və 8, Əl- vəfa müəssisəsi, Beyrut, 1404 hicri qəməri.

[3] - Nəhcül- bəlağə, səh 50, Darul- hucrə, Qum, tarixsiz.

[4] - Bəqərə surəsi, ayə 124.

«وَ إِذِ ابْتَلى‏ إِبْراهيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتي‏ قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمين»

[5] - Taha surəsi, ayə 29 və 30.

«وَ اجْعَلْ لي‏ وَزيراً مِنْ أَهْلي‏ هارُونَ أَخي‏»

[6] - Nəml surəsi, ayə 16.

«وَ وَرِثَ سُلَيْمانُ داوُد»

[7] - Şexy Səduq, Amali, səh 364, İslamiyyə kitabxanasının nəşriyyatı, 1362 hicri şəmsi.

«قال رسول الله ص لعلي أنت وارثي‏»

[8] - Ənam surəsi, ayə 124:

«اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسالَتَه‏»

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163310 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    156346 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    118153 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    110514 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    101207 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91835 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53696 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    46638 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    44201 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43494 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...