Ətraflı axtarış
Baxanların
15221
İnternetə qoyma tarixi: 2011/09/19
Sualın xülasəsi
Quran mətnində istifadədə “innə” ilə “ənnə”, “məvəddət” və məhəbbət”, “mulk” və “mələkut” arasında fərq nədir?
Sual
Quran kəlmələrinin istifədəsində “innə” ilə “ənnə”, “məvəddət” və məhəbbət”, “mulk” və “mələkut” arasında fərq nədir?
Qısa cavab
1.“İnnə” və “ənnə” hərflərinin arsındakı fərqlər bundan ibratədir ki, “innə”-dən (ilk hərfi kəsrə ilə başlayan) həmişə cümlə gəlir. Amma “ənnə” hərfi özündən sonrakı  cümləni məsdərə – sözün kökünə tərəf aparır və tək hala dəlalət edir.
2.Quran təfsirçiləri məvəddət və məhəbbət sözlərini ərəbcədən dostluğ mənasında tərcümə edirlər. Zahirdə, Quranın mətnində bu iki kəlmənin arasında məvhum  cəhətdən o qədər də fərq bilmirlər. Bu məna Quranda çox işlənmiş və “De ki, mən sizdən  Əhli-Beytimə məhəbbətdən başqa bir şey istəmirəm” ayəsini nümunə göstərmək olar. Amma, dostluğun dərəcəsi cəhətdən demək olar ki məvəddət sözü adi dostluğun məna mərtəbəsindən çox yüksəkdir.
3.Quran istifadəsində mələkut sözü mülk sözü kimi hökumət və işlərin idarə olunması mənasında işlənir. Amma mələkut sözü mülk sözündən daha çox mübaliğəyə dəlalət edir. Ona görə ki ərəb kəlməsində vav və ta hərfi sözə məna cəhətdən mübaliğə əlavə etməkdən ötrü qoşulur. Həmçinin, bu söz əmrdə və işlərin idarəsində xüsusi nəzm mənasında da işlənir.
 
Ətreaflı cavab
İnnə (yəni, həqiqətən) və ənnə hərfləri cümlədə, hər ikisi mətləbin təkidi üçün işlənir.[1] Məslən, “Həqiqətən, Allah hər şeyə qadirdir.”[2]  “Həqiqətən, Allahın hər şeyə qadir olmasını bilmirsənmi?! “[3]
İnnə” və “ənnə” hərflərinin arsındakı fərqlərin ən məhşuru  bundan ibratədir ki, “innə”-dən (ilk hərfi kəsrə ilə başlayan) həmişə cümlə gəlir. Amma “ənnə” hərfi özündən sonrakə cümləni məsdərə – sözün kökünə tərəf aparır və tək hala dəlalət edir.[4]  Məsələn, bu  ayədə oxuyuruq: “Məgər, həqiqətən, Allahın hər şeyə qadir olmasını bilmirsənmi?! “  Bu ayədə, ənnə öz isim və xəbəri ilə cümləni məsdər və tək hal mənasına aparır. Əslində, ənnədən sonrakı cümlə tək halda məsdər (kök) mənasında olbub, “bilmirsən” feli üçün məful bi (yəni,təsir qəbul edən)  rolunu oynayır. [5]
2.Məvəddət kəlməsi ərəbcədən. Əslində “vədəd, (vidəd, vüdəd)[6] yəni, məhəbbət və sevmək mənasında olub, bir şeiyn çox istənilməsi və ona qarşı olan məhəbbət mənasını verir. Həmçinin, hər iki məna bu kəlmədə cəm olur.[7]
Məhəbbət sözü də ərəbcədən, hübb kökündən olub bir şeiyn sevilməsi və ona qarşı olan meyl mənasındadır.[8]
