Ətraflı axtarış
Baxanların
12766
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/09
Sualın xülasəsi
“Kəhf” surəsinin məzmun və qiraətinin fəziləti nədir?
Sual
“Kəhf” surəsinin məzmun və qiraətinin fəziləti nədir?
Qısa cavab

Quranın digər surələri kimi, “Kəhf” surəsinin də çoxlu xüsusiyyətləri və fəzilətləri vardır. Bu əzəmətli fəzilətlər Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-dən və imamlardan (əleyhimus-salam) nəql olunan çoxlu rəvayətlərdə bəyan edilmişdir. Məsələn, nəql olunur ki, “bu surə nazil olan zaman yetmiş min mələk onu yola salmışdır.” Yaxud “hər kəs onu cümə günü oxusa, Allah-taala sonrakı cümə gününə qədər onun günahlarını bağışlayar.” Yaxud “onu hər cümə axşamı gecəsi oxuyan şəxs dünyadan şəhid kimi gedər və şəhidlərlə birlikdə məbus olar”...

Bu surənin mətləbləri və təlimləri Allaha həmd-səna ilə başlanır, tövhid, iman və saleh əmələ tövsiyə ilə sona çatır. Ayələri əsas etibarı ilə Allah, məad, ilahi nemətlərə müjdə və qiyamətin əzablarından qorxuya şamil olan bu surənin maraqlı cəhətlərindən biri budur ki, onda üç əhvalata işarə olunmuşdur: Əshabi-kəhf hadisəsi, Musa ilə Xızrın (əleyhiməs-salam) hadisəsi və Zul-qərneynin hadisəsi.

Ətreaflı cavab

Sual soruşan şəxs “Kəhf” surəsinin fəzilət, məqam və təlimləri ilə əlaqədar məsələlər barədə sual etdiyindən, biz də cavabı iki hissədə bəyan edirik:

a) “Kəhf” surəsinin xüsusiyyəti və məqamı

Quranın sair surələri kimi bu surənin də çoxlu xüsusiyyətləri və fəzilətləri vardır. Onun əzəmət və fəzilətləri barəsində Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-dən və imamlardan (əleyhimus-salam) çoxlu rəvayət nəql olunmuşdur. Aydındır ki, bu yüksək məqam da məhz həmin təlim və mətləblərin əhəmiyyətinə görədir. Bu qısa məqalədə “Kəhf” surəsinin dəyər və məqamı, onu qiraət etməyin savab və mükafatı ilə əlaqədar məsumların sözlərindən bəzilərini qeyd edirik:

1. Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) öz səhabələrinə xitab edərək buyurdu: “Nazil olan zaman yetmiş min mələk tərəfindən yola salınan, əzəməti asimanı və yeri dolduran bir surəni sizə təqdim etməyimmi?!” Dedilər: “Əlbəttə ki!” Həzrət buyurdu: “O, “Kəhf” surəsidir. Hər kəs onu cümə günü oxusa, Allah-taala gələn cüməyə qədər onu bağışlayar.”[1]

2. O həzrət başqa bir hədisdə buyurur: “Hər kəs “Kəhf” surəsinin ilk on ayəsini oxusa (əzbərləsə), Dəccalın fitnəsi ona ziyan çatdıra bilməz. Hər kəs o surənin hamısını oxusa (əzbərləsə), behiştə daxil olar.”[2]

3. İmam Sadiq (əleyhis-salam)-dan belə nəql olunur: “Hər kəs hər cümə axşamı gecəsi (cüməyə açılan gecə) “Kəhf” surəsini oxusa, dünyadan mütləq şəhid kimi gedər, şəhidlərlə birlikdə dirilər və qiyamət günü şəhidlərlə bir cərgədə olar.”[3]

b) “Kəhf” surəsindəki ilahi təlimlərə bir baxış

Bu surənin mətləbləri Allaha həmd-səna ilə başlanır, tövhid, iman və saleh əməllərə tövsiyə ilə sona çatır. Aşağıda həmin surənin mühüm fəsillərinə işarə edirik:

1. Digər Məkki surələrdə olduğu kimi, bu surənin də məzmunu Allah, məad, ilahi nemətlərə müjdə və qiyamət əzabından qorxuya şamildir.

2. O dövrdə müsəlmanların ciddi şəkildə ehtiyac duyduqları mühüm məsələlərdən birinə işarə edilir və buyurulur: Bəzi qruplar sayca az olsalar da, zahirdə güclü və qüdrətli olan əksəriyyətin müqabilində təslim olmamalıdır, əksinə gərək “Əshabi kəhf”in az saylı qrupu kimi şirkə qarışıq olan əxlaqsız mühitdən ayrılsınlar və o mühitin əleyhinə qiyam etsinlər. Əgər imkanları olsa, mübarizəni davam etdirsinlər, əks halda oradan münasib yerə hicrət etsinlər.

