Ətraflı axtarış
Baxanların
6294
İnternetə qoyma tarixi: 2010/03/11
Sualın xülasəsi
Аллаһы севмәк јахуд, Ондан горхмаг лазымдыр?
Sual
Аллаһы севмәк јахуд, Ондан горхмаг лазымдыр?
Qısa cavab

Инсанын Аллаһ мәһәббәти вә горхусунун ејни вахтда олмасы һеч бир тәәҹҹүб доғурмур. Чүнки, бу ҹүр һаләтләр бизим һәјатымызы башдан баша бүрүмүшдүр. Лакин, бу һаләтин биздә шиддәтлә олдуғундан ондан гафилик. Диггәт етмәк лазымдыр ки, һәтта бизим јол ҝетмәјимиз дә горху, үмид вә мәһәббәтин нәтиҹәсидир. Чүнки, үмид олмаса јол ҝетмәк олмаз. Әҝәр јол ҝетмәсәк мәгсәдә чата билмәрик. Әҝәр горхмасаг јол ҝедән анда еһтијатлы олмаз вә нәһајәтдә, јолда зәрәр вә тәһлүкә илә үзләшәрик. Әҝәр тәһлүкә илә үзләшсәк, јенә дә һәдәфимизә чата билмәрик. Бу һаләт бизләрдә, нәглијјат васитәләри илә һәрәкәтдә, електирик, јахуд атәшлә ишләдикдә даһа чох заһир олур. Биз, онлардан ашиганә шәкилдә истифадә едирик амма, бу мәһәббәтимиз еһтијат, горху илә бирҝә олмаса онлара јахынлашмағымыз һәлакәтимизә сәбәб олар.

Беләликлә, демәк олар ки, Аллаһ-тааладан һәм горхмаг, һәмдә Она үмид вә мәһәббәт бағламаг лазымдыр. Чүнки, ешг вә мәһәббәт инсана даһа чох тәлаш вә ирәли ҝетмәјә сәбәб олур. Инсан камал јолунда нә гәдәр ирәли ҝетсә вә чалышса, дүнја вә ахирәтдә Аллаһын лүтф вә мәрһәмәтинә бир о гәдәр јахын олар. Диҝәр тәрәфдән, Аллаһ горхусу инсаны итаәтдә инсан даһа ҹидди олур вә ҝүнаһлардан да чох чәкинир. Бунун да сәбәбиндән инсан, Аллаһын гәзәбинә ҝәлмәкдән вә ҹәһәннәм атәшинә дүшмәсиндән горунур.

Дүнјада, Аллаһ горхусу вә үмид һаләтиндә олма ади инсанлардан өтрү Ахирәтдә арамлыг вә һәр ҹүр нараһытлыгдан аманда олмаға сәбәб олур. Ҝәлиш-ҝедишли бу дүнјада инсанын һәр хәтәрдән горунмағына еһтиаҹы вар. Бунунла да, Ахирәтдә әмнијјәтә чатсын. Ахирәт елә бир дүнјадыр ки, әҝәр инсан орда әмнијјәтә чата билсә, артыг онун һеч бир горхусу јохдур.

Сырф горху инсаны үмүдсизлијә, гәлбин гәсавәтинә вә сырф мәһәббәт исә инсанын нәфсинин бу мәһәбәтә алданмасына вә бунунла да ҝүнаһа дүшмәсинә сәбәб олур. Бунларын һәр икиси тәкликдә хошаҝәлмәз сајылыр, амма бирликдә инсана арамлыг ҝәтирир.

Ətreaflı cavab

Горху, үмид вә мәһәббәт елә виҹдани һаләтләрдәндир ки, тәрифә еһтијаҹы јохдур. Инсан бәзи ишләрин мүгабилиндә горхуја дүшә биләр:  а) Өзүнә, аиләсинә, малына вә абыр-һәјасына вә саир...гаршы олун горху; б) һансыса бир ишин әзәмәт вә һејбәтини дәрк етдикдә; в) инсанын өз ишләринин агибәтинә елми олмадыгда; әлбәттә, ола билсин бу ишләрин бәзи амилләри инсанда олмуш олсун.