Quran təfsirçiləri məvəddət və məhəbbət sözlərini ərəbcədən dostluğ mənasında tərcümə edirlər. Zahirdə, Quranın mətnində bu iki kəlmənin arasında məvhum və cəhətdən o qədər də fərq bilmirlər.[9] Bu məna Quranda çox işlənmiş və “De ki, mən sizdə Əhli-Beytimə məhəbbətdən başqa bir şey istəmirəm” ayəsini nümunə göstərmək olar.[10] Amma, rəvayətlərdə gəldiyinə əsasən, dostluğun dərəcəsi cəhətdən demək olar ki, məvəddət sözü adi dostluğun məna mərtəbəsindən çox yüksəkdir. Bu haqda bir neçə rəvayəti nəzərdən keçirmək olar:
A) Məvəddət; məhəbbətin və dostluğun izar olunması təkidinə görə çox vaxt istifadə olunur.[11]
B) Məvəddət ədavət və düşməçilyin ziddidir amma, məhəbbətin ziddi qəzəbdir. Təbii ki, ədavət və düşmənçilik qəzəbdən yüksək mənada olan bir haldır. Nəticədə məvəddət məhəbbətdən yüsək dərəcədədir.[12]
3.Mülk sözü ərəbcədən, Quranda hökumət və işlərin idarə olunması mənasındadır.[13] Məslən ayədə oxuyuruq: “Göylərin və yerin hökmü Allaha məxsusdur.”[14]
Quran istifadəsində, a) mələkut sözü mülk sözü kimi hökumət və işlərin idarə olunması mənasında işlənir. Amma mələkut sözü mülk sözündən daha çox mübaliğəyə dəlalət edir. Ona görə ki, ərəb kəlməsində vav və ta hərfi sözə məna cəhətdən mübaliğə əlavə etməkdən ötrü qoşulur.[15] Beləliklə, mələkut sözünün mənası, çox böyük  mülk, izzət və səltənət deməkdir.[16]
B) Mələkut sözü mülk sözündəndir. Məsələn, oxuyuruq: “İrak mülkü onun üçündür.”[17] Nümunə üçün qeyd edə bilərik  ki, biz bir  zavoda baxış keçirdikdə ayıdn şəkildə görürük ki, bu zavodun binasında və işçiləri arasında tamamlilə nəzm və intizam hökm sürür. Yer və göylərdə də həmin nizam var.[18] Quran ayəsində oxuyuruq: “Beləcə, İbrahimə göylərin və yerin mülkünü (səltənətini, oradakı qəribəlikləri və gözəllikləri, onların Allah qüdrəti ilə yaradılmasını) göstərdik”[19]
Amma, irfan aləmində mələkut aləmini varlıq aləmindən yüksək bir aləmə aid edirlər ki, o da mülk aləmindən üstündür.[20]
 

[1]Farsi, Seyyid Əli Əkbər, Qamus-Quran, c.1; səh.129; Darul-kutubul islamiyyə, Tehran, altıncı çap, 1371 günəş ili; İbni Mənzur, Mühəmməd ibn Mükrəm, Lüsanul-ərəb, c.13;səh.33; Dar sadir, Beyrut, üçüncü çap; 1414 h.q;
[2] Bəqərə surəsi 20
[3] Bəqərə surəsi 106
[4] Qamus Quran, c.1; səh.129; Lisanul-ərəb, c.12;
[5] Duas-Həmidan- Qasim, Erabul-Quran Kərim, c.1; səh.47;Darul-Münir və Darul-Farabi, Dəməşq, birici çap, 1425 h.q
[6] Bu kəlmənin birləşmə forması vəddə kimi oxunur.
