Ətraflı axtarış
Baxanların
8484
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/18
Sualın xülasəsi
Şer barəsində İmamların (ə) və alimlərin nəzəri nədir?
Sual
Şeri haram sayan alim vardırmı? Şer barəsində İmamların (ə) nəzəri nədir?
Qısa cavab

            Bəziləri İmamlar, şer və şairlik ilə uyğunsuzluğunu təsəvvür edirlər, amma bu xəyaldan artıq bir şey deyil.

Şübhəsiz, şer zövqü və şairlik hünəri, insan varlğının bütün sərmayəsi kimi o zaman qiymətlidir ki, düzgün yolda işlənmiş ola və ondan müsbət və yaradıcı fayda aparılmış ola. Amma əgər, cəmiyyətin əxlaqi və əqidəsinin əsasını viran etmək üçün, fəsada təşviq etmək üçün xarab edici bir vasitə kimi istifadə oluna, yaxud insanları puçluq, bihudəlik və xəyalpərəstliyə sövq edə və ya mənasız bir məşğuliyyət olaraq başa düşülə, əhəmiyyətsiz və hətta ziyan verən olar.

Bəs şer, vasitədir və onu qiymətləndirmənin meyarı şerin hansı yolda işə aparıldığı hədəfdir.

Təəssüflər olsun ki, dünya millətləri və qövmlərinin ədəbiyyat tarixi boyunca şerdən çoxlu sui istifadələr olubdur və bu İlahi lətif zövq çirkin mühitlərdə elə rüsvayçılığıa uğrayıbdır ki, bəzən ən təsirli fəsad törədən və xarab edən amil olubdur. Məxsusən cahiliyyət əsrində, ərəb qövmünün əxlaqi və fikri düşgünlüyü dövründə "şer", "şərab" və "qarət" həmişə bir- birinin kənarında olublar!Amma kim, bu həqiqəti inkar edə bilər ki, yaradıcı və hədəfli şerlər tarix boyunca çoxlu dastanlar yaradıbdır. Bəzən isə hansısa bir milləti və qövmü zalım və qan içən düşmənlərin qarşısında elə səfərbər ediblər ki, heç bir şeydən qorxmadan düşmən cərgələrini və onun qəlbini sındırıblar.

Əhli- beyt İmamlarından (ə) da şerlər, hədəfli şairlər, onların haqqında dua etmək və onlara çoxlu hədiyyələr verilməsi barədə tövsiyələr yetişibdir. Əgər onları bəyan etməyi qəsd edək sözümüz çox uzanmış olar. İmam Sadiq (ə) buyurub: İndiyə kimi heç kəs bizim barəmizdə Ruhul- qudusun (müqəddəs mələk) təsdiqi olmadan şer yazmayıbdır.

Ətreaflı cavab

            Bəziləri İslamın, şer və şairlik ilə uyğunsuzluğunu təsəvvür edirlər. Bu təsəvvür,

«وَ الشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُون»[1]

"Şairlər, yolunu azmışların ardınca gedirlər" ayəsindən nəşətlənib. Amma belə təsəvvür xəyaldan başqa bir şey deyil. Çünki ayə, şerin bütün növlərini məzəmmət etmək qəsdində deyil, bəlkə şerin bir növünü məzəmmət edir. Buna görə də görürük ki, bizim alimlər şer barəsində ətraflı bəhslər ediblər. O cümlədən nümunə təfsirində qeyd olunubdur:

İslamda şer və şairlik.

Şübhəsiz, şer zövqü və şairlik hünəri, insan varlığının bütün sərmayəsi kimi o zaman qiymətlidir ki, düzgün yolda işləmiş ola və ondan müsbət və yaradıcı fayda aparılmış ola. Amma əgər, cəmiyyətin əxlaqi və əqidəsinin əsasını viran etmək üçün, fəsada təşviq etmək üçün xarab edici bir vasitə kimi istifadə oluna, yaxud insanları puçluq, bihudəlik və xəyalpərəstliyə sövq edə və ya mən mənasız bir məşğuliyyət olaraq başa düşülə, əhəmiyyətsiz və hətta ziyan verən olar.

Bu cümlə ilə bu sualın cavabı aydın olur ki, yuxarıda qeyd olunan ayədən belə başa düşülür: Şair olmaq yaxşıdır ya pis? Gözəldir ya çirkin? İslam şer ilə müvafiqdir ya müxalif?

