Ətraflı axtarış
Baxanların
7791
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/19
Sualın xülasəsi
Qəlbi-səlim dedikdə məqsəd nədir?
Sual
Qəlbi-səlim dedikdə məqsəd nədir?
Qısa cavab

“Səlim” kəlməsi zahiri və batini aludəliklərdən və bəlalardan uzaqlıq mənasına olan “silm” və “səlamət” kökündən alınmışdır. İmam Sadiq (əleyhis-salam) bu kəlmə barəsində buyurur: “Səlim qəlb o qəlbdir ki, Allahla görüşdüyü zaman onda Allahdan başqa heç kəs olmasın.”

Quran təfsirçiləri qəlbi-səlim üçün müxtəlif təfsir və izahlar bəyan etmişlər ki, onların hər biri məsələnin bir yönünə işarə edir. Məsələn, demişlər ki, səlim qəlb odur ki, şirkdən pak olsun; yaxud o qəlbdir ki, günah, kin-küdurət və nifaqdan uzaq olsun; yaxud o qəlbdir ki, onda dünyaya məhəbbət olmasın, çünki dünyaya məhəbbət bütün günahların və xətaların mənşəyidir. Nəhayət demişlər ki, səlim qəlb odur ki, onda Allahdan başqa heç kəsə yer olmasın.

Ətreaflı cavab

Quranda işlənən kəlmələrdən biri də çox gözəl və dolğun mənaya malik olan “qəlbi səlim” kəlməsidir. “Səlim” kəlməsi zahiri və batini günahlardan və bəlalardan uzaqlıq mənasına olan silm və ya “səlamət” kökündən alınmışdır.[1]

Qəlbi-səlim üçün ən gözəl izah imam Sadiq (əleyhis-salam)-ın buyurduğu bu kəlamdır:

الْقَلْبُ السَّلِيمُ الَّذِي يلْقَى رَبَّهُ وَ لَيسَ فِيهِ أَحَدٌ سِوَاهُ

“Səlim qəlb o qəlbdir ki, Allahla görüşəndə özündə Ondan başqasına yer verməmiş olsun.”[2]

Həmin imamdan nəql olunan başqa bir rəvayətdə deyilir:

صاحِبُ النِّيَّةِ الصَّادِقَةِ صَاحِبُ الْقَلْبِ السَّلِيمِ، لِأَنَّ سَلاَمَةَ الْقَلْبِ مِنْ هَوَاجِسِ الْمَحْذُورَاتِ بِتَخْلِيصِ النِّيَّةَ لِلَّهِ فِى الْاُمُورِ كُلِّها

“Sadiq niyyətə və sağlam qəlbə sahib olan şəxs – səlim qəlb sahibidir. Çünki qəlbin (hər növ) şəkk-şübhədən və şirkdən sağlam olması bütün işlərdə niyyəti yalnız Allah üçün xalis  etməklə (mümkün) olur.”[3]

“Səlim qəlb”in əhəmiyyətində bunu qeyd etmək kifayətdir: Qurani-kərim qiyamət günü onu yeganə nicat vasitəsi və sərmayəsi hesab edir. “Şüəra” surəsində oxuyuruq:

يَوْمَ لاَ ينْفَعُ مَالٌ وَ لاَ بَنُونَ إِلاَّ مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَليمٍ

“O gün (qiyamət) nə mal-dövlətin faydası olar, nə də övladların. Yalnız o kəs (nicat tapacaq ki,) şirkdən uzaq (pak) olan bir qəlb ilə Allahın hüzuruna gəlmiş olsun.”[4]

Quran təfsirçiləri də “səlim qəlb” kəlməsi üçün müxtəlif izahlar vermişlər ki, onların hər biri məsələnin bir yönünü açıqlayıb bəyan edir:

1. Səlim qəlb – şirkdən pak olan qəlbdir;

2. Səlim qəlb – günahdan, kin-küdurətdən, nifaqdan (münafiqlikdən, riyadan) pak olan qəlbdir;

3. Səlim qəlb – dünyaya məhəbbətdən boş (uzaq) olan qəlbdir, çünki dünya məhəbbəti bütün xətaların mənşəyidir;

4. Səlim qəlb – özündə Allahdan başqasına yer verməyən qəlbdir.

Qeyd etdiyimiz kimi, “səlim” kəlməsi “səlamət” (sağlamlıq) kökündəndir. Səlamət sözü qeydsiz-şərtsiz şəkildə deyildiyi zaman hər növ əxlaqi və etiqadi (ruhi və mənəvi) xəstəliklərdən sağlamlıq kimi məna olunur.

