Ətraflı axtarış
Baxanların
9341
İnternetə qoyma tarixi: 2011/05/05
Sualın xülasəsi
Hər il rövzə deyənlər və mərsiyə deyənlər aşura qiyamına yeni bir şey artırırlar. Bu günah deyilmi? Bunun iradı yoxdurmu?
Sual
Mərsiyə oxuyanların oxuduqları şerlərin mənbəsi haradır? Onlar hansı tarixə istinad edirlər? Bu düzdürmü? Hər mərsiyəxan aşura hadisəsinə yeni bir şey artırır. Bunun iradı yoxdurmu?
Qısa cavab

Kərbəla səhnəsinin iki üzü vardır:

1). Nurani, aydın və iftixarlı səhnə.

2). Qaranlıq, cinayət, vəhşilik və tarixdə görünməyən hadisələr səhnəsi. Bu səbəbdən Kərbəla səhnəsi inkar olunmazdır.

Amma mərsiyəxanların hər il öz mərsiyələrinə artırdıqları sözlərə iki baxışla yanaşaq:

Birinci baxışda olan mərsiyə deyənlərə "zəban hal" deyərlər. Yəni bunlar hadisənin əsil mətləblərini məcazi mənada, məzmunu itirmədən və dəyişmədən çatdırırlar. Bəzən bəzi təmsillərə də yol verərək Kərbəla yanqısını daha da alovlandırırlar. Belə artırmalar hadisənin əslinə xələl gətirməzsə heç bir iradı yoxdur.

İkinci baxışda isə yalançı mərsiyəxanlar dayanır. Belə mərsiyə oxuyanların sözlərinin heç bir tarixi əsası yoxdur və eyni zamanda da iradı vardır. Gərək belə insanların qarşısı alınsın.

Ətreaflı cavab

Cavabın daha da aydınlaşması üçün aşağıdakı qeydlərə diqqət yetirmək lazımdır.

1). Aşura qiyamının və inqilabının iki əsas cəhəti vardır: İlkin cəhət nuranilikdən, iftixardan, həqiqətin təcəllasından və insaniyyətdən ibarətdir. İkinci cəhət isə qaranlıqdan, cinayətdən və vəhşilikdən ibarətdir. Bu səbəbdən ilkin baxışda Kərbəla səhnəsinə cinayət, insanlıqdan kənar hadisə və müsibət kimi baxmaq lazım gəlir. Çünki, tarixin bu səhifələrində cavaları, uşaqları və qadınları öldürməkdən və ya uşaqları və qız gəlinləri əsir aparmaqdan söhbət gedir.[1] Yəni zərrə qədər vicdanı olan insan bu hadisəni olduğu kimi dəyərləndirməlidir. Bu səbəbdən Kərbəla hadisəsindən daim danışıb insanları maarifləndirmək lazımdır.

2). Mərsiyə deyənlərin və rövzəxanların dedikləri şerlərə və oxuduqları mərsiyələrə də iki cəhətdən yanaşmaq lazımdır.

1). Əgər mərsiyəxan əsil hadisənin məzmununu qorumaq şərti ilə təmsillərdən və məcazi sözlərdən istifadə edirsə bunun heç bir iradı yoxdur. Çünki onlar oxuduqları və dedikləri şerdə tarixin əsas sənədini qoruyub saxlayırlar. Yəni istinad edəcəkləri etibarlı mənbələr vardır.

2). Amma ikinci sırada özünə yer tutan mərsiyəxanlar isə heç bir tarixi sənədə istinad etmirlər və öz fikirlərindən keçmələri aşuranın mahiyyəti kimi ihsanlara çatdırırlar. Bu kimi insanların qarşısının alınması olduqca zəruri bir işdir. Həmçinin belə artırmalarında şəri iradı vardır.

3). Bəzilərinin belə səhvlərə yol verməkdə fikirləri nədir?

Yuxarıda qeyd etdiyimiz yalançı mərsiyəxanların bu barədə fikirləri müxtəlifdir. Məsələn: Bəziləri: ürəyiyananlıq və xeyirxahlıq səbəbi ilə deyirlər: "Hədislərə əsasən İmam Hüseyn (ə) üçün ağlamaq və ağlatmaq çox savab bir işdir. Əgər bir damcı yaş gözündən bu səbəblə düşərsə min ehsanata yazılar (yəni savabı çoxdur). Əgər belədirsə ağlayın İmama və başqalarını da ağladın! Həmçinin bu işdə heç bir tarixə istinad etmək lazım deyildir!.