Bu sözün cavabı budur ki, İslamın bu sahədə dəyərləndirməsi "hədəflər", "səbəblər" və "nəticələrə" görədir. Əmirəl- möminin Əlinin (ə) sözünə əsasən ki, mübarək Ramazan ayının günlərindən birində iftar vaxtı o Həzrətin (ə) dostlarından bir dəstəsi şer və şairlərdən söhbət açan zaman, Həzrət (ə) onlara xitab edərək buyurub:

«اعلموا ان ملاك امركم الدين، و عصمتكم التقوى، و زينتكم الادب، و حصون اعراضكم الحلم»

"Bilin ki, sizin işinizin meyarı, dindir; sizin hifz olunma səbəbiniz təqvanızdır; sizin bəzəyiniz ədəb və şərəf və ləyaqətinizin möhkəm qalaları səbr və dözümdür".[2]

Buna işarə etmək lazımdır ki, şer, vasitədir və onu qiymətləndirmənin meyarı şerin hansı yolda işə aparıldığı hədəfdir. Təəssüflər olsun ki, dünya millətləri və qövmlərinin ədəbiyyat tarixi boyunca şerdən çoxlu sui istifadələr olubdur və bu İlahi lətif zövq çirkin mühitlərdə elə rüsvayçılığa uğrayıbdır ki, bəzən ən təsirli fəsad törədən və xarab edən amil olubdur. Məxsusən cahiliyyət əsrində, ərəb qövmünün əxlaqi vəfikri düşgünlüyü dövründə "şer", "şərab" və "qarət" həmişə bir- birinin kənarında olublar! Amma kim, bu həqiqəti inkar edə bilər ki, yaradıcı və hədəfli şerlər tarix boyunca çoxlu dastanlar yaradıbdır. Bəzən isə hansısa bir milləti və qövmü zalım və qaniçən düşmənlərin qarşısında elə səfərbər edibdir ki, bir şeydən qorxmadan düşmən cərgələrini və onun qəlbini sındırmayıblar.

İslami inqilabın bar verən dövründə öz gözümüz ilə gördük ki, vəznlənmiş şerlər və şer formasında səsləndirilən şüarlar necə təşviş, həyəcan və hərəkət yaradırdı, necə damarlarda qanları coşdururdu, insanların cərgələrini həyəcana gətirirdi. Bu qısa və sadə, lakin epik və həyəcanlandırıcı şerlər düşmənin bədənin necə titrədirdi və onların saraylarının əsasını necə titrədirdi.

İnkar etmək olmaz ki, bəzən əxlaqi bir şer insanın canının dərinliyində elə nüfuz edir ki, böyük və mənalı kitab onun işini görə bilmir.

İslamın əziz Peyğəmbərindən (s) söylənilən məruf hədisdə deyildiyi kimi:

«ان من الشعر لحكمة، و ان من البيان لسحرا»

"Şerlərin bəzisi hikmətdir və sözlərin bir hissəsi sehr"!.[3]

Bəzən şerlər qovğa yaradır.

Bəzən vəznlənmiş şairanə kəlmələr düşmənin qəlbində oz nüfuzu və qılınc itiliyi kimi təsir qoyur. Belə şerlər barədə İslam Peyğəmbərindən (s) olan bir hədisdə oxuyuruq:

«و الذى نفس محمد بيده فكانما تنضهونهم بالنيل!»

"Məhəmmədin canı onun qüdrət əlində olan kəsə and olsun ki, bu şerləri deməklə onlar tərəfə oxlar atırsız"![4]

Bu sözü o vaxt buyurdu ki, düşmən, müsəlmanların ruhiyyəsini zəiflətmək üçün istehzalı şerlərdən istifadə edirdi. Peyğəmbər (s) göstəriş verdi ki, onları məzəmmət etmək və möminlərin ruhiyyəsini qüvvətləndirmək üçün şer qoşsunlar.

Başqa bir yerdə İslamı müdafiə edəm şairlərdən biri üçün buyurub:

«اهجهم فان جبرئيل معك»

"Onları həcv (rişxənd) et ki, Cəbrail səninlədir".[5] Məxsusən o zaman ki, İslamın qüvvətlənməsində şer yazan imanlı şair "Kəb ibn Malik" Peyğəmbərdən (s) soruşdu: Ya Rəsuləllah şer barəsində bu məzəmmət edici ayələr nazil olub, nə edim? Peyğəmbər (s) buyurdu:

«ان المؤمن يجاهد بنفسه و سيفه و لسانه»

"Mömin, öz canı, qılıncı və dili ilə Allah yolunda cihad edir".[6]

Əhli- beyt İmamlarından (ə) da şerlər hədəfli şairlər, onların haqqında dua etmək və onlara çoxlu hədiyyələr verilməsi barədə tövsiyələr yetişibdir. Əgər onları bəyan etməyi qəsd edək sözümüz çox uzanmış olar. Amma təəssüflər olsun ki, tarix boyu bir dəstə, bu böyük və mələkuti lətif zövqü çirkləndiriblər və asimanın yüksəkliyindən materializmin ən aşağı nöqtəsinə endiriblər. O qədər yalan danışdılar ki, məruf atalar sözü " احسنه اكذبه" (şerin ən yaxşısı onun ən yalançısıdır) vücuda gəldi.