[7] Xosrəvi Hüseyni seyyid Ğulam Rza, tərcümə və təhqiq  Əlfaz Quran adlı Quran kəlmələrinin şərhi, Mürtəzəvi nəşryyatı, Tehran, ikinci çap, 1375 şəmsi ili; Qamus Quran, c.7; səh.192;
[8] Mehyar Rza, Fərhəng əbcəd ərəbi-farsı, səh.788; bi ca və bi ta; Qamus Quran, c.2; səh.93
[9] Мəkarim Şirazi, Nasir. Təfsir Nümunə, c.9; səh.211, Darul-kutubul-islamiyyə, Tehran. Birinci çap, 1374 şəmsi ili
[10] Шура сурəsi 23
[11] Мəsələn hədisdə var ki “xoş əxlaqlı olmaq məhəbbəti irs qoyur və məvəddəti möhkəmlədir.” (Təmimi Amədi, Əbdül-Vahid ibn Mühəmməd, Ğürərül-hikəm, səh.255; Dəftər təbliğat İslami nəşriyyatı, Qum, 1366,Qum, şəmsi) Digər hədisdə oxuyruq: “Hər zaman bir nəfəri sevdinsə bu haqda ona xəbər ver ki. bununla da, onula sənin aranda məvəddət möhkəm olsun.” (Kuleyni, Məhəmməd ibn Yəqub, c.2; səh.644; Darul-kutubul-islamiyyə, Tehran, 1365 şəmsi ili)
[12] Мəslən “ Məvəddətin ziddi düşmənçilikdir. Məhəbbətin ziddi qəzəbdir.” (Əl-Kafi, c.1, səh.22)
[13]  Гамус Гуран, c.6; səh.273
[14] Али Имран сурəsi 189
[15] Tureyhi, Fəxrəddin, Məcməul-Bəhreyn, təhqiq; Hüseyni, Seyyid Əhməd,c.5; səh.290; Mürtəzəfi adına kitab satışı mərkəzi, Tehran, üçüncü çap, 1375-ci şəmsi ili.
[16] Fərhəng Əbcədi Ərəbi-Farsı, səh.862
[17] Lisanul-Ərəb,c.10; səh.492
[18]  Qamus Quran, c.6, səh.275
[19] Ənam surəsi 75
[20] Müraciət olunsun: mövzu: əflak və göylər, sual-8269 (sayt:9151)
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Rəcəb ayının əhəmiyyəti nədir və onda hansı əməllər vardır?
    11912 Əməli əxlaq 2012/04/19
    Fəzilətinə dair məsumlardan (əleyhimus-salam) çoxlu rəvayət nəql olunan aylardan biri də rəcəb ayıdır. Bu ayın əməlləri: oruc tutmaq, istiğfar (günahlardan tövbə) etmək, zikr demək, qüsl etmək, namaz qılmaq, ümrə əməllərini əncam vermək, imamları, xüsusilə iman Hüseyn və imam Riza (əleyhiməs-salam)-ı ziyarət etmək. ...
  • İmam Zaman (əleyhis-salam)-ın yaşayış yeri haradadır?
    7752 کیفیت زندگی امام غایب 2012/06/23
    Bu barədə üç cür rəvayətlə qarşılaşırıq: Bəzi rəvayətlər o həzrət üçün xüsusi bir yaşayış yeri təqdim etmir. Amma bu qisimdən olan rəvayətlərin bəzilərində o həzrətin yeri “səhralar və dağlardır” deyə deyilir. İkinci qisimdən olan rəvayətlərdə camaat arasında tanınmaz halda yaşaması deyilir. Üçüncü qisim isə Mədinə ...
  • Ömər Əbu- Hüreyrəni saxta hədis düzəltməsinə görə cəzalandırıbdırmı?
    15340 Hədis nəql edənlər 2011/09/18
    Buxari, Müslim, Zəhəbi, İmam Əbu Cəfər İskafi, Müttəqi Hindi və digərləri nəql ediblər ki, ikinci xəlifə Əbu- Hüreyrəni Peyğəmbər (s)- ə nisbət verdiyi çoxlu əsassız rəvayətlərə görə şallaqladı və ona öz hökumətinin sonuna kimi rəvayət nəql etməyi qadağan etdi.Ömərin Əbu- Hüreyrəni pis gümanda olmasının səbəbləri aşağıdakılardan biri ola bilər:
  • Həzrət Müslim kim idi?
    16493 اهل بیت و یاران 2012/07/22
    Əqilin oğlu Müslim üç imamla müasir olmuşdur: İmam Əli, imam Həsən və imam Hüseyn (əleyhimus-salam). Üçüncü imamın dövründə canını öz mövlasına fəda etdi və Übeydullah ibni Ziyadın (lənətullahi əlehy) göstərişi ilə şəhid edildi. İmam Hüseyn (əleyhis-salam) onu öz xüsusi nümayəndəsi ünvanı ilə Kufə şəhərinə göndərdi, amma o, ...