Belə səhv düşüncələr səbəb olmuşdur ki, bəzi tanınmış müəlliflər Kərbəla hadisəsini yazarkən tarixi sənədlərə diqqət yetirməmişdirlər.[2] Hətta bəziləri bunun ziyanına varmadan bu kimi işlərin yayılmasına Allaha xatir kömək də edirlər.

Bəziləri isə özlərində nağılbazlıq, əfsanə uydurmaq istedadı hiss edir.

Bu minvalla ələ qələm alaraq Kərbəla hadisəsini özü görmək istədiyi və ya dərk etdiyi kimi qələmə alır. Daha düşünmür ki, onun yazdığı və təbliğ etdiyi bu cəfəngiyat aşura qiyamının və İmamın hədəfinin solmasına gətirib çıxarır.

Bundan əlavə şiə məzhəbi belə səhv addımlar nəticəsində töhmətlərə və ya cavabı olmayan bəzi suallara məruz qalır. Biz gərək tarix boyu aşura məktəbinə qarşı olanların hiyləsindən və onların hədəflərindən xəbərsiz olmayaq. Başa düşək ki, bizim bu işimiz düşmənə nə qədər cürət verir.[3]

4). Bizim bunların müqabilində vəzifəmiz nədir?

Dinə bidətlərin artırılmasının qarşısını almaq və ya onun stünlarını silkələyəcək təhriflərə yol verən insanlarla mübarizə etmək hər bir müsəlmanın şəri və ümdə vəzifəsidir. Xüsusən oxumuş alim və tədqiqatçı şəxslərə bunun qarşısını almaq vacibdir. Peyğəmbərimiz bu barədə buyurmuşdur: "Həqiqəti gizlədən və onu kökündən qoparan alimlər Allahın nifrin və lənətinə düçar olmuşdur".[4]

Amma bu o demək deyil ki, ümumi insanların da bunun müqabilində vəzifələri yoxdur. Çünki bəzi məsələlərin qarşısını almaq üçün elmi dərəcəyə yüksəlmək lazım deyildir. Hər bir insan öz elm və zəkasına istinad edərək ağı- qaradan, haqqı- batildən seçməyə qadirdir. Bəzi vaxtlar elə dastanlar söylənilir ki, dastan bitməmiş onun həqiqətdən kənar olduğunu hamı dərk edir. Əgər kimsə bizim bu dediklərimizə belə cavab versə ki, "hədəf müqəddəs olsa eybi yoxdur" (yəni günah sayılmaz, Allah keçər) bilsin ki, bu cavab yalnız avam insanları ovundura bilər. belə cavabların elmdən danışan İslam dinində yeri yoxdur.[5]

Necə qəbul etmək olar ki, bir nəfər gün kimi hamıya aydın olan hadisəni, tarixdə öz alovu ilə qəlblərdə şölələnən hadisəni yalanla insanlara çatdırsın? ,Bu minvalla insanların dindən, namazdan və bir çox vacibatlardan yayındırsın və biz də tamaşa edək?[6]

Ya elə məclislər qurulsun ki, İslam dininin əxlaq qanunlarına zidd olsun.[7] Əsla belə xoşagəlməz hadisələri qəbul etməməliyik.

 



[1] - Mütəhhəri, Mürtəza, Əsərlərinin cəmi, cild 17. 1 bəxş.

[2] - Kitabhayi rövzətuş- şühəda, Məhəmməd Hüseyn Kaşifi.

[3] - Mürtəza, Mütəhhəri, yenə də ora, cild 17, təhrifin səbəbləri. "Ayətullah Fazil Lənkərani rövzələrdə söylənən aşura günü Qasim və İmamın qızının məsələsinə belə nəzər bildirir:

Bu deyilənlərin heç bir tarixi əsası yoxdur. Mərhum Tərihinin kitabında buna oxşar məsələyə rast gəlmək olar. Amma bu məsələnin düzlüyünə heç bir dəlilimiz yoxdur. Həmçinin Tərihinin söylədikləri də bu gün məclislərdə oxunanlarla çox fərqlidir". (Camiul- məsail, cild 2, səh 620- 624.

[4] - Hədisin ərəb dilində yazılışı.

«قال رسول الله (ص) : "اذا ظهرت البدع فی أمتی فلیظهر العالم علمه و الا فعلیه لعنة الله"»

[5] - Bax: Həmaseye Hüseyn, cild 1, şəhid Mütəhhəri.

[6] - Bir halda ki, İmam Hüseyn (ə) aşuranın zöhründə döyüşü saxlayıb namaz qılır. Həmçinin insanlara vacibin əhəmiyyətini çatdırır.

