Ətraflı axtarış
Baxanların
11384
İnternetə qoyma tarixi: 2011/06/25
Sualın xülasəsi
Şiə alimlərinin Kəsa hədisi və silsilə sənədləri haqqında nəzərləri nədir? Hədisin sonunda gələn qəribə ifdəni necə izah etmək olar?
Sual
Şiə alimlərinin Kəsa hədisi və silsilə sənədləri haqqında nəzərləri nədir? Hədisin sonunda gələn qəribə ifdəni necə izah etmək olar?
Qısa cavab

1.Hədis kitablarında bəzən Kəsa hədisindən məqsədin əhli-sünnə  şiə alimləri tərəfindən İslam Peyğəməbrinin (səlləllahu ələyhi və alihi va səlləm) beş ev əhli haqqında təthir ayəsinə aid olan hədislər toplusuna deyilir. Bəzən isə həmin hədisdir ki, Əl-Müntəxəb, Məfatehul-cinan  sair kitablarda gəlib.

2. Həqiqi Kəsa hədisi həmin hədisdir ki, Ümmü Sələmənin evində nazil olmuş Təthir ayəsinin izahında, İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu ələyhi və alihi va səlləm) bu evdə beş nəfər ev-əhlini- yəni, Əli (əleyhis-salam), Fatimə (səlləllahu ələyhi və alihi va səlləm), Həsən (əleyhis-salam)və Hüseyni (əleyhis-salam) öz yanına çağırıb əbasının altında qərar verməsini açıqlayır. Bu hədisdə Əhli-Beyt (əleyhis-salam) nümunələrinin adları tamamilə açıqlanır. Bu rəvayət şiə  əhli-sünnə ravilərinin yanında qəti şəkildə nəql olunmuş hədislərdəndir. Səhabə  tabeinlərdən çoxu, o cümlədən, Əmirəl-möminin Əli (əleyhis-salam), İmam Həsən (əleyhis-salam), İmam Hüseyn (əleyhis-salam), Ümmu Sələmə  Ayişədən  belə hədis nəql olunmuşdur.  

 3. Bu hadisəni açıqlayan rəvayətlərin hamısı eyni ifadə ilə açıqlanmasa da ümumi şəkildə demək olar ki, bütün rəvayətlər əsl hadisəni təsdiqləyir.

 4.İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu ələyhi və alihi va səlləm) ən yaxın qohumları  xidmətçiləri şahid kimi bu hədisi nəql edirlər  Kəsa hadisəsindən xəbər verirlər.

 5. Amma, bəzi kitablarda o cümlədən,  Əvalimul-ulum, Əl-Müntəxəb,  Məfatehul-cinan kimi kitablarda Həzrəti Fatimədən (salamullahu ələyha) nəql olunan Kəsa hədisi mötəbər sayılmır.  

 6. Belə bir hədisin sənəd cəhətdən zəifliyini nəzərə alaraq heç bir mötəbər hədis kitablarında nəql olunmamışdır. Hətta adları rəvayətdə gələn bəzi rəvailərin adları hədis nəql edənlərin kitablarında da gəlməmişdir.Mərhum Şeyx Abbas Qumi özü  Müntəhal-amal kitabında bu mətləbi təsdiq etmişdir. Bəlkə  demək olar ki, belə bir hədisin Məfatehul-cinanda nəql olunması mühəddis Qumidən sonra təsadüf edir.

 7. Məsum İmamların (əleyhimussalam) ali məqam  fəzilətlərini Quran  rəvayətləri axtarmaqla ələ gətirmək olar. Mötəbər mənabelərə müraciət etməklə bu haqda məlumat əldə etmək olar.   

Ətreaflı cavab

Bu suala cavab verməkdən ötrü əvvəlKəsa hədisindənməqsədin  olduğunu bilmək lazımdır. Görəsən, məqsəd əhli-sünnə  şiə mənabelərindən təthir ayəsinin şənində nəql olunmuş hadisədir ki, İslam Peyğəmbəri (səlləllahu ələyhi və alihi va səlləm) ev-əhlindən beş nəfərini əbasının altına yığır  əsl hadisə açıqlanır, yoxsa bəzi kitablarda o cümlədən, Əl-Müntəxəb[1], Əvamilul-Ulum,[2] Müntəhəl-amal[3]  Məfatihul-cinan[4] kimi kitablardaKəsa hədisiünvanı ilə nəql olunmuş hədisdir? Sual verənin sözlərindən belə başa düşmək olar ki, sualdan məqsəd həmin hədisdir ki, Məfatehul-cinan kitabının sonunda həzrəti Fatimənin (səlləllahu ələyhi və alihi va səlləm) adından Kəsa hədisi ünvanı ilə nəql olunmuşdur. Hər halda, sualın hər iki surətini qəbul edirik.