Bəzən onu, zalımlar və qəddarların xidmətində dedilər və dəyərsiz ənama xatir o qədər yaltaqlıq etdilər ki, fələyin doqquz kürsüsünü (taxtını) onların fikirləri ayaq altına qoyuldu. "Ta Ərsəlanın kəhərinin üzəngisinə busə vura"! Və bəzən də eyş- işrət, şərab, rüsvayçılıq və abırsızlığın vəsfində o qədər qabağa getdilər ki, qələm onları bəyan etməkdən həya edir.

Bəzən öz şerləri ilə müharibə alovu qaldırdılar və insanları qarət və qırğın üçün bir- birinin canına saldılar. Bu əməlləri ilə yer üzünü, günahsızların qanına boyadılar.

Amma onların qarşısında imanlı və mərd şairlər dururlar ki, fələyə bac (vergi) vermirdilər və bu mələkuti zövqü (zəkanı) təqva, paklıq, insanların azadlığı, zalımlar, qarətçilər və oğrularla mübarizə yolunda işlətdilər və iftixarın ucalığına yetişdilər.

Bəzən haqqdan müdafiə etmək üçün şerlər dedilər ki, hər bir beyti ilə özləri üçün cənnətdə bir beyt aldılar.[7] Bəzən nəfslərdə sinələrdə həbs edən "bəni Üməyyə" və "bəni Abbas" kimi zülmkar hakimlərin yaratdığı boğunuq dövrlərdə "məradese ayat" "nişanələr mədrəsələri" qəsidəsi kimi qəsidələr deməklə qəlbləri işıqlandırdılar və yalan və hiylə pərdələrini kənarlaşdırdılar. Elə bil ki, Ruhul- qudus bu şerləri onların dilində canlandırırdı.

Bəzən alçaqlığı hiss edən incimiş kütlədə hərəkət yaratmaq üçün şerlər yazırdılar və dastan və həyəcan yaradırdılar.

Quran bunların barəsində buyurur:

«إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ ذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيراً وَ انْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا»

Maraqlıdır ki, bu dəstə şairlər bəzən özlərindən elə əbədi əsərlər yadigar qoyublar ki, bəzi rəvayətlərə əsasən İslamın böyük rəhbərləri camaata, onların şerlərini hifz etməyi tövsiyə ediblər. Necə ki, İmam Sadiq (ə) "Əbdinin" şerləri barədə buyurub:

«يا معشر الشيعة علموا اولادكم شعر العبدى، فانه على دين اللَّه»

"Öz övladınıza Əbdinin şerlərini öyrədin, çünki o, Allahın dinindəndir".[8]

Bu bəhs, İslam Peyğəmbərinin (s) canişinlik və xilafət barədə Əbdinin yazdığı məruf bir şeri ilə tamamlayırıq:

و قالوا رسول اللَّه ما اختار بعده             اماما و لكنا لأنفسنا اخترنا!

اقمنا اماما ان اقام على الهدى             اطعنا، و ان ضل الهداية قومنا!

فقلنا اذا انتم امام امامكم             بحمد من الرحمن تهتم و لا تهمنا

و لكننا اخترنا الذى اختار ربنا             لنا يوم خم ما اعتدينا و لا حلنا!

و نحن على نور من اللَّه واضح             فيا رب زدنا منك نورا و ثبتنا!

"Onlar dedilər: Allahın Rəsulu (s) özündən sonra üçün bir kəsi İmam ünvanına seçməyibdir, amma biz özümüz seçirik.

Biz bir İmam seçirik. Əgər hidayət yolunda ola, ondan itaət edərik, əgər azğınlıq yolunu gedərsə onu düz yola gönəldərik! (Yaxud kənara qoyarıq).

Biz onlara dedik: Bu surətdə siz, özünüzün imamısız, siz yolunuzu azdınız və biz yolumuzu azmadıq.

Amma biz, bizim Allahımızın Qədir- Xum günü bizim üçün seşdiyini seçdik, ondan azacıqda olsa belə uzaqlaşmayacağıq.