Deməli, sağlam qəlb sahibi olan şəxs bu dünyada da qəlbini Allahdan qeyri işlərdən pak edib boşaldır. Çünki həvayi-nəfs, şan-şöhrət və qüdrət aşiqi olmaq, dünya malına hərislik, əxlaqi pozğunçuluq və s. işlərin sağlam qəlb ilə heç bir uyğunluğu yoxdur.

Bir sözlə, səlim qəlb o qəlbdir ki, qeyri-ilahi bağlılıqların hamısını özündən uzaqlaşdırsın, dünyada öz diqqətini yalnız mütəal Allaha doğru yönəldib təmərküzləşdirsin. Belə ki, duada oxuyuruq:

اِلـٰهِي هَبْ لِي كَمَالَ الْاِنْقِطَاعِ اِلَيْكَ

“Pərvərdigara! Başqa şeylərdən tamamilə əl üzüb yalnız Sənə doğru diqqət yetirmək halətini mənə qismət et!”

Bu barədə əlavə məlumat almaq üçün Şəhid Dəstğeybin (rəhmətullahi əleyh) “Qəlbi səlim” kitabına müraciət edin.

 


[1] Rağib İsfahani, “Müfrədatu əlfazil-Quran”, “silm” kəlməsi

[2] Kuleyni, Məhəmməd ibni Yəqub, “Əl-kafi”, 2-ci cild, səh. 16, “Darul-kutubil-islamiyyə”, Tehran, 1368-ci şəmsi il

[3] Məclisi, Məhəmməd Baqir, “Biharul-ənvar”, 67-ci cild, səh. 210, “Vəfa” müəssisəsi, Beyrut, 1404-cü qəməri il

