Ətraflı axtarış
Baxanların
7122
İnternetə qoyma tarixi: 2010/11/10
Sualın xülasəsi
Quranın dəfi və ya tədrici nazil olmasından nə qədər keçir?
Sual
Quranın dəfi və ya tədrici nazil olmasından nə qədər keçir?
Qısa cavab

Quranın bir dəfəlik, Peyğəmbərin (s) qəlbinə nazil olması qədr gecəsində (ramazan ayının gecələrindən biri) olmuşdur. Bəzi ayə və rəvayətlərə nəzər saldıqda, bu ehtimalı vermək olur ki, qədr gecəsi həmin ramazan ayının igirmi üçüncü gecəsidir və Quranın (dəfi) bir dəfəlik nazil olması tədricən əlli altı gün besətdən sonra baş vermişdir.

Amma tədrici nazil olması barəsində, çoxlu ixtilaflar vardır, bunlardan ikisi daha artıq əhəmiyyət daşıyır:

1.        Quranın tədrici nazil olması, besətə yaxın illərdə başlamış və Peyğəmbərin (s) ömrünün sonunadək uzadılmışdır. Məşhur nəzər əsasında, Peyğəmbər rəcəbin 27- də, milad iliyləsə fevralın 1- i 610- cu ildə Peyğəmbərliyə seçilmiş və hicrətin 11- ci ili səfər ayının 28- də vəfat etmişdir.

2.        Baxmayaraq ki, bir neçə ayə Peyğəmbərin besəti zamanı nazil olmuşdur, ammaQuranın səmavi kitab olaraq tədrici nazil olması, besətdən üç il sonra qədr gecəsindən başlanmış və Peyğəmbərin ömrünün sonuna qədər olan müddətdə baş vermişdir.

Bunun üçündə, bunu nəzərə alsaq ki, biz 1007- ci ilin fevral ayındayıq, Quranın tədrici nazil olmasından neçə il keçməsini mübahisə edə bilərik.

Ətreaflı cavab

Quranın (dəfi) bir dəfəlik nazil olmasını bu qədər bilirik ki, qədr gecəsində nazil olmuşdur.[1] Qurani kərim buyurur: Ramazan ayı bir qydır ki, quran onda nazil olmuşdur.[2] Bəs qədr gecəsi də ramazan ayında qərar tutmuşdur. Amma ramazan ayının gecələrindən gansı biri qədr gecəsidir, dəqiq olaraq bilinmir və bu barədə də çoxlu ixtilaflarla üzləşirik.[3] Amma bu nəticəni almaq olar ki, hazırda olan ehtimallardan, igirmi üçüncü gecə qədr gecəsi olsun. Çünki çoxlu ayə və rəvayətlər bunu təsdiqləyir.[4] Baxmayaraq ki, bu mabarək işin baş verdiyi il məlum deyil, amma demək olar: Qədr gecəsi, Quranın nazil olduğuna Baxmayaraq, Peyğəmbərin uruc etdiyi gecə də hesab olunur; çünki Quran Allah yanında ümmül kitabdadır[5] və əgər insan uruc etməsə Quranı ümmül kitabda dərk edə bilməz.[6] Bundan başa düşürük ki, Quranın (dəfi) bir dəfəlik nazil olması Peyğəmbərin (s) bu kəmala çatmasından sonra olmuşdur. Bəs belə bir nəticə almaq olar ki, Quranın nazili Risalətin birinci ilində olmuşdur: yəni təqribən 56 gün besətdən sonra quran nazil olmuşdur.

Bu ədəd (rəcəb ayının 27) besətin müddətini və (ramazan ayının 23)- nü qədr gecəsi və beləliklə rəcəb və şəban aylarını 30 gün hesab etməklə bu nəticəni əldə edirik. Amma Quranın tədrici nazil olmasına nəzər saldıqda[7] ki, besət zamanına yaxındır, və besətin tarixində çoxlu ixtilaflar olduğu üçün,[8] Quranın tədricilə nazil olmasında da ixtilaflar yaradır.

Məşhur nəzər budur ki, islam Peyğəmbəri (s) rəcəb ayının 27- si milad iliyləsə 610- cu il fevralın birində Peyğəmbərliyə məbus olmuşdur[9] və bu zaman ələq surəsinin birinci beş ayəsi o həzrətə nazil oldu.[10] Bundan sonra isə Quranın sonrakı ayələri nazil olması Peyğəmbərin (s) həyatının sonuna qədər, igirmi üç il müddətində davam etmişdir.

