Ətraflı axtarış
Baxanların
4926
İnternetə qoyma tarixi: 2011/04/16
Sualın xülasəsi
Nə üçün şəhadət zamanı bir kişinin şəhadəti iki qadının şəhadətiylə bərabər olur?
Sual
Nə üçün şəhadət zamanı bir kişinin şəhadəti iki qadının şəhadətiylə bərabərdir?
Qısa cavab

Əhkam və qanunlar ki, Allah tərəfindən insanlar üçün qoyulmuşdur, təbiət aləmi, dünya varlığının həqiqətləri və insan vücudunun təməliylə müvafiqdir. O cür ki, kişiylə qadın vücud və ruhunun varlığında fərq vardır, bu iki varlığın vəzifə, təklif və əhkamları da bir- birindən fərqlidir. təkliflərdən biri də qazinin yanında şəhadət verməkdir ki, həqiqətlə uyğun olmalıdır və atifə, həssasiyyət və başqa amillərin təsiri altında qalmamalıdır ki, bir kəsin haqqı tapdalanmasın. Bunun üçün də bəzi vaxtlar, tamamıyla qadınların şahidliyi qəbul olunmur, o cür ki, bəzi yerlərdə kişilərin də şahidliyi qəbul olunmur və bəzi yerlərdədə iki qadının şahidliyi bir kişinin şahidliyini əvəz edir və...

Bundan əlavə diqqət etmək lazımdır şahid olmaq bir vəzifə və məsuliyyət daşıyır nə inki bir haqqdır. Bəs əgər bəzi insanların şahidliyi məhkəmədə qəbul olunmursa, onların təklif və məsuliyyət daşımadıqları kimi hesab olunur, nə inki onların haqları tapdalanılır.

Ətreaflı cavab

Bir neçə nöqtəyə diqqət etmək, həqiqəti tapmaq üçün bizə kömək olar.

1)- Bir çox İslam hüquq və qanunlarında, kişi və qadın arasında fərq vardır. Misal üçün əgər bir kişi mürtəd olarsa əhkam şəraiti daxilində öldürülməlidir; amma əgər qadın mürtəd (dindən çıxsa) olarsa onun hökmü ölüm deyildir və yaxud islam bəzi vəsifələri kişinin öhdəsinə qoyur ki, qadın bu vəzifələrdən azaddır. Bəzən də qadındarın öhdəsinə buraxılan vəzifələrdən kişilər azaddır.

Bu fərqlərin dəlili isə, kişiylə qadın mexanizminin fərqli olmasıdır; çünki kişiylə qadının ruhiyyəsi və əxlaqı bərabər deyildir. Buna əsasən də Allah Taala qadından gözlədiyi vəzifəni kişilərdən gözləmir.

Allah Taala qadını müəyyən bir iş üçün və kişini də müəyyən bir hədəf və məqsəd üçün yaratmışdır. Baxmayaraq ki, hər ikisi bir cinsdəndir amma heç vaxt bərabər deyildirlər. bunun üçün də Allahın ədaləti bunu tələb edir ki, onların vəzifələri də bir- birindən fərqli olsun, çünki əgər bərabər olarsa İlahi ədalətin ziddinə əməl olunmuşdur.

2)- İslam baxımından şahidlik etmək və qazıya məlumat vermək heç zaman bir məqam kimi sayılmır, bəlkə bir məsuliyyət, vəzifə və təklifdir. Yəni insanların hüquqlarının payimal olmaması üçün islam bu vəzifəni, ixtilaflı məsələlərdən məlumatı olan insanların öhdəsinə buraxmışdır ki, hakimin qarşısında həqiqəti desin və ona şəhadət versin. Bunun üçün də Quran şahidlik zamanı həqiqəti gizlətməyi haram etmişdir.[1]

Əgər bir insanın şahidliyi məhkəmədə qəbul olunmursa, onların təklif və məsuliyyət daşımadıqları kimi hesab olunur, nəinki onların hüquqları tapdalanılır.

