Ətraflı axtarış
Baxanların
10603
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/19
Sualın xülasəsi
Nə üçün anası seyid olan şəxs seyid hesab olunmur?! Halbuki Fatimeyi-Zəhra (əleyha salam)-ın övladlarının hamısı seyiddir?!
Sual
Nə üçün anaları seyid olan şəxs seyid hesab olunmur?! Halbuki Fatimeyi-Zəhra (əleyha salam)-ın övladlarının hamısı seyiddir?!
Qısa cavab

İslamda “seyid” kəlməsi əsil-nəsəbləri ata tərəfdən həzrət Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in babası Haşimə çatanlara deyilir, hətta Fatimeyi-Zəhra (əleyha salam)-ın övladları olmasa da. Başqa sözlə, seyid dedikdə o kəslər nəzərdə tutulur ki, nəsəbləri Haşimə çatsın, amma həzrət Fatimənin övladlarından olması vacib deyildir. Buna əsasən, Fatimeyi-Zəhra (əleyha salam)-ın övladları ona mənsub olduqlarına görə deyil, əksinə həm ata, həm də ana tərəfdən həzrət Haşimə çatdıqlarına görə seyid sayılırlar.

Ətreaflı cavab

Anaları seyid olanlar seyidlik cəhətindən Fatimeyi-Zəhra (əleyha salam)-a mənsub edilirlər. Bunu da qeyd edək ki, “seyid” təkcə Fatimənin övladları deyil; nəsəb cəhətindən həzrət Haşim və onun övladlarına çatanlar da seyid hesab olunurlar. Bütün islam alimləri bu barədə yekdil fikirdədirlər. İxtilaf yalnız bu məsələnin hökmləri – zəkat vermək kimi – barəsindədir. Bütün fəqihlərin nəzərinə əsasən onlara (seyidlərə) zəkat vermək caiz deyildir.

Bu sözdən məlum olur ki, anaları seyid olanlar qəti şəkildə Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in nəslindəndir. İmamlarımız da həmin səbəbə görə Peyğəmbərin nəslindən sayılırlar. Bu müddəanın şahidi imam Riza (əleyhis-salam)-ın Abbasi xəlifəsi Məmunun cavabında buyurduğudur: Məmun İmama dedi: – Apardığım tədqiqatla bu nəticəyə çatmışam ki, həsəb və nəsəb cəhətindən bizimlə sizin aranızda heç bir fərq yoxdur. Fəzilət baxımından hər ikimiz eyni səviyyədəyik. Bizim fəzilətlərimiz barəsində sizin ardıcıllarınızın düçar olduqları ixtilaf həvayi-nəfs və təəssüb üzündən irəli gəlir!

İmam Riza (əleyhis-salam) buyurdu: – İcazə versəniz, cavabınızı verim; yox, istəməsiniz cavab vermərəm.

Məmun dedi: – Mən bu sualı irəli çəkdim ki, sizdən istifadə edim.

Həzrət buyurdu: – Əgər Allahın Peyğəmbəri bu qamışlıqların arasından çıxaraq sizin qızınızı özü üçün elçilik etsə, nə edərsiniz?

Məmun dedi: – Sübhanəllah! Elə bir kəs tapmaq olarmı ki, belə bir qohumluqdan sevinməsin?

İmam buyurdu: – Mən də o həzrətlə belə qohum olmağa razı ola bilərəmmi?! (Yəni o həzrət mənim qızımla evlənə bilərmi?!)

Məmun bir anlığa sükut etdikdən sonra dedi: – Allaha and olsun! Sizin qohumluğunuz Allahın Rəsuluna birləşmişdir![1]

Bu rəvayətdən belə nəticə almaq olar ki, Peyğəmbərin qız nəvələri və övladları da o həzrətin nəslidir və Peyğəmbərin onlarla evlənməsi caiz deyildir.

Ata tərəfdən bir tayfaya və ya qəbiləyə mənsub olmaq camaat arasında qəbul edilən adi bir məsələdir. Dünya ölkələrinin çoxunda olduğu kimi, bizim ölkəmizdə də insanların nəsəbi ata tərəfdən qeydə alınır, halbuki, anaya mənsub olmaq da şübhəsiz və qəti bir məsələdir. Amma  diqqət yetirmək zəruridir ki, camaat arasında rəvacda olan bəzi işləri islam dini də qəti bir prinsip kimi qəbul etmişdir. Bu məsələnin dəlili də çoxdur və rəvayətlərdə ona işarə edilmişdir. Sualda qeyd olunan mövzuda imam Kazim (əleyhis-salam) xüms almağa müstəhəq (haqlı) olanları bəyan etdikdən sonra buyurur: “Anası Bəni-Haşimdən, atası isə Qüreyşin başqa qəbilələrindən olan bir kəs sədəqələrdən istifadə edə bilər və xümsdən onun üçün bir pay yoxdur. Çünki Allah-taala Quranda buyurur: “Camaatı ataları ilə çağırın.”([2]) ([3])

 


[1] Məclisi, Məhəmməd Baqir, “Biharul-ənvar”, 10-cu cild, səh. 349, hədis 9, “Vəfa” müəssisəsi, Beyrut, 1404-cü qəməri il

[2] Kuleyni, Məhəmməd ibni Yəqub, “Əl-kafi”, 1-ci cild, səh. 539, hədis 4, “Darul-kutubil-islamiyyə”, Tehran, 1365-ci şəmsi il.