Bəziləri belə qəbul edirlər ki, besət zamanı Quranın tədrici nazil olması, səmavi bir kitab olmasıyla fərqlidir. Onların nəzərində, baxmayaraq ki, ələq surəsindən beş ayə Peyğəmbərin (s) besəti zamanı nazil olmuşdur, amma o həzrət ümumi təbliğə məmur olmamışdır. O üç il gizli təbliğdən sonra ümumi təbliğə məmur olmuşdur.[11] Və bu müddətdən sonra idi ki, səmavi bir kitab olaraq nazil olub, kitab şəklin almış və bunun üçündə baxmayaraq Peyğəmbərin (s) besəti rəcəb ayında olmuşdur, amma, Quranın tədrici nazil olması, üç il bundan sonra və ramazan ayının qədr gecəsindən başlamışdır.[12]

Bu fikiri təsdiqləyən, quranın igirmi il müddətində nazil olmasını təsdiq edən rəvayətdir.[13] Bu əqidə və fikir əsasında.[14] Quranın səmavi kitab olaraq tədrici nazil olması, besətin dördüncü ilində, yəni təqribən üç il əlli altı gün besətdən sonra və Peyğəmbərin (s) həyatının sonuna kimi, yəni hicrətin on birinci ili səfər ayının 28- nə qədər olmuşdur. Bəs bu nəticə əldə olur ki, Peyğəmbərin (s) hicrətindən 1428 il keçmiş və Peyğəmbərin (s) besəti təxminən on üç il hicrətdən qabaq olmuşdur, əgər birinci nəzəri qəbul etsək, birinci ayənin nazil olmasından 1440 il keçir, və əgər ikinci nəzəri qəbul etsək, birinci ayənin nazil olmasından 1437 il keçmişdir.

Bunu nəzərdən qaçırmayaq ki, bəzi tarixçilərin verdiyi xəbərə əsasən, Peyğəmbərin (s) besəti milad iliylə 610- cu il fevralın biridir, və indi isə milad ilinin 2007- ci ilindəyik, birinci ayənin nazil olmasının müddətini mübahisə edə bilərik.

 



[1] - Duxan surəsi, ayə 3, Qədr, surəsi, ayə 1, Əlavə mütaliə üçün bax: əl- mizan, cild 8, səh 130- 134, cild 2, səh 14- 23, cild 13, səh 220- 221

[2] - Bəqərə surəsi, ayə 185

[3] - Bax: Tarixe Təbəri, cild 2, səh 300, sireye ibni Hişam, cild 1, səh 236, 239 və 240, Ayətullah Mərifət, Ət- təmhid fi ulumil- Quran, səh 100- 129, Ayətullah Xoyi, Əl- bəyan, cild 1, səh 224, Məcməul- bəyan, cild 9, səh 61 və cild 10, səh 518- 520 tarixe əbil- fəda, cild 1, səh 115, Tarixe yəqubi, cild 2, səh 17, Şeyx Tusi, Ət- tibyan, cild 9, səh 224, Məhəmməd ibni cərir Təbəri, Camiul- bəyan, cild 25, səh 107- 108, əl-mizan, cild 2, səh 29

[4] - Vəsailüş- şiə, bab 32, əz- əbvab əhkame rəməzan, cild 7, səh 262, hədis 16, Xisal Səduq, cild 2, səh 102, Məhəmməd Baqir höccəti, Pejuheşe dər tarixe Qurani kərim, səh 38- 62

[5] - Zuxruf surəsi, ayə 4

[6] - Bax: Ayətullah Cavadi Amili Təfsire Mozum, cild 3, səh 139- 153

[7] - İsra surəsi, ayə 106, Furqan surəsi, ayə 32, Məhəmməd surəsi, ayə 20, Tövbə surəsi, ayə 127, əlavə məlumat üçün bax: Əl- mizan, cild 2, səh 14- 23

[8] - Tarixe Yəqubi, cild 2, səh 17, Tarixul- xəmis, cild 1, səh 280- 281, Tarixe əbil Fəda, cild 1, səh 115