3)- Məlum olduğu kimi kişiylə qadının şahidliyi onların xilqət və ruhiyəsiylə bir başa əlaqəsi vardır. Baxmayaraq ki, birinin naqisliyinə və o birisinin kamilliyiylə rabitəsi yoxdur; çünki bəzi yerlərdə şəhadət qadınlara məxsus olan bir mnəsələdədir və tamamıyla kişinin şahidliyi qəbul olunmur, çünki kişi orada şahid ola bilməz. O cür ki, qadınların şəhadəti bəzi yerlərdə qəbul olunmur və yalnız kişinin şahidliyi qəbul olunur, bəzi yerlərdə isə iki qadının şahidliyini bir kişinin şəhadəti qarşısında qərar verib qəbul edir.

Bu qanunların hamısı, şəriət qanunlarıyla,[2] təbiət arasında olan qanunlar[3] arasında olan nizam əsasında bərpa olunmuşdur. Əlbətdə əgər şəriət qanunları, təbiət aləmi və qanunlarıyla müvafiq olmazsa heç bir etibarı yoxdur. Şəriət nizamının qüdrət və qiyməti təbiət aləmində olan zərfiyyət və ölçü çərçivəsindən kənar deyildir.

Açıqlaması bundan ibarətdir ki:

Təbiət aləmində kişi və qadın arasında bir neçə cəhətdən çoxlu fərqlər vardır:

1)- Bədən və cismi cəhətdən: Kişi və qadın hər iki cins bütün bədən və cismi baxımından fərqlidirlər, istər bədən və cism ki, cinsi üzv və dünyaya gəlmələri baxımından olsun istərsə də digər cəhətlərdən olsun. Kişi və qadın bədənində tüklərin çıxması dəri altındakı piylər, dərinin zərifliyi və qalınlığı, sümüklərin quruluşu və həcmi, sümüklərdə olan maddələrin çoxluq və azlığı, əzələlərin böyüklüyü, əzələlərin gücü, beyinin həndəsi quruluşu və həcmi, ürəyin çəkisi, nəbzin vurması, qan təzyiqi, bədəndəki istilik, dəqiqədə nəfəs almağın sayı və ölçüsü, boy, çəki, səs tonu, ağ və qırmızı qan fərqləri, ağ ciyər həcmi və ölçüsü, ilkin dövürlərdə kişi və qadınlıq cisminin inkişaf ölçüsü, bir sözlə qadın və kişidə hər bir şey hətta bir tük belə fərqlidir.[4]

2)- Həssasiyyət, atifə, meyl və əxlaq baxımından:

Psixoloqların nəzəriyyəsinə əsasən, məhəbbət, mülayim rəftar, himayət etmək qadınların xüsusiyyətidir, bunların qarşısında, müstəqillik, rəqabət, rəhbərlik və hakimiyyət etməklik isə kişilərin xüsusiyyətlərindən hesab olunur.[5]

Bunlardan əlavə yenə də işarə olunmuşdur: Atifə və məhəbbət dolu ürək və qəlbi yumşaqlıq, gözə çarpmaq, ürək oxşamaq, gözəlliyə meylli olmaq, libas, parça, qızıl və zinət əşyalarına meylli olmaq qadınların xüsusiyyətləri hesab olunur.[6]

Qadın təqlid etməkdə, moda pərəstlikdə, gülməkdə və ağlamaqda kişilərdən qabaqdır.[7]

Qadınlar atifə və mehribanlıqdan daha çox bəhrələndikləri üçün, atifə və məhəbbət səhnələrindən daha çox təsirə məruz qalırlar və nəticədə daha çox həyəcanlanırlar.[8]

O zaman ki, təbiət aləmində bu xüsusiyyətlər vardır, şəriət qanunlarında onların möhkəmlənməsi üçün (xüsusiylədə ki, o işlər ki, insanların hüquqlarına bağlıdır) çarə yolu tapmaq lazımdır ki, insanların hüquqları şahidlik olunan zaman tapdalanmasın. Burada üç surət təsəvvür olunur.

A)- Qadınlarda atifə, iffət və həyəcan üstün olduğu üçün, həyəcanlı işlərdə bəzi şeylərin unudulmasına səbəb olur; və yaxud deyilir ki, qadınlar bəzən bir məsələdə daha tez inanırlar və rahatcasına təsir altında qalırlar. Desək qadınların şahidliyinin heç bir etibarı yoxdur, və insanların hüquqları qadınların şahidliyi vasitəsiylə tapdalanır.