Мәһәббәт вә ешг дә һәмчинин, инсанда бир нечә һаләтләрдә вүҹуда ҝәтирир:

а) инсан мәһбубунда ҝөзәллик вә ҹазибәләри мүшаһидә етдикдә она әлагәси даһа чох артыр. Инсанын белә ҝөзәлликләрә чох мејли олдуғуна ҝөрә она мәһәббәти олур. Шаир белә вурғунлуғун әввәлини рәнҝ, ахырыны исә ар сајыр. Амма, һеч дә һәмишә бу ҹүр дејил.  Әҝәр бу ҝөзәлликләр инсанын нәзәриндә фани вә тез өтүб кечән кими ҹилвәләнсә бу һаләт һеч дә писләнмир. Даһа доғрусу, инсан әҝәр әхлаг әсасында, ҹамал вә ҹалал сифәтләринә ашиг олса, бу ешг сәһиһ вә нәтиҹәси дә инсанын әхлагынын бу ҝөзәлликләрлә һәмраһ олмасына сәбәб олар.

б) Инсанын өз мәһбубуна бағлылығыны һисс етмәси вә өз һәдәфинә чатмасында бу мәһбубдан истифадә етмәси мәһәббәт вә ешгә сәбәб олур. Инсан, мәһбубу диҝәр ҹәһәтә ҝөрә јох, онун өзүнә ҝөрә истәјир.

ҹ) Мәһбуб тәрәфиндән она јетән лүтф вә бәхшишләрә ҝөрә инсан тәшәккүрдән өтрү она мәһәббәт бәсләјир. Инсан, мәһбубу тәрәфиндән алдығы лүтф вә мәһәббәт мүгабилиндә өзүнү бир нөв миннәт гојулмуш кими һисс едир вә онда мәһбубуна гаршы мәһәббәт јараныр.

д) Мәһбуб, мәһәббәт талибини өзүнә ҹәзб етмәкдән вә онун әлиндән јапышыб чәтинликләрдән гуртармагдан өтрү она мәһәббәт ҝөстәрир...... Бундан әлавә, мәһбубла инсан арасында диҝәр амилләр дә һәмраһ олмуш олсун.

Әҝәр диггәт етсәк, бизим бүтүн әмәл вә әкс әмәлләримиз мәһәббәт, горху вә үмидлә долудур. Бахмајараг ки, ола биләр онлар һәмишә ејни сәвијјәдә олмасын, бәзиләри диҝәрләринә нисбәт чох вә ја аз олмуш олсун. Лакин, бу ики һаләт гачылмаз бир һаләтдир. Бәли, шиддәт вә азлығындан гафил олдуғумуз бу ики һаләт бизим әмәлләримизә чох тәсир гојур. Үмид вә мәһәббәт, ҝүндәлик ишләримизин, һәтта хәтәрли дә олса ҝөрүлмәсинә сәбәб олур. Горху исә өз-өзлүјүндә, инсанын өз ишләриндә хәтәрләрә гаршы лазым олан бүтүн еһтијатларыны ҝөрмәсинә сәбәб олур. Әҝәр инсанда јалныз, мәһәббәт вә үмид олса, тезликлә онун һәлакәтинә сәбәб олар, јахуд, горху олса, инсан һеч бир иши ҝөрмәз һәтта, јемәли вә ичмәли ишләриндәндә чәкинәр. Чүнки, горхар ки, једији јемәјин ичиндә бир гәтрә зәһәрли маддә олсун вә ону һәлак еләсин.