[9] - Pejuheşe dər tarixe Qurani kərim, səh 36, Biharul- ənvar, cild 18, səh 189, hədis 21, Furue Əl- kafi, cild 4, səh 149, hədis 1- 2, Vəsaliş- şiə, cild 7, səh 329, bab 15, əz əbvabe mənbud, əs- sirətul- hələbiyyə, cild 1, səh 230, Ət- təmhid fi ulumil- Qran, səh 100- 107

[10] - Biharul- ənvar, cild 18, səh 206, hədis 36

[11] - Hicr surəsi, ayə 94, Təfsir Qumi, səh 353, Biharul- ənvar, culd 18, səh 53, hədis 7 və səh 179, hədis 10 və səh 177, hədis 4 və səh 193, hədis 29, Tərcümeye Ayəti, cild 1, səh 379, Tarixe Yəqubi, cild 1, səh 343, Əs- sirətu ibn Hişam, cild 2, səh 28, Əl- mənaqib, cild 1, səh 40, Şeyx Tusi, Əl- ğeybət, səh 217

[12] - Bax: Məcməul- bəyan, cild 2, səh 276, Əl- itqan, cild 1, səh 40, təfsir kəbir imam Razi, cild 5, səh 85, l- mənaqib, cild 1, səh 150, Şeyx Mofid dər şərhe əqaide Səduq, səh 58, Seyyid Mürtəza dər cəvabe Əl- məsailut- tərbilisiyat –s- salisə, səh 403- 405

[13] - Əl- usul minəl kafi, cild 2, səh 286, hədis 6, Təfsir Əyyaşı, cild 1, səh 80, hədis 184, Səduq, Əl- etiqadat, səh 101, Biharul- ənvar, cild 18, səh 250, hədis 3 və səh 253, Əl- itqan, cild 1, səh 40, və 45, Təfsir şubbər, səh 350, Müstədrək, Əl- əhkam, cild 2, səh 610, Əsbabun- nuzul, səh 3, Əl- Bidayə vəl nihayə, cild , səh 4, Tarixe Yəqubi, cild 2, səh 18