Bu söz mümkündür başqa bir cəhətdən başqa insanların haqlarının tapdalanmasına səbəb olsun və oda o zamandır ki, məlumat və xəbərdarlıq o məsələdə yalnız qadınlara məxsusdur.

B)- Desək ki, hər bir yerdə qadınların şəhadəti kişilərin şəhadəti kimidir və onun qədər etibarı vardır, bu söz hökmün etbarının azalmasına səbəb olur; və bir növ insanların haqları tapdalanır.

C)- Normal həll yolu: Allah Taala ki, insanları yaratdı və bütün gizli sirlərə agahdır, buyurur: O işlər ki, insanlarla əlaqəsi vardır (haqqunnas, nəinki həqqullah) qadınların şahidliyinə yer verilməsin, lakin işin möhkəmliyi üçün bir kişinin şahid olduğu yerdə iki qadının şahid olması lazımdır və yaxud iki kişi şahidin lazım olduğu yerdə dörd qadının şahidliyi lazımdır. Bir neçə şəraitdə etibarlı sayılır.

Bu yol və üçüncü nəzəriyyə ki, təbiət aləmində ədalətin özünün olmasını bildirir, islamda onu təyid edir.



[1] - Bəqərə surəsi, ayə 283.

[2] - Şəriət qanunları, yəni o qanunlar ki, insanların öz ixtiyarında olan fəaliyyətlərlə əlaqəsi vardır.

[3] - Təbiət qanunları, yəni insanlar vasitəsiylə olan qanun, vəzifə və məsuliyyətlər ki, insanın öhdəsinə qoyulur və insanın öz ixtiyarında olan vəzifələrlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Bu mühit və çərçivədə bu iki cinsin (qadın və kişi) hər birinin özünə məxsus vəzifəsi vardır. Bunları inkar etmək heç birindən qəbul olunmur.

[4] - Pak nicat, Seyyid Rza, Əvvəlin daneşqah və axərin Pəyambəran, cild 19, səh 280- 293.

[5] - Rəvanşenasiye roşd, cild əvvəl, səh 330. intişarate Simət.

[6] - Pak Nicat, Seyyid Rza, həmin, səh 281.

[7] - həmin, səh 295.