Беләликлә, Аллаһа гаршы инсанын мәһәббәт вә горхусунун ејни вахтда олмасы һеч бир тәәҹҹүб доғурмур. Чүнки, бу ҹүр һаләтләр бизим һәјатымызы башдан баша бүрүмүшдүр. Лакин, бу һаләтин биздә олан шиддәтиндән ондан гафилик. Бу мәнадә ки: һәр бир инсанын Аллаһа гаршы мәһәббәт, үмид вә горхусу онларын Аллаһа гаршы мәрифәти сәвијәсиндә олур. Һәмчинин, инсанын кечмиш әмәлләри вә агибәти һаггындакы  мәлуматсызлығы да инсанда горху һиссинин мүхтәлиф сәвијјәдә олмасына сәбәб олур. Аллаһын һејбәт, әзәмәт вә ҹәлалына ҹәзб олан инсанын кечмиш ҝүнаһларыны дүшүндүкҹә, онда Аллаһ горхсу мәһәббәтинә үстүн олур. Әксинә, Аллаһ-тааланын рәһмәт ҹамалына вә лүтф вә мәрһәмәтинә ашиг олан, кечмишдә Аллаһын бујурдуглары илә һәмишә еһтијатла давранан нәһајәтдә, Аллаһын мәһәббәт вә әфвини ҝүнаһ етдикдән сонра халис төвбә илә тәҹрүбәдән кечирән инсанын Аллаһа гаршы үмид вә мәһәббәти горхусуна үстүн олар. Амма, о кәсләр ки, орта сәвијјәдә әмәл едиб, кечмиш әмәлләринин гәбулуна архајын олмајыблар, Аллаһын гәзәбиндән аманда олмајаҹағындан еһтијат едәрәк, Онун мәһәббәт вә лүтфүнә үмиди олан һалда  һәмишә, Аллаһа гаршы горху вә үмид арасында галар. Мүһүм будур ки, чохларында Аллаһ горхусу вә мәһәббәт һисси өз мәнфәәтләрини севмәк вә зәрәрдән гачмаг сәбәбиндәндир. Јәни, чохлары Ахирәтдә Аллаһын әзабына дүчар олмаларына вә илаһи фејзләрдән узаг дүшмәләринә, беһиштин гәср вә һуриләриндән мәһрум олаҹагларына хатир Аллаһа мәһәббәт изһар едир вә ҝүнаһ етмәкдә Аллаһдан горхурлар. Лакин, Аллаһын камал, ҹамал вә ҹалал сифәтләринә ашиг олан, Онун әзәмәт вә гүдрәти мүгабилиндә мәһәббәт вә ешгә дүшән инсанлар, пејғәмбәрләр, Мәсум Имамлар )әлејһимуссалам) вә өвлијалары истисна етмәклә чох аздырлар.

Әмирәл-мөминин Әли (әлејһиссалам) өзүнүн әбәди һикмәт китабында (Нәһҹүл-Бәлағәдә) бу үч тајфанын һаләтини белә тәфсир едир: Имам Әли әлејһис-салам (ибадәтин нөвләри барәсиндә) бујур­­мушдур:  “Бир дәстә адам Аллаһа (саваб вә мүкафата) рәғбәт үчүн ибадәт едир. Бу, (алверин хејир-зијаныны нәзәрдә сахлајан) таҹир­ләрин ибадәтидир. Бир дәстә исә Аллаһа горхудан ибадәт едир. Бу да гул вә көләләрин ибадәтидир (ки, онлар ағаларынын ҝөстәришләрини горхудан јеринә јетирирләр). Диҝәр бир дәстә исә Аллаһа шүкр етмәк үчүн ибадәт едир вә бу, азад инсанларын ибадәтидир (ки, онлар аҝаһлыг вә нијјәт паклығы илә Аллаһа ибадәт едирләр вә Ону ибадәт вә бәндәлик етмәјә лајиг билмәкдән башга, диҝәр бир мәгсәдләри јохдур).”[1]

Бу сәбәбә ҝөрә даһиләрдән бәзиси бујурур: Исламда тәлим вә тәрбијәтин әсас көкләриндән бири “мәһәббәтдир”. Ән бөјүк әхлаг вә кәрамәт мәктәби олан Гуран-кәрим инсанын ән јүксәк әхлаг хүсусијјәтини мәһәббәт кими гәләмә верир.  Имам Садиг (әлејһиссалам) бујурур: “Аллаһ-таала Өз пејғәмбәрини мәһәббәт илә тәлим тәрбијә етмишдир”[2]