[14] - Əlavə məlumat üçün bax: Ət- təmhid fi ulumil Quran, səh 100- 129

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Aya doğrudur ki, həzrət Peyğəmbərin sübh namazı bir dəfə qəza olmuşdur?
    7316 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/15
    Bu fiqh məsələlərindən biridir və etiqadi bəhslərə ehtiyacı vardır; əlbəttə ki, bu mövzuda bir neçə rəvayət də bizə çatmışdır. Amma fiqh alimləri bunu bir mənalı olaraq qəbul etməmişdirlər, bəziləri bunu digər dəlillərlə qarşı- qarşıya gəlməsi və Peyğəmbərin (s) ismətiylə uyğun olmadığını bu cür rəvayətləri qəbul ...
  • "Əl- mulqən" və "Əl- mutlə" adları kamiliyyə sifətlərindədir yoxsa camaliyə?
    5489 Qədim kəlam 2012/04/18
    Kəlam elmindəki məşhur terminə əsasən, Allah üçün bir sifət isbat edən, Allahın bütün sübut sifətləri, həm Allahın lütfünə şamil olan sifətlər, həm onun qəzəbinə şamil olan və... hamısı camal sifətlər sayılırlar. Bu cəhətdən onların arasında heç bir fərq yoxdur. O cümlədən, sualda olan mulqən və mutlə sifətləri ...
  • Mümkündürsə, yeddilik təşkil edən behiştlər barədə izah verin.
    7186 Qədim kəlam 2012/07/22
    Rəvayət və təfsir mənbələrində Darus-səlam, Darul-cəlal, Cənnətul-mə’va, Cənnətul-xuld, Cənnətu-ədn, Cənnətu-firdovs, Cənnətu-nəim behişt üçün qeyd olunan yeddi addır. Əlbəttə, bəzi alimlər inanır ki, bu adların hamısı elə bir dənə behiştə aid edilir və bu adların hər biri behiştin mərtəbələrindən birini göstərir. Çünki Cənnəti-ədn dedikdə məqsəd daimi iqamətgah olan ...
  • Фәна вә фәна мәгамыны изаһ един!
    6377 Nəzəri irfan 2010/04/24
    Фәна, лүғәтдә мәһв олмаг вә јохлугдур. Бу сөзүн зидди исә бәга вә галмагдыр. Мәсәлән, Аллаһ һаггында бәга вә галмаг, диҝәр мөвҹудатлар һаггында исә фәна вә арадан ҝетмәклик ифадәләрини ишләтмәк дүзҝүндүр. Үмуми мәнасы исә инсанын өзүнү ҝөрмәмәси вә тапмамасы демәкдир. Әлбәттә, о мәнада јох ки, инсан тамамилә ...
  • İslamda faizsiz borc verməyin və borc almağın qaydaları nədir?
    9541 Əməli əxlaq 2012/03/14
    Dini təlimlərimizdə mömin qardaşlara borc verməyin xüsusi qayda-qanunların və şərtləri vardır ki, onların bəzilərini qeyd edirik: 1. Borc vermək ixlsala yanaşı olsun; 2. Tam razılıq üzündən və ürəkdən verilmiş olsun; 3. Borc halal maldan verilsin; 4. Borc verilən zaman ...
  • Niyə İmam Hüseyn (ə) müaviyə zamanında qiyam etmədi?
    7364 Məsumların (Əleyhimussəlam) sirəsi 2010/06/15
    İmam Hüseyn (ə) ın müaviyə zamanında qiyam etməməsinin səbəbinin cavabında aşağıdakı məsələlərə işarə etmək olar: 1-     İmam (ə)ın imamı və qardaşının əhd- peymanına ehtiramı. İmam Həsən(ə) öz həyatı zamanında müaviyəilə əhd bağlamışdı. ...
  • Allahdan qeyrisindən kömək istəmək tövhid ruhu ilə uyğundurmu?
    14951 Təfsir 2011/11/24
    Əgər Allahdan qeyrisindən – ilahi övliyalardan kömək istəmək hacəti rəva qılmaqda o böyük şəxsiyyətlərin və ilahi övliyaların birbaşa təsirli olmasına və Allaha ehtiyaclı olmamasına etiqad əsasında olsa, bu, tam mənada şirk, tövhidlə zidd əqidədir və bu iş caiz deyildir. Lakin əgər bu böyük şəxsiyyətlərin insanın hacətini Allahın ...
  • Torpağa səcdənin fəlsəfəsi nədir?
    17496 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/07/22
    Səcdənin həqiqəti (Allah qarşısında) xüzu, zillət və bəndəlik izhar etməkdir. Səcdə vacib əməllərdən biridir. Çünki Allahın kəlamında deyilir: “Ey iman gətirənlər! Rüku edin və səcdə yerinə yetirin!” Bimək zəruridir ki, şiələr “torpaq üçün” deyil, “torpağın üzərinə” səcdə edirlər. Çünki Allahdan başqası üçün səcdə etmək bütün ...
  • Ayağın üstünə məsh çəkmək üçün söykənəcəyə söykənmək şərtdirmi?
    5742 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/06/27
    Başa və ayağa məsh çəkmək, söykənəcəyə söykənmək ya söykənməmək şərt olunmayıbdır. Əksinə meyar budur ki, baş və ayaq hərəkətsiz saxlanılıb və onların üstünə əl şəkilməlidir. Ayağın söykənəcəyə söykənməsinin deyilməsi, onun hərəkətsiz qalması üçündür. Həzrət İmam Xumeyni (rh) bu barədə buyurubdur: "Başa və ayağın üstünə məsh çəkəndə əli onların üstünə ...
  • İslam nəzərindən təbliğ üslubu nədən ibarətdir?
    8087 Məsumların (Əleyhimussəlam) sirəsi 2012/02/13
    “Təbliğ” hər hansı bir xəbəri çatdırmaq mənasınadır. İlahi peyğəmbərlərin, xüsusilə həzrət Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-in ilahi risalət vəzifəsi insanların zülmətlərdən nura doğru hidayətindən ibarət idi. Buna görə də İslamda təbliğ Allahın sözünü bəndələrinə çatdırmaq ünvanı ilə çox böyük əhəmiyyət daşıyır. İslamda təbliğ üslublarını üç qismə: kəlami (şifahi), yazılı və ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163163 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    155831 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    118021 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    110200 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    100150 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91648 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53598 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    46145 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    44039 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43278 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...