  • Aya İslamın tez- tez bir mətləbi oxumaq barəsində nəzəri vardırmı? Xahiş edirik bu məsələyə də işarə edin ki, hansı mövzularda tez- tez oxumağa İslam razıdır?
    6996 2012/02/09
    Tez- tez və yaxud yavaş- yavaş oxumaq mütaliə edən şəxsə bağlıdır. Din təlimlərində bu mövzuya işarə olunmamışdır. Amma Quran oxumaq barəsində budur ki, Quranı yavaş- yavaş və aşkar şəkildə oxuyun: Quranı kəlmə- kəlmə oxuyun. «وَ رتّلِ القُرآنَ تَرتیلاً»[1]
  • İstimna ilə izdivacın fərqi nədir?
    28571 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi 2011/11/24
    İstimna insanın cinsi ehtiyaclarını gerçək və həqiqi şəkildə təmin etmir; o, aldadıcı və müvəqqəti bir təminedicidir. Yəni insanın şəhvət hissləri məninin xaric olması ilə təmin olunub aradan qalxmır, əksinə bu hisslərin kamil şəkildə təmin olunması eşq, insani duyğular, atifə, üns-məhəbbətlə yanaşı olmalıdır. Odur ki, bu əmələ qurşananlar öz daxillərini daim ...
  • Əhli- sünnə qardaşların xilafətin siyasi və İmamətin dini vəzifə olmalarını bilib və İmamların (ə) İmaməti ilə heşb bir problemlərinin olmamasının sualının cavabı nədir?
    8262 کلیات 2012/10/01
    Əhli- sünnə siyasi rəhbərlik üçün Əbu Bəkri və digər xəlifələri və onların bir dəstəsi İmam Əli (ə)- ın elmi və mənəvi rəhbərliyə layiq bilsələr də, lakin şiənin nəzərindən İmamət və xilafət arasındakı bu ayrı salma, düzgün bir düşüncə ola bilməz. Şiə İmaməti xüsusi bir mənada ...
  • Cəhənnəm və behiştdə şəxslərin yaşı nə qədər olacaq?
    7512 Təfsir 2012/02/09
    Yaşın və ilin dəyişməsi ilə insanların şəklinin dəyişməsi bu dünyaya aid olan mövzularındandır, amma axirət aləmi, məxsusən behişt belə təsvir edilməz ki, insanlar müxtəlif şəkl və qiyafələrdə, məsələn bir dəstə kiçik yaşlı, bir dəstə orta yaşlı, bəziləri qoca və s... olalar. Hətta əgər axirət aləminin də maddi ...
  • Doğru və aldadıcı sübhdən məqsəd nədir?
    7533 Zaman 2015/04/16
    Doğru və aldadıcı fəcr və ya sübhdən məqsəd fiqhdə və astronomiyada işlədilən terminlərdir. Onlardan məqsəd gecə və gündüzdə müəyyən vaxtları bildirməkdir. Yalançı yaxud aldadıcı sübh məşriq səmtində ağartı və işıqlanmanın əmələ gəlməsinə deyirlər. Bu vaxtda sübh namazın qılmaq olmaz. Doğru və ya sadiq fəcr və sübh çağı ...
  • Nə üçün müsəlmanlar müxtəlif dini mərasimlərdə və əlamətdar hadisələrdə qoyun və ya başqa heyvan kəsirlər?
    7720 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi 2011/07/28
    İnsan bütün məxluqların ən şərafətlisidir. Allah-taala bütün varlıqları, o cümlədən heyvanları onun üçün xəlq etmişdir ki, onların mənfəətindən istifadə etsin (ətindən yemək, minmək, ağır yükləri daşımaq və sair). Bayramlarda və dini mərasimlərdə heyvan kəsilməsi ilahi göstərişdən qaynaqlanır. Kəsilməyə yararlı ...

Ən çox baxılanlar

  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    168695 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    166538 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    121950 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    115874 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    115068 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    96533 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    60792 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    56583 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    49304 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    47317 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...