Гурани-Кәримдә вә Әһли-Бејт (әлејһимуссалам)-ын рәвајәтләриндә горхутмаг вә тәшвиг етмәк һаггында чохлу һәдисләр вардыр. Амма, әввәлдә зәиф инсанлара нисбәтдә јумушаг, даһа сонра орта сәвијјәлиләри исә даһа  чох тәнбеһ вә тәшвиг вастәсилә онларда, Аллаһа мәһәббәт һисси јаваш-јаваш артырылыр.[3]   Беләликлә, Аллаһа гаршы инсанын мәһәббәт вә горхусунун ејни вахтда олмасы һеч бир тәәҹҹүб доғурмасын. Бу ики һаләтин инсанда ҹәм олмасы онда әхлаг вә иман ҹәһәтдән тәрәггијә сәбәб олур. Чүнки, горху илә инсан ҝүнаһлардан, Аллаһын гәзәбиндән аманда галыр вә Аллаһа итаәтдә онун хоф вә гәлби һазырлығы чохалыр. Диҝәр тәрәфдән, инсан мәһәббәт сајәсиндә, Аллаһ-тааланын ваҹиб бујурдугларыны, нафилә вә мүстәһәб әмәлләри јеринә јетирмәкдә тәшвиг олунур. Бунунла да, Аллаһын мәхсус лүтф вә мәрһәмәтинә тәрәф һәрәкәтдә даһа мүвәффәг олур. Башга сөзлә десәк, үмид вә горхунун нәтиҹәси инсанда фәзиләтли сифәтләр вә хејрә тәрәф һәрәктдә даһа чох тәшвиг едир, рәзиләт сифәтләр вә ҝүнаһа дүшмәкдән ону узаглашдырыр. Бу да Аллаһын инсанын јарадылышында нәзәрә алдығы вә тәләб етдији камалдыр. Јәни, илаһи рәнҝ алыб, Аллаһын јер үзүндә хәлифәси олмаг мәгамына лајиг олмаг, руһи нараһатчылыглардан узаг олмаг вә Ахирәт немәтләринә јетишмәкдир. Неҹә ки, дәфәләрлә бу нәтиҹәләрә ишарә олунмушдур. Гуран бујрур:  “Имaн ҝəтирəнлəрдəн Аллaһa, axирəт ҝүнүнə (сəдaгəтлə) инaныб јaxшы иш ҝөрəнлəрин мүкaфaтлaры Рəббинин јaнындaдыр. (Гијaмəт ҝүнү) oнлaрын нə бир гoрxусу oлaр, нə дə oнлaр бир гəм-гүссə ҝөрəрлəр.”[4]  Јохса, сырф горху, инсаны үмүдсизлијә, гәлбин гәсавәтинә, төвбәни тәрк етмәсинә вә ҝүнаһ баталғасына дүшмәсинә вә нәһајәт, дүнја вә ахирәтдә ҝирифтарчылыға сәбәб олур. Диҝәр тәрәфдән сырф мәһәббәт вә үмид исә инсанын нәфсинин бу мәһәбәтә алданмасына вә ҝүнаһа дүшмәсинә, төвбәни исә өмрүнүн сонуна сахламасына сәбәб олар. Инсан, Аллаһ-тааладан јерсиз лүтф вә мәрһәмәт ҝөзләмәклә ҝүнаһа дүшә биләр. Бу да сәбәб олар ки, инсан Аллаһы мәрһәмәт вә лүтфүнүн сәбәбләринин ардынҹа ҝетмәсин, бунунла да алданыб һәлакәтә чатсын. Бу ҹәһәтдән имам Һүјсен (әлејһиссалам) Әрәфә дуасында бујурур: “”Кор олсун о ҝөз ки, онун Сәни ҝөрмәсини дәрк етмир! Она верилмиш немәтдән мәһәббәт јолунда истифадә етмир вә әсл сәрмајәсини әлдән верир!”