[3] “Əhzab”  surəsi, ayə: 5

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Təsadüfi suallar

  • Uxdud səhabələri kim idi?
    6770 Təfsir 2012/03/14
    “Uxdud” böyük çala, yaxud xəndək mənasınadır. Bu ayədə odla doldurulan böyük çala nəzərdə tutulur ki, mömin şəxsləri oraya salıb yandırmış və ağır işgəncə ilə qətlə yetirmişlər. Bu hadisənin nə zaman baş verməsi, hansı qövmə aid olması, eləcə də bunun xüsusi və konkret bir hadisə, yoxsa ...
  • Beş kimsənənin (ə) adları Töratda və İncildə gəlibdir?
    11557 Qədim kəlam 2011/12/25
    Bəzi hədislərə əsasən pənctəni ali əbanın yəni Əziz Peyğəmbər (s), İmam Əli (ə), həzrəti Zəhra (ə), İmam Həsəni ÇMüctəba (ə), və İmam Hüseyn (ə) adları İncildə və Tövratda zikr olubdur o cümlədən İmam Rza (ə) Casilqlə (kimsənənin böyüklərindən) və Rəsulul- calutla (yəhudilərin rəhbəri) münazirələrində bu məsələyə işarələr ...
  • Allah rəsulunu (s) yuxuda necə görmək olar?
    19641 Əməli əxlaq 2011/06/19
    Məfatiuhl cinanda, İlahi övliyaları yuxuda görmək üçün zikrlər və əməllər qeyd olunubdur. Amma diqqət etmək lazımdır ki, bu yollar təklikdə istədiyin şəxsi yuxuda görmək üçün kafi səbəb deyil. Yəni, belə deyil ki, hər kəs onlara əməl etməklə Peyğəmbər (s)- i yuxuda görəcək. Çünki bu mühüm işin, günahları tərk ...
  • Бу ҝүн әлимиздә олан Гуран нә вахт топланмыш вә тәнзим олунмушдур?
    7569 Quran elmləri 2010/04/22
    Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин ...
  • Bu ayə hansı mənadadır: “(Allah) dilədiyini zəlalətə salar, dilədiyini isə doğru yola yönəldər.”?
    7891 Qədim kəlam 2011/08/23
       Kəlamelmindəisbatolunubki, insanözişlərindəixtiyarsahibidirvəQurandanöyrəndiklərimizdə
  • Aya Kərbəlada mələklər və cinlər İmam Hüseynin (ə) köməyinə gəldilər? Nə üçün imam bu köməyi qəbul etmədi?
    10787 تاريخ بزرگان 2011/12/25
    Bəzi rəvayət mənbələrində, İlahi köməyin imama (ə) cinlər və mələklər vasitəsiylə olması məsum imamlardan açıqlanmışdır və bunu təyid edir. Əlbəttə, Allah tərəfindən cinlər və mələlkər və yaxud hər bir vasitəylə olması Peyğəmbərlər üçün də olmuşdur; Allah Taala Peyğəmbərə (s) buyurur: (Yad et) o vaxtı (ki, Bədr meydanında narahatlıqdan) öz ...
  • Quslun fəlsəfəsi nədir?
    8344 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi 2012/04/17
    Cənabət quslunun səbəbi, nəfsin onun çirkinliklərindən təmizlənməsi və bədəni çirkinliklərdən pak etməkdir. Çünki, cənabət bədənin hamısından xaric olur. Ona görə də, insana bədənin hər yerini paklamaq vacibdir. Alimlərin insanın bədənində apardıqları araşdırmalara əsasən, bədənin bütün fəaliyyətlərini idarə edən iki qism köklü əsəb sistemi var. bəzən bədəndə bəzi ...
  • Nə üçün müsəlmanlar müxtəlif dini mərasimlərdə və əlamətdar hadisələrdə qoyun və ya başqa heyvan kəsirlər?
    6149 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi 2011/07/28
    İnsan bütün məxluqların ən şərafətlisidir. Allah-taala bütün varlıqları, o cümlədən heyvanları onun üçün xəlq etmişdir ki, onların mənfəətindən istifadə etsin (ətindən yemək, minmək, ağır yükləri daşımaq və sair). Bayramlarda və dini mərasimlərdə heyvan kəsilməsi ilahi göstərişdən qaynaqlanır. Kəsilməyə yararlı ...
  • Allahı mütləq alim olmasını qəbul ediriksə, onda İlahi imtahanların hədəfi nədir?
    6229 Qədim kəlam 2010/09/23
    Sualda qeyd olunduğu kimi, ilahi imtahanlar məchulu bilmək üçün deyil, çünki Allah hər şeyi bilir, amma ayə və rəvayətlərdən bu ələ gəlir ki, imtahan bir ilahi qanun və adətdir. Bu ilahi adət, digər digər bir adətə əsaslanır ki, ilahinin ümumi hidayət və tərbiyəsindən ibarətdir. Allah yaratdığı hadisələr ...
  • Həzrət Zeynəbin (s) dəfn yeri hansı ölkədədir?
    10072 تاريخ بزرگان 2012/09/01
    Həzrət Zeynəbin (s) qəbri barəsində 3 ehtimal vardır[i]: Mədinə, Şam və Qahirə. Bu üç ehtimaldan hər birinin öz tərəfdarları vardır. Onlar öz nəzərlərinin təsdiqi olaraq dəlillər gətirirlər. Həzrət Zeynəbin (s) dəfn olunduğu yeri dəqiq təyin eləmək mümkün olmasa da yenə də demək olar ki, ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    162858 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    154874 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    117721 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    109654 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    98719 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91268 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53330 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    45148 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    43693 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    42848 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...