[4] “Şürəra” surəsi, ayə: 88-89

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Əmr As həyatı boyu özündən necə çöhrələr göstərmişdir?
    7870 تاريخ بزرگان
    Əmr ibni As çox hiyləgər insanlardan biri olan Əmr ibni As ibni Vail Səhmidir. O, Nabiğə adlı məşhur fahişə qadından dünyaya gəlmişdir və ata tərəfdən zahirdə As ibni Vailə mənsub edilirdi. As ibni Vail Səhmi də Peyğəmbəri-Əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-in oğlu Qasım dünyadan gedən zaman o həzrətə dil yarası ...
  • Niyə Yəhudiləri yəhudi adlandırırlar?
    5063 Qədim kəlam
    Bəni İsrail qövmünün yəhud adlandırılmasının səbəbi barədə ixtilaf vardır. Bəziləri deyiblər ki, "yəhud" kəlməsi hidayət tapmış (hidayət olmuş) mənasınadır və onun illəti (səbəbi) Musanın (ə) qövmünün buzova pərəstişdən tövbəsidir.[1] Bəziləri isə bu qövmün "yəhud" adlandırılmasının səbəbini onların, həzrət Yəqubun (ə) "Yəhuza" adlı dördüncü övladı ilə ...
  • Qız və təklif yaşının hansı əsasa başlanmasını bilmək istəyirəm?
    9001 Nizamlar hüquq və əhkam
    İslamda təklif yaşı, yetkinliyin əsasına təyin olunubdur. Yəni, yetkinlik nişanələri (ən azı bu əlamətlər, möhtəlim olma (opllyusiya, şeytani olmaq) oğlanlar və heyz görmə (menstruasiya, aybaşı) qızlar üçün) hasil olan vaxt şəxs təklif yaşına yetişir. Amma İslam dinində təbii əlamətlərdən başqa oğlanlar və qızların yetkinliyi üçün yaş həddi ...
  • İmam Əli (ə) İbn Mülcəmin pis niyyətini bilə- bilə, öz canını qorumaq üçün, niyə heç bir iş etmədi?
    5371 Qədim kəlam
    İmam Əli (ə)- ın heç bir əksül- əməl göstərməməsini neçə cəhətdən cavablandırmaq olar: 1.             Vəzifəni yerinə yetirməkdə meyar və ölçü, adi elmdir. İmam Allah əmrinə itaət etdikdə öz daxili elminə (qeyb elmi) əməl etmir və digər adi insanlar kimi rəftar edir. Əgər imam öz qeyb elminə ...
  • Nə üçün Əbu Əli Sina məntiq elminin mövzusunu ikinci dərəcə dərk edilən, tanıtdıran və dəlil olaraq dəyişdirmişdir?
    5242 İslam fəlsəfəsi
    İbni Sinanın nəzərində hər bir elm məxsus bir anlaşılmayan sirlərin kəşfi üçün səy edir ki, o sirlər və anlaşılmamazlıq; o elmin məsələlərini təşkil edir. Hər elmdə bu məsələlər məxsus bir şey haqqında bəhs edir ki, onu "elmin mövzusu" adladırırlar. Həqiqətdə "bir elmin mövzusu" elmin əsl bəhslərini və onu ...
  • Oğurluq günahını necə bərpa edə bilərik?
    9384 Nizamlar hüquq və əhkam
    Allah-taalanın lütf və mərhəmətinin sizə şamil olduğuna görə təbrik edirəm! Çünki siz bu işin qəbahətli olduğunu başa düşüb tövbə ilə bu yaramaz işi bərpa etmək fikrinə düşmüşsünüz. Tövbə etməklə bu günahın bərpa olunması üçün ona deməyiniz lazım və vacib deyil. Siz onu öz işinizdən agah etməyin; özünüzlə ...
  • Məsumların yaşadıqları dövründə mömin insanların Quranla rəftarları necə olmuşdur?
    4783 Qədim kəlam
    Qurani kərim Allah- Taala tərəfindən bəşəriyyət üçün göndərilmişdir ki, insanlar onu oxumaqla, başa düşməklə və əməl etməklə ilahi səadətə və xoşbəxtliyə nail olsunlar. Amma Quranın bütün ayələrini elə də asanlıqla başa düşmək olmur. Əksinə Qurani- kərimin ayələrinin bəzisini başa düşmək asan, bəzisini çətin və bəzisini isə çox çətindir. Yalnız Allahın ...
  • İnsan öz həyat yoldaşını evdən kənarda işləməyə əmr edə bilərmi?
    5232 بیشتر بدانیم
    Ailədə həyat və məişət xərclərinin təmin edilməsi kişinin vəzifəsidir və o öz həyat yoldaşını bu işdə şərik olmağa vadar edə bilməz. Əlbəttə, öz ərinin razılığını əldə etmək üçün qadının gördüyü hər bir iş əgər şəriət qayda-qanunları və meyarları ilə zidd olmazsa onun üçün çoxlu savab da gətirəcəkdir. ...
  • Həzrət İsanın (ə) həyatda olmasını nəzərə alsaq, nə üçün Quran isa (ə) barəsində “mutəvəffik, ölüm” təbirindən istəfadə etmişdir?
    5513 پیامبران و کتابهای آسمانی
    Bu suala səbəb olan bəzi səhv tərcümələrdir. Buna görə əgər ayənin düzgün mənası aydın olarsa mətləb də aydınlaşacaqdır. Bu barədə onu qeyd etmək olar ki, doğrudur ki, Qurani kərimdə (tufi) kəlməsi ölüm mənasında işlədilmişdir, amma Quranın digər yerlərində də bu kəlmə başqa mənada işlədilmişdir. Buna görə bu ayəni həzrət İsanın ...
  • Hünah iş görməyən cavan həzrit Xızır (ə) – ın əli ilə öldürülməsi necə qarşılanır? Bu iş Allahın ədalətiylə uyöundurmu?
    5680 Təfsir
    Bir çox ayə, rəvayət və təfsirlərdən istifadə olur ki, cavanın öldürülməsi həzrət Xızır (ə)- ın əsəb və ya öz istəyi ilə olmamışdır, bu qətl məsləhət və hikmət üzündən baş vermişdir. Xüsusiylə də bu qətl Allahın saleh bəndələrindən olan bir insanın vasitəsiylə ki, qəlbi Allahın rəhmətiylə dolu idi, ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    150147 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    121459 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    102820 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    97529 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    80421 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    63994 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    47907 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    36118 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    35311 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    34972 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...