Бәс, Аллаһа гаршы бу горху вә мәһәббәти әлә ҝәтирмәк инсана Ахирәтдә нәтиҹә верәр. Орда инсан үчүн ја бу немәти горумамаға ҝөрә шиддәтли әзаб вә атәш јери вар, ја да, наүмүд олмасына хатир ҝүнаһ баталғасына дүшүр вә алданараг бу дүнјадан һеч бир азугә әлә ҝәтирә билмир. Јахуд, инсан, үмид вә горху мәгамыны горујараг һәм ҝүнаһдан узаглашыр, һәм дә габагҹадан Ахирәти үчүн азугә јығыр вә чохлу хејир-бәрәкәтә наил олур.

 

Даһа чох мүталиә үчүн бах:

1-Мәраһили Әхлаг дәр Гуран, Ајәтуллаһ Ҹавад Амули, сәһ-379-340.

2- Шәрһ чеһел һәдис, Имам Хумејни (ро), сәһ-221-233-481-484.

3- Әхлаг дәр Гуран, Мүһәммәд Тәги Мисбаһ Јәзди, горху вә хоф бәһси.



[1] Устад Муһәммәд Дәшти, “Тәрҹүмә Нәһҹүл-Бәлағә”, 237-ҹи һикмәт, сәһ-678.

[2] Биһарул-Әнвар, 17-ҹи ҹилд, сәһ-3.

[3] Әбдуллаһ Ҹавад Амули, мәраһил Әхлаг дәр Гуран, сәһ-330.