 A) Şiə  əhli-sünnə mənabelərində Təthir ayəsinin nazil olmasından sonra İslam Peyğəmlərinin vasitəsi ilə hadisə baş vermiş  həmin hadisə tarixdə Kəsa hədisi ünvanı ilə qalmışdır. Təthir ayəsi budur: “Ey əhli-beyt! Allah sizdən çirkinliyi (güna) yox etmək və sizi tərtəmiz (pak) etmək istər!”[5]  Həmçinin, onu da qeyd etmək lazımdır ki, bu hadisə İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu ələyhi və alihi va səlləm) mübarək əli ilə baş vermiş  istər şiə, istərsə  sünnü alimlərinin (səhabə  tabeinlərdən) mənabelərində, o cümlədən, məsum İmamların (əleyhimussalam)  sair ravilərin hədislərində həddən artıq sayda nəql olunmuşdur. Bu hədis həmin hədislərdəndir ki, İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu ələyhi və alihi va səlləm)  Kəsa səhabələrinin (İmam Əli (əleyhis-salam), Fatimeyi-Zəhra (səlləllahu ələyhi və alihi va səlləm), İmam Həsən (əleyhis-salam)  İmam Hüseynin (əleyhis-salam)) yüksək məqamlarını açıqlayır. Bu hadisə  hədis şiə  sünnü alimlərinin kitablarında həddən artıq şahid  dəlillərlə nəql olunmuş  tarixdə tam şəkildə öz sənədini sübuta yetirmişdir.

 Bu cəhətdən, tarixdə bu hadisənin baş verdiyi günüKəsa günü”, həmin gündə Allah-taalanın lütfü ilə bu ayəyə aid olan beş nəfər isəKəsa səhabəsi[6] adı ilə tanınır. Kəsa əhli bunlardan ibarətdir. İslam Peyğəmbəri (səlləllahu ələyhi və alihi va səlləm), Əmirəl-möminin Əli (əleyhis-salam), Həzrəti Fatimə (salamullahi ələyha), İmam Həsən (əleyhis-salam)  İmam Hüseyn (əleyhis-salam).

   Bu mövzuda bizə çatan çoxlu rəvayətlər  bir müstəvidə deyil, həm söz  həm  mövzu cəhətdən ixtilaflıdır. Onlardan bir dəstəsi əsl hadisəni açıqlayır, amma hadisənin xırdalıqlarına varmır. Digər bir dəstə rəvayətlər isə hadisənin xırdalıqlarına qədər açıqlayır. Lakin hər iki halda rəvayətlər hadisənin müəyyən bir qismini əks etdirir  tam şəkildə açıqlamalar verilmir.

Bu səbəbdən, Təthir ayəsi  təfsiri haqqındakı rəvayətləri araşdırmaqla ayənin İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu ələyhi və alihi va səlləm) Əhli-Beytinə (əleyhis-salam) aid olması ilə Kisa-əhli arasında kimlərin olmasını araşdırmaq mövzusu bizim mövzumuzdan kənarda olan bəhsdir. Belə güman olunur ki, hər kəs bu mövzuda yazılmış kitablara  təfsirlərə müraciət etməklə tam şəkildə öz məqsədinə çata bilər  bu haqda kifayət qədər kitablar mövcuddur.[7]

Ola bilsin, bu mövzuda belə bir mətləb kifayət etsin ki, alimlərdən biri həmin mövzuda Təthir ayəsinin təfsirində bir kitab yazmış  orda birinci cilddə İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu ələyhi və alihi va səlləm)  səhabələrin dilindən belə bir hədisi nəql edir  onların sayı əlli nəfər qədər çatır.[8]    