Biz İlahinin aşkar nurunundayıq, İlahi bizim nuraniyyətimizə artıq və bizi sabit qədəm et".[9] [10]

Həmçinin şəhid Məhəmməd Sadiq Sədr (r) şer və şairlik barəsində fiqh baxımından ətraflı bəhs müzakirə edib. Daha çox istifadə etmək üçün ona müraciət edə bilərsiz.[11]

Əminul- İslam Şeyx Təbərsi "Əl- adabud- diniyyə lil- xəzanətil- muəyniyyə" kitabında İmam Rzadan (ə) bir rəvayət zikr edəndən sonra deyir: Xülasə budur ki, zikr olunan səbəblərin hamısından istifadə etməklə bu nəticəyə gəlmək olar ki, müqəddəs və şərəfli və zamanda şer demək məkruhdur (ikrahı vardır).[12]

Bu barədə olan kəskin rəvayətlər isə təqiyyəyə (dini əqidəsini gizlətmə) aid edilir.

Yaxşı sonluq üçün İmam Sadiqdən (ə) bir təvayət zikr edirik: O həzrət (ə) buyurub: İndiyə kimi heç kəs bizim haqqımızda Ruhul- qudusun təsdiqi olmadan şer yazmayıbdır.[13]

 


[1] - Əş- şüəra surəsi, ayə 224. Yolunu azanlar şairlərin arxasınca gedirlər.

[2] - İbn Əbil- Hədid, Nəhcül- bəlağənin şərhi, cild 20, səh 461.

[3] - Bu hədisi şiə və əhli- sünnə alimlərinin böyük bir dəstəsi öz kitablarında gətiriblər (Əl- ğədir kitabının 2- ci cildi, səh 9- a müraciət edin).

[4] - Mosnəde Əhməd, cild 3, səh 460.

[5] - Mosnəde Əhməd, cild 4, səh 299.

[6] - Qertəbi Təfsiri, cild 7, səh 4869.

[7] - İmam Sadiqdən (ə) rəvayət olubdur ki:

«من قال فينا بيت شعر بنى اللَّه له بيتا فى الجنة»

"Hər kəs bizim haqqımızda bir beyt şer deyə, Allah onun üçün behiştdə bir ev bina edər" (Əl- ğədir, cild 2, səh 3).

[8] - Nurus- səqəleyn, cild 4, səh 71.

[9] - Qumi, Abbas, Əl- kony vəl- əlqab, cild 2, səh 455.

[10] - Məkarim Şirazi, Nasir, Nümunə təfsiri, cild 15, səh 382- 386.

[11] - Bax: Ma vəraul- fiqh, cild 10, səh 93.

[12] - Bəhrani, Yusuf ibn Əhməd ibn İbrahim, Əl- hədaiqun- nazirətu fi- əhkamil- itrətit- Tahirə, cild 13, səh 164, Müəssisətu ən- nəşrul- İslami, nəşriyyatı, cameeye- müdərrisinə bağlı, birinci çap, Qum, 1405 hicri qəməri.