[4] Бәгәрә сурәси, 62. Маидә сурәси, 65.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • İşdə inzibatçılığı ictimai adətlərlə – “təarüflə” necə cəm etmək olar?
    5085 رفتار اجتماعی در حکومت اسلامی 2012/06/23
    “İnzibat” kəlməsi “yaxşı əncam vermək”, “möhkəmlətmək”, “dəqiqlik” və “hifz etmək” mənasına olan “zəbt” kökündəndir.[1] Şəri cəhətdən işə ona şəriət hökmlərindən hər biri: vacib, müstəhəb, mübah, məkruh və haram aid edilə bilər. İş inzibatı da – ona iltizamlı olmağın mənşəyini nəzərə almaqla – ...
  • Haram yeməyi meyl etməyin hökmü nədir?
    6765 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/10/13
    Əgər bir şəxs yemək yedikdən sonra, bilsə ki, yediyi yemək haram yeməkdir və ehtimal verməmişdir ki, haramdır bəlkə halal olmasının nişanələrini hiss etmişdir, misal üçün bir müsəlmandan almışdır ki, günah iş görməmişdir. Amma əgər yemək barəsində şəkk edibdirsə misal üçün müsəlman olmayan bir şəxsdən almışdır, belə bir halda təhqiq etməli ...
  • Rəvayətlərdə İmam Hüseynə (ə) xüsusi əhəmiyyət verilibdirmi? Bu xüsusi üstünlüklərin digər İmamlar (ə)- ın məsum lması ilə uyğunluğu varmı?
    5919 تاريخ بزرگان 2012/03/11
    İmamət məqamının İmam Hüseyn (ə)- in nəslinə keçməsi, o həzrətin türbətində şəfa, qəbrinin kənarında duanın qəbul olması və ... kimi üstünlüklər, şübhəsiz Allah tərəfindən İmam Hüseyn (ə)- a verilibdir. Bu üstünlüklərin İmam Hüseyn (ə)- ın məqamının digər İmamlarla (ə) fərqli olmasını isbat etməyə heç bir sübut yoxdur. ...
  • Aya bir şəxsin mürtəd olmasına, şəri hakimin hökmünə ehtiyac varmı?
    4876 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/02/09
    Sizin sualınızı Müctəhidlərin dəftərxanalarından soruşduq. Cavabları aşağıdakılardan ibarətdir: Həzrət Ayətullah Xamnei: Şəxsin mürtəd olmasında şəri hakimin hökmünə ehtiyac yoxdur. Əgər dinin əsli Peyğəmbərlərin yalan olması və İslam Peyğəmbərinin yalançı olması və yaxud şəriətə nöqsan yetirməklə nəticələnsə, kafir və mürtəd ...
  • Peyğəmbər (s) digər insanlarla müqayisədə niyə cinsi ləzzətlərdən faydalanmaqda daha azad olub və hətta Peyğəmbər (s)- in həyat yoldaşları müəyyən qədər məhdudlaşdırılıblar?
    13144 زن 2012/07/16
    Bu sual, Peyğəmbər (s) ilə digər insanlar arasında olan fərqlərə aiddir və cinsi əlaqələrin formasındakı kişi və qadın arasında olan ümumi fərqlərlə (öz yerində onun sübutları araşdırılıb) əlaqəli deyil. Buna əsasən qısaca deyirik: Peyğəmbər (s)- ə verilən üstünlüklər, yalnız onun öhdəsində olan vəzifələr ...
  • Gələcək məsələlərdən nigaran olan vaxt və ya çətinlik üz verən zaman istixarə etmək olarmı?
    22741 Əməli əxlaq 2011/05/05
    İslam dininin bəyanına əsasən ilkin surətdə bütün qərarları insan öz əql və zəkası ilə irəli sürməlidir. Amma əgər insan öz əql- zəkası ilə düzgün qərar verə bilməsə, bu halda əql insana başqalarının təcrübəsindən istifadə edərək məsələni daha şəffaflaşdırmağı əmr edir. Əgər bununlada nəticə əldə olunmazsa "əql" ...
  • Alim və fazil kimə deyirlər və fərqləri nədir?
    9061 Nəzəri əxlaq 2012/03/11
    Elm və bilik, cahillik və nadanlığın əksidir. Elm və biliyə sahib olan şəxsə alim deyilir. Amma fəzl, bir şeyin artıq olmağına deyilir. Və onun ziddi nöqsandır. Başqalarına nisbətdə üstünlüyü olan şəxsə fazil deyirlər. Bu cəhətdən demək olar ki, hər bir elm üstünlükdür, amma hər üstünlük elm deyil. ...
  • Nə üçün "Əhli- beyt" deyəndə bir neçə nəfər nəzərdə tutulur?
    9158 Qədim kəlam 2011/02/14
    "Əhli- beyt" deyəndə, peyğəmbər (s) ailəsindən əsas beş nəfər; həzrət peyğəmbər (s), Əli (ə), Fatimə (s) imam Həsən (ə) və Hüseyn (ə) nəzərdə tutulur. Bununla da əsas səbəbi şiə və sünni hədisçiləri tərəfindən nəql olunmuş çox sayda olan hədisıərdir. Həmçinin bu hədis, əhli sünnənin yetmiş və şiənin yetmişdən çox ...
  • Cövhər və ərəzin arasında fərq varmı?
    6866 İslam fəlsəfəsi 2011/06/21
    Cövhər lehsikologiya nəzərindən gövhər (ərəbləşmiş kəlmə) kəlməsinin tərcüməsidir.Ərəz, peyda olma, üz vermə, ərz etmək və ... mənasındadır.[1]Filosoflar cövhərin tərifində belə deyiblər:«الجوهر ماهیة اذ وجدت فی الخارج وجدت لا فی موضوع مستغن عنها»"Əl- cövhəru mahiyyətun iza vucudət fil- xaric ...
  • Möminun surəsinin 101- ci ayəsi ilə saffat surəsinin 27 və 50- ci ayələrinin ziddiyyətini necə həll edirsiniz?
    5587 معاد و قیامت 2012/07/16
    Quran ayələrində ümumi şəkildə və sualda qeyd olunan ayələrdə xüsusi şəkildə, heç bir ziddiyyət yoxdur. Çünki, "o gündə heç kəs digərindən kömək və sual xahişi etməz" buyuran ayələr, qiyamətin ilk mərhələlərinə işarə edir. Bu o günün qorxu və heyranlığının çox olması səbəbindəndir. Həmin qorxu və heyranlığın çoxluğu ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    157192 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    137768 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    113112 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    103266 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    86700 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    78268 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    50832 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    39392 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    38896 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    38335 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".