[8] - Ketabe nəqd, Ş 12, səh 59

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Mütaliə hikmətində əşya və əşyalılıq vücudla bərabərdir yoxsa mahiyyətlə?
    4449 İslam fəlsəfəsi
    “Əşyalılıq” və “vücud” iki ayrı məfhumdurlar ki, vahid nümunəyə sahibdirlər. Hər nə qədər vücuddan söhbət açılırsa, əşyalılıqdan da söhbət açılır. Amma filosoflar vücud dedikdə həm mütləq şəkildə həm zehni vücudu əhatə edir, həm də varici vücuda şamil olunur və bir çox iradlara bu yolla cavab vermişlər. İrad ...
  • İmam Əli (əleyhis-salam) əvvəlki xəlifələrin başqa ölkələrə qoşun yetirməsi qarşısında hansı mövqe seçmişdi?
    5609 تاريخ بزرگان
    Əbu Bəkr və Ömər bəzi müharibələrdə, o cümlədən İran və Roma müharibələrində, Beytül-müqəddəsin fəthində Əli (əleyhis-salam) ilə məşvərət edirdilər, lakin o həzrətin özü müharibədə iştirak etmirdi. Həzrət Əli (əleyhis-salam) belə hallarda öz nəzərini təkcə islamın və müsəlmanların məsləhəti əsasında deyil, üstəlik bütün bəşər cəmiyyətinin, xüsusilə müstəzəflərin və ...
  • Həzrət İsa (əleyhis-salam)-ın adı Quranda neçə dəfə gəlmişdir?
    4740 Təfsir
    Həzrət İsa (əleyhis-salam)-ın adı Quranda (İsa kimi) 23 dəfə gəlmişdir. O cümlədən: 1. “Bəqərə” surəsi, 87, 136, 253-cü ayələrdə; 2. “Ali-İmran” surəsi, 45, 52, 55, 59 və 84-cü ayələrdə; 3. “Nisa” surəsi 157, 163, 171-ci ayələrdə; 4. “Maidə” surəsi, ...
  • เหตุใดกุรอานจึงใช้สำนวน فبشّرهم بعذاب الیم ทั้งๆที่คำว่าข่าวดีมีความหมายเชิงบวก?
    4987 Nizamlar hüquq və əhkam
    Dəstəmazın şərtləri vardır ki, onlardan hər hansı birinə riayət eləməmək dəstəmazı batil edir.Dəstəmazın şərtlərindən biri də odur ki, üz və əlləri yumaq, başa və ayaqlara məsh çəkmək dəstəmaz alanın özü tərəfindən yerinə yetirilməlidir. Başqası onun üçün dəstəmaz alsa və ya əllərini və üzünü yumaq üçün, başına və ayaqlarına məsh ...
  • Quran surələrindən hansı birini oxumağın savabı daha çoxdur?
    15418 Quran elmləri
    Quran əməl kitabıdır. İslam nəzərində Qurana bir həyat tərzini təyin edən bir kitab kimi və ya insan üçün həyat dərsləri kimi nəzər olunsun. O şəxslər ki, yalnız Quran surələrini və ya o surələr ki, onları oxumağın daha çox savabı vardır deyə bu fikirdədirlər, başqa surələrin bərəkətindən məhrum olarlar. Əlbəttə ...
  • Bütün əməlləri xalis niyyətlə necə yerinə yetirmək olar?
    5641 Əməli əxlaq
    İxlas – işlərin yerinə yetirilməsində və bəndəlikdə başqasının razılığını yox, yalnız Allah-taalanın razılığını əldə etmək, layiqli bəndəlik məqsədində olmaq mənasınadır. Deməli, əvvəlcə ixlasın maneələrini, yəni riyakarlıq, dünyaya ürək bağlamaq, şeytani vəsvəsələri aradan qaldırmaq lazımdır, bundan sonra imanın gücləndirilməsi, Allah-taalanın müqəddəs ...
  • Qadın edə bilərmi ki, şərt qoysun əgər onu boşamayacaqsa, mehriyyəsini yoldaşına bağışlayacaq, amma boşadığı təqdirdə mehriyyəsinin neçə bərabərini alacaq?
    2525 Mehriyyə
    Əgər qadın mehriyyəsini bağışlamağı, boşanmamağa şərt edərsə, düzgündür. Əgər həyat yoldaşı onu boşayarsa, mehriyyəsini geri ala bilər. Əlbəttə boşanma təqdirində qadın mehriyyənin neçə dəfə çox alması, bəzi mərcəi təqlidlər[2] bu şərt alış ...
  • Quranda burucdan məqsəd nədir?
    9370 Təfsir
    "Buruc" kəlməsi gələn ayələrin zahiri mənası budur ki, Allah buyurur: "Biz səmada (hansı ki, yerin yuxarı tərəfindən ibarətdir) günəş və ayın mənzilləri olan bürc və qəsrlər qərar verdik və ona baxanlar üçün zinətlə bəzədik və zinət ulduzlardır.Bu kəlmə həm hasarlı və möhkəm bürc və qalalar olan qədimi ...
  • Məsum kəlməsinin xarici mənası nədir?
    8137 عصمت
    İsmət daxili bir qüvvə və nəfsani bir xüsusiyyətdir ki, ona sahib olanı günah etməyi düşünməkdən (o ki, qala günah etməyə) saxlayır. Elmi termində, səhv, unutqanlıq və günahdan qorunmaq mənasındadır. Ümumi bir bölümdə ismət iki növdür: 1. Ümumi məsumluq və günahdan qorunma.
  • Фәна вә фәна мәгамыны изаһ един!
    5103 Nəzəri irfan
    Фәна, лүғәтдә мәһв олмаг вә јохлугдур. Бу сөзүн зидди исә бәга вә галмагдыр. Мәсәлән, Аллаһ һаггында бәга вә галмаг, диҝәр мөвҹудатлар һаггында исә фәна вә арадан ҝетмәклик ифадәләрини ишләтмәк дүзҝүндүр. Үмуми мәнасы исә инсанын өзүнү ҝөрмәмәси вә тапмамасы демәкдир. Әлбәттә, о мәнада јох ки, инсан тамамилә ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    140887 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    111492 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    93327 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    91337 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    73444 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    52169 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    45046 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    33298 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    32996 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    32129 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...