[13] - Şeyx Səduq, Uyuni əxbari ər- Rza (ə), cild 1, səh 7, Nəşre cahan nəşriyyatı, Tehran, birinci çap, 1378 hicri qəməri.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Quranın təhrif olmasına dəlalət edən hədislər barəsində sizin nəzəriniz nədir?
    5476 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/10/01
    Həzrət Ayətullah Məhdi Hadəvi Tehraninin cavabı belədir: Quranın təhrif olunmasına dəlalət edən hədislər sənəd və ya sadir olması və yaxud da dəlalət cəhətindən qəbul olunmamışdır odur ki, heç bir halda Quranda təhrifə yol verilməmiş və heç bir zaman olmayacaqdır. Əgər bir şəxs Quranın təhrif olmasını qəbul ...
  • Xəcalətin kökü nədir?
    9076 Nəzəri əxlaq 2012/06/13
    "Xəcalət" "utancaqlıq" mənasındadır. Utancaqlıq yəni, özünə həddən artıq diqqət və digərləri ilə qarşılaşmaqdan qorxmaq. Utancaqlıq həya ilə eyni mənada deyil. Həya özünü saxlamağa qüdrətin olmasıdır ki, iradə üzündən olan və dəyərli bir işdir. Ayə və rəvayətlərdə ona yaxşı qiymət verilir. Amma utancaqlıq tamamilə iradə ...
  • Вилајәти-фәгиһ мәсәләсинин тарихи һара гәдәрдир?
    6326 Nizamlar (Qurluşlar) 2010/02/04
    Фигһ елминдә иҹтиһад мәгамына чатан фәгиһин, Ислам һөкумәтинин рәһбәри мәнасында ишләнән “вилајәти-фәгиһ” мәсәләси бәзиләринин нәзәринә ҝөрә ислам тәфәккүрүндә тәзә олуб ики әсрдән аз тарихи вардыр. Һалбуки, шиә әгидәсинә ҝөрә бу мәсәлә гејбәт әсриндән башлајараг ҹәмијјәтин идарәсинин мүгәддәс шәриәт тәрәфиндән адил фәгиһләрин өһдәсиндә гојмасы ...
  • Yeni inqilabi nəğmələrə (pap) qulaq asmağın hökmü nədir?
    8296 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/17
    Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин. ...
  • "Quranda Saduqatihinnə (صدقاتهن) və Ucurəhunnə (اجورهن) nəyin barəsindədir?
    5707 Təfsir 2012/02/07
     «صدقاتهن»"Saduqatihinnə"[1], daimi izdivaca (həmişəlik evlilik) aid olan bəhsdə gəlibdir və mehriyyədən "sidaq" ünvanına ad aparıbdır.[2] Bu kəlmənin işləndiyi ayə, qadınların qəti hüquqlarından birinə işarə edir və təkid edir ki, öz həyat yoldaşının mehriyyəsini ödəsin.[3] Amma qadın öz mehriyyəsini bağışlasa lazım ...
  • Qədr gecəsi bir neçə gecədirmi? Günlərdə qədr gecəsindən sayılırmı?
    14366 Təfsir 2011/03/06
    Qədr gecəsi əhəmiyyətli və bərəkətli bir gecədir, Qurani kərimin dediyinə görə əsasən qədr gecəsi, Ramazan ayının gecələrindən biridir. Amma sual olunmuş mövzuda bir neçə nəzəriyyə ehtimal olunur: 1.              Qədr gecəsinin bir neçə gecə olması və yaxud qədr ...
  • Heyzli qadının hazırladığı yemak, əli ilə yoğrulub hazırlanın çörəklərin və yeməklərin yeməyin nə iradı var?
    11401 Heyiz və nifas 2014/05/18
    Əvvəlcədən bir məsələni qeyd etmək lazımdır ki. İslamdan əvvəl cahiliyyət dövründə insanlar heyz halında olan qadını bir növ çirikn sayır və onlarla yaxından əlaqə qurmurdular. Həmin məsələyə görə, qadın aybaşı vaxtı evin bir küncünə qısılır, ona əşya kimi baxılır və ondan uzaqlaşırdılar.[1] Amma, İslamda ...
  • Qissə bəyan etməkdə Quranın hədəfi nədir?
    6190 Quran elmləri 2012/07/22
    Əhvalatların bəyanında aşağıdakı halları Quranın hədəfləri hesab etmək olar: 1. Təfəkkür, 2. İbrət almaq, 3. Qissələrin inhirafa düşməsinin, əsl məqsəddən azmasının qarşısını almaq, 4. İxtilafları aradan qaldırmaq, 5. Yaxşı və pis işlər görmək müqabilində camaatı ilahi sünnətlərdən agah etmək. ...
  • İctimai yaşayışla tam əlaqəni kəsib və xəlvət bir yerə çəkilməyin hökmü nədir?
    5886 Əməli əxlaq 2011/09/11
    Bir guşəyə çəkilmək bəzən tam və həmişəlik, bəzən də naqis və mövsümi olur.Tam və həmişəlik bir guşəyə çəkilmək müəyyən cəhətlərə görə iradlıdır. Çünki:İlahinin tədbir və qaydasının əksinədir. Çünki Haqq- Taalanın zatının iradə və qaydası bəşərin ixtiyar yolu ilə və onun ...
  • Cənnətin bir neçə qapısı varmı? Bu qapıların hər birinin özünəməxsus adları vardırmı?
    23202 Qədim kəlam 2011/11/03
    Cənnətin bir neçə qapısı vardır və onların sayı səkkizdir. Lakin onların dəqiq adları və hansı  qrupun hansı qapıdan daxil olacağı haqda hədislərdə kiçik ixtilaflar gözə dəyməkdədir. Cənnət qapılarının adları ayrı-ayrı hədislərdə pərakəndə şəkildə qeyd edilmişdir: "Bab əl-Rəhmət" (Rəhmət qapısı), "Bab əs-Səbr" (Səbir qapısı), "Bab əş-Şükr" (Şükür qapısı), ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163013 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    155404 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    117911 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    109947 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    99454 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91513 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53468 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    45713 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    43898 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43093 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...