Hədis kitablarında Təthir ayəsi haqqında yetmişə qədər hədis nəql olunumuşdur

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • İslam və xristiyanlıqda mənəviyyatın fərqləri?
    9468 Təzə kəlam 2011/10/04
    Hər bir dində mənəviyyatın dəyər və etibarı, həmin dinin dəyər və etibarı ilə birbaşa əlaqəsi vardır. Xristiyanların özlərinin də etiraf etdiyinə görə xristiyan dininin mənbələri ağıla zidd təlimlərlə zəngindir. Təbii ki, belə mənbələrdən götürülən mənəviyyat bir çox kənara çıxmalarla müşahidə olunacaqdır. Bu islamla xristiyanlıq arasında olan ən mühüm ...
  • Quranın dəfi və ya tədrici nazil olmasından nə qədər keçir?
    8599 Quran elmləri 2010/11/10
    Quranın bir dəfəlik, Peyğəmbərin (s) qəlbinə nazil olması qədr gecəsində (ramazan ayının gecələrindən biri) olmuşdur. Bəzi ayə və rəvayətlərə nəzər saldıqda, bu ehtimalı vermək olur ki, qədr gecəsi həmin ramazan ayının igirmi üçüncü gecəsidir və Quranın (dəfi) bir dəfəlik nazil olması tədricən əlli altı ...
  • Ümumi hökmlərin açıqlanmasından əlavə, fiqhi məsələlərin şaxələri də Qurani kərimdə açıqlanıbdırmı?
    7047 مبانی فقهی و اصولی 2013/07/15
    Qurani kərim ayatul əhkamda ümumi şəkildə islamın müqəddəs şəriətinin hökmlərini açıqlasa da, ümumiyyətlə məsələlərin şaxələrini və xırdalıqlarını açıqlamaq istəməmişdir. Amma bəzi yerlərdə uyğun gəldik də hökmün əsası qoyulduqdan sonra, onun bəzi şaxələrinə də işarə edibdir. Burda nümunə olaraq bu məsələlərdən bəzisini yalnız ayələri zikr etməklə gətiririk:
  • Həyat və ölüm kəlməsi Quranda neçə dəfə işlədilmişdir?
    9002 Quran elmləri 2011/11/06
    Həyat, yaşamaq, mənasında və ölüm isə onun əks mənası kimi işlədilir. Həyat və ölüm hər ikisi Allahın yaratdıqlarındandırlar. Qurani kərim buyurur: O şəxs ki, ölüm və həyatı yaratdı, sizin imtahanınız üçün idi ki, sizlərdən hansı biriniz yaxşı əməl sahibi olacaq və o məğlub olunmaz və bağışlayandır.[1] ...
  • Bütün əməlləri xalis niyyətlə necə yerinə yetirmək olar?
    8145 Əməli əxlaq 2011/07/28
    İxlas – işlərin yerinə yetirilməsində və bəndəlikdə başqasının razılığını yox, yalnız Allah-taalanın razılığını əldə etmək, layiqli bəndəlik məqsədində olmaq mənasınadır. Deməli, əvvəlcə ixlasın maneələrini, yəni riyakarlıq, dünyaya ürək bağlamaq, şeytani vəsvəsələri aradan qaldırmaq lazımdır, bundan sonra imanın gücləndirilməsi, Allah-taalanın müqəddəs ...
  • Təyin olunmuş ruziylə, insanın çalışmasının nə rabitəsi var?
    8781 Qədim kəlam 2010/09/23
    Rizq və ruzu iki cürdür: Dalınca getdiyimiz ruzi və bizim dalımızca gələn ruzi. Rəvayətlərdə, bizim dalımızca gələn ruzi " talib rizq" və dalınca getdiyimiz ruzi "mətlub rizq" adlanmışdır. Talib və qəti ruzi, vücud, varlıq, ömür, şərait, mühit, ailə və istedad və sair ruzisidir ki, bu qism ruzi ...
  • Məsihilərlə evlənməyin şərt və hökmləri hansıdır?
    8937 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/06/27
    İslam nəzərindən, məsihilər kitab əhlindəndirlər. Şiənin təqlid mərcələrinin nəzərinə əsasən, müsəlman qadın onlarla evlənə bilməz. həm daimi evlilik həm də müvəqqəti evlilik. Müsəlman kişi də kitab əhlindən olmayan kafir qadınlarla daimi ya müvəqqəti evlənə bilməz. Amma müsəlman kişilərin kitab əhli qadınlarıyla müvəqqəti evlənməsi barəsində möhkəm nəzər icazəli olma və daimi ...
  • Kişilər üçün ağ qızıldan istifadə etmək haramdırmı?
    19023 Kişilər üçün ipəyin və qızılın haramlığı 2012/04/09
    Ayətullah əl-uzma Xameneinin (müddə zilluhul-ali) dəftərxanası: Əgər ağ qızıl adlandırılan şey (metal) başqa bir maddə qarışdırılmasına görə rəngi ağaran həmin sarı qızıldırsa, haramdır. Amma əgər qızılın miqdarı camaat arasında qızıl adlandırılmayacaq dərəcədə az olsa, eybi yoxdur. Platinin də eybi yoxdur. Ayətullah əl-uzma Sistaninin ...
  • Digər bir şəxsə sili vurmağın və üzün qızarması və yaxud qaralmasının diyəsi nə qədərdir?
    6186 Hüdud, Qisas və diyat 2014/01/30
    A və B, bu mövzuda, göstərici: « Üzə sili vurmağın diyəsi» sual 3269- u mütaliə edin. Başa zərər yetirilərsə, sağlam və yaxud əlil insanın qarşılığı təyin edilir.[1] Sili vurmaq və bunun kimilərin diyəsi, kişi və qadın, böyük və kiçik, o cümlədən bədən üzvləri arasında ...
  • Hindıya onun Quranla tanışlıq və onu oxumaq istəməsini nəzərə almaqla Quran hədiyyə etməyin şərii hökmü nədir?
    6987 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/09/11
    Bu barədə mərcələrin nəzərini açıqlamamışdan qabaq, bir neçə məsələyə diqqət etmək lazımdır:Hindu kafirlərdən sayılır.Quranın kafirlər tərəfindən hörmətsizlik və ya nəcislənməsinə yəqin etdikdə (nəinki ehtimal), mərcələrdən heç biri onlara Quranı verməyə icazə vermirlər.

Ən çox baxılanlar

  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    168399 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    166343 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    121729 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    115774 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    114775 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    96376 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    60299 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    56424 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    49015 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    47174 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...