Rukuda "Sübhanə rəbbiəl əzimi və bi həmdih" və səcdə də isə "Sübhanə rəbbiələla və bihəmdih" zikri" o əməllərdəndir ki, hədislərdə ona təkid olunmuşdur.[1] Baxmayaraq ki, namazda onları əvəz edən zikrlər də vardır.

Bəs bu iki zikrin ruku və səcdədə deməyin illəti, Allahın əmridir və biz də onun əmrindən itaət edirik. Amma bu əmrə itaət etmək o demək deyildir ki, heç bir hikməti  yoxdur və biz yalnız ibadət üçün onu zikr edirik. Bəlkə bu iki zikr üçün bir neçə hikmətlər açıqlanmışdır ki, namaz qılan şəxs onları nəzərdən keçirməklə onun diqqətsiz olmadığını bildirir.

Bu iki zikrin hikmətini açıqlamaq üçün lazımdır ilk növbədə bunların tərcüməsinə işarə edək. Ruku zikrinin tərcüməsi: "Mənim ulu Tanrım hər bir eyb və nöqsandan pakdır və mən ona sitayiş etməyə məşğulam". Və səcdənin zikrinin tərcüməsi "Mənim Ulu Tanrım hər bir kəsdən yüksəkdir və hər bir eyb və nöqsandan pakdır və mən ona sitayiş etməyə məğulam".

Amma nə üçün rukuda "əzim" və səcdədə isə "əəla" sifətindən istifadə edirik? Bu sualın cavabında demək lazımdır; namazda ruku, yəni Allaha təzim etmək deməkdir və biz hər dəfə ruku etməklə Allah qarşısında təzim edirik. Bir şey qarşısında təzim etmək o deməkdir ki, bizim onun əzəmətinə əqidəmiz vardır və bu əzəmətin qarşısında baş əyirik. Bəs rukuda, biz Allaha təzim edib və Allahın əzəmətli olmasını elan edirik; bu cür elan etmək, Allahın əzim sifətini açıqlamaq vasitəsiylə həyata keçir. Bu da rukunun zikriylə ruku arasında olan münasibəti bildirir.

Səcdə də namazda insan üçün ən ali və yüksək bir məqamdır və böyük bir fəlsəfəsi vardır. Biz səcdə zamanı bədənmizin yeddi üzvünü yerə qoyuruq və Allah qarşısında özümüzü torpağa atıb onun böyüklüyü qarşısında öz kiçikliyimizi elan edirik.

Bəs əgər belə bir halda Allahın əəla sifətini onun Ulu olmasını iqrar etsək ki, Rəbbim sən hər bir kəsdən böyüksən, yüksək bəndəlik məqamını özümüzdə yaratmışıq ki, Allah üçün ən gözəl bəndəlik deməkdir. Namaz bizimlə Allah arasında söhbət üçün bir vasitədir və ona diqqət yetirmək lazımdır.

Bizim namazlarımızı daha yüksək mənəvi olması üçün digər zikrlərdən əlavə ruku və səcdənində zikrlərinə diqqət etməliyik və bilməliyik ki, ruku da Allahın əzəməti qarşısında təzim edirik və səcdə halında isə Allah qarşısında torpağa düşüb onun ən yüksək və ulu olmasına iqrar edirik.