3. Bu surədə qeyd olunan əhvalatlardan biri də iki nəfərin hadisəsidir: Onlardan biri çox sərvətli, amma imansız; digəri isə yoxsul, amma imanlıdır. Buna baxmayaraq, o, imansız şəxsin qarşısında öz izzət və şərəfini əldən vermir, bacardığı qədər ona öyüd-nəsihət edir, yol göstərir, axırda faydasız olduğu üçün ondan bezarılq edir və özü də qələbəyə çatır.

4. Bu surənin digər bir hissəsi də həzrət Musa ilə Xızrın əhvalatıdır (Xızrın adı bu surədə aşkar deyilmir): Musa (əleyhis-salam) zahirdə bezdirici, batində isə gözəl məsləhətlərlə yanaşı olan işlər müqabilində səbir edə bilmir. Lakin həzrət Xızrın münasib izahlarından sonra məsələnin həqiqətini tamamilə dərk edir və özünün səbirsizliyindən peşman olur.

Bu surənin digər hissəsində Zul-qərneynin hadisəsi şərh olunur: Dünyanın şərqinə və qərbinə necə səyahət etməsi, çox müxtəlif adət-ənənələrə malik olan tayfalarla qarşılaşması, axırda camaatın bir dəstəsinin köməyi ilə yəcuc və məcuc tərəfindən törədilən fitnələrlə qarşılaşması, onların yolu üzərində dəmir sədd çəkməsi və nüfuz etmələrinin qarşısını alması bəyan olunur.

6. Bu surənin maraqlı hissələrindən biri budur ki, onda üç hadisəyə işarə olunur: 1. Əshabi-kəhfin hadisəsi, 2. Musa ilə Xızrın hadisəsi, 3. Zul-qərneynin hadisəsi.

Qeyd olunmalıdır ki, adətən Quranın bir neçə yerində qeyd olunan başqa əhvalatların əksinə olaraq, bu üç hadisə başqa yerlərdə gəlməmişdir (təkcə “Ənbiya” surəsinin 96-cı ayəsində Zul-qərneynin adı qeyd olunmadan yəcuc və məcuc məsələsinə işarə edilmişdir). Bu da “Kəhf” surəsinin özünə məxsus səciyyəsidir.[4]

 


[1] Ərusi Hüveyzi, Əbdül-Əli ibni Cümə, “Nurus-səqəleyn” təfsiri, 3-cü cild, səh. 241, “İsmailiyan” nəşriyyatı, Qum, 1415-ci qəməri il:

وَ عَنِ النَّبِيِّ (ص) قَالَ: اَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى سُورَةٍ شَيَّعَهَا سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ حِينَ نَزَلَتْ، مَلَاءَتْ عَظَمَتُهَا مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ؟ قَالُوا: بَلَى، قَالَ: سُورَةُ أَصْحَابِ الْكَهْفِ مَنْ قَرَأَهَا يَوْمَ الْجُمُعَةِ غَفَرَ اللهُ لَهُ اِلَى الْجُمُعَةِ الْاُخْرَى

[2] Yenə orada: سُمْرَةُ بْنُ جِنْدَبٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ: مَنْ قَرَءَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ سُورَةِ الْكَهْفِ لَمْ يَضُرَّهُ فِتْنَةُ الدَّجَّّالِ، وَ مَنْ قَرَءَ السُّورَةَ كُلَّهَا دَخَلَ الْجَنَّّةَ

[3] Hürr Amili, “Vəsailuş-şiə”, 7-ci cild, səh. 410, “Alul-beyt (əleyhimus-salam)” müəssisəsi, Qum, 1409-cu qəməri il:

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْكَهْفِ فِي كُلِّ لَيْلَةِ جُمُعَةٍ لَمْ يَمُتْ إِلَّا شَهِيداً وَ بَعَثَهُ اللَّهُ مَعَ الشُّهَدَاءِ وَ وَقَفَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَعَ الشُّهَدَاءِ

Bu barədə əlavə məlumat almaq üçün bax: “Quran surələrinin qiraətinin savabı” görünüşü,  sual 14933 (sayt: az14716); “Nurust-səqəleyn” təfsiri, 3-cü cild, səh. 241-242

[4] “Kəhf” surəsinin təlimləri barədə əlavə məlumat almaq üçün bax: Məkarim Şirazi, Nasir, “Təfsiri-nümunə”, 12-ci cild, səh. 336-338, "Darul-kutubil-islamiyyə", Tehran, 1374-cü şəmsi il; “Nurus-səqəleyn” təfsiri, 3-cü cild, səh. 241-242; Təbərsi, “Məcməul-bəyan”, 6-cı cild, səh. 690-691, “Nasir Xosrov” nəşriyyatı, Tehran, 1372-ci şəmsi il

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163226 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    155979 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    118045 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    110270 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    100462 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91688 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53639 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    46245 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    44084 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43330 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...