[7] - Biharul- ənvar cild, 45, səh 60- 61. Bu hədisdə İmamın qızı xanım Zeynəbdən parça alaraq öz hicabını qorumaq istəyir. Amma onlara saxlanan əza məclislərində hicabsızlıq baş alıb gedir.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • İdman məqsədi ilə dans etməyin işkalı var?
    5814 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/11/12
    Sizin sualınızın araşdırmasında əziz mərcəyi təqlidlərin dəftərlərindən aşağıdakı cavablar alınmışdır: Həzrəti ayətullah- ul- üzma Xameyi (Allah izzətin artırsın)Rəqs etmək əgər şəhvəti təhrik etməyə səbəb olarsa, ya haram işə səbəb olarsa, ya fəsada gətirib çıxararsa və ya qadının qəsdən naməhrəm kişilər arasında olarsa. haramdır. Həzrəti ayətullah- ul- üzma ...
  • Nə üçün “Fatihə” (“Həmd”) surəsi “Səb`ul-məsani” adlandırılır?
    11224 Təfsir 2012/06/23
    Təfsir kitablarına və rəvayət mənbələrinə müraciət etməklə aydın olur ki, Qurani-əzim və “Səb`ul-məsani” dedikdə nəyin nəzarətə tutulmağı ilə əlaqədar müxtəlif nəzəriyyələr vardır: Bəziləri inanırlar ki, məqsəd Quran və onun ayələridir. Bəziləri inanırlar ki, “Səb`ul-məsani” dedikdə məqsəd “Həmd” surəsidir. Çünki bu surə Peyğəmbər (səlləllahu ...
  • Buda dini, ilahi din olubdurmu?
    6361 Qədim kəlam 2010/12/05
    Bəziləri deyirlər: Buda ilahi peyğəmbərdir və onun dininin ilk əsasları vəhydən qaynaqlanır. Baxmayaraq ki, sonradan böyük təhrifə düçar oldu. Bu nəzəriyyə iki dəlilə əsasən qəbul oluna bilər. 1)- Qədimi buddizmin təlimlərinə diqqət etmək: Tarixin ona verdiyi təsir, peyğəmbərə məxsusu bir təsirdir. O yanmış Buda, camaatın nicat, ...
  • Günahın həqiqət və mahiyyəti nədir və insanın ruhuna nə kimi təsirlər qoyur?
    6789 Əməli əxlaq 2011/03/06
    Yuxarıdakı sualın cavabı dörd hissədən ibarətdir: 1. Günahın həqiqət və mahiyyəti: Ərəb dilində günah mənasına olan “ism اثم” və “üsyan” mövlanın əmrindən imtina etmək, xəta və sapmaq deməkdir. Günahkar insan ...
  • Nə üçün Allah- Taala Quranda özü barəsində olan şəxs əvəzliklərini kişi cinsində qeyd etmişdir?
    6065 Quran 2011/04/16
    Qurani kərim ərəb dilində nazil olduğu üçün onun bütün ayələri ərəb dili qramatikasında yazılmışdır. Allah Taalanın Qurani kərimdə özü barəsində olan ayələri kişi cinsində gətirməsi də məhz ərəb dili qramatikasının tələblərindəndir. Ərəb dili qramatikası bütün dil və qramatikalardan fərqli olduğu üçün geniş izaha ehtiyacı vardır. Amma biz burada qısa surətdə ...
  • "Möminlər"dən məqsəd müsəlmanların hansı dəstəsidir?
    7071 Qədim kəlam 2011/07/02
    Möminlər Allahın varlığını təsdiq edən, Onun müqabilində təslim olan, bütün ilahi peyğəmbərlərə iman gətirən və bunlara əməl etməkdə də israrlı olanlardır.Nəzərinizə çatdıraq ki, imanın mərtəbə və dərəcələri vardır. Quran ayələrinə, Peyğəmbərdən (s) nəql olunan hədislərə əsasən Əhli-beytin (ə) vilayətinə etiqad bəsləmək imanın ali və əsil mərtəbələrindəndir. Quran ayələri vasitəsi ...
  • İşdə inzibatçılığı ictimai adətlərlə – “təarüflə” necə cəm etmək olar?
    4872 رفتار اجتماعی در حکومت اسلامی 2012/06/23
    “İnzibat” kəlməsi “yaxşı əncam vermək”, “möhkəmlətmək”, “dəqiqlik” və “hifz etmək” mənasına olan “zəbt” kökündəndir.[1] Şəri cəhətdən işə ona şəriət hökmlərindən hər biri: vacib, müstəhəb, mübah, məkruh və haram aid edilə bilər. İş inzibatı da – ona iltizamlı olmağın mənşəyini nəzərə almaqla – ...
  • İmam Əli (ə)- in nəzərində İslam cəmiyyətində olan hər bir fərdin ən mühüm hüququ nədən ibarətdir?
    2361 روایات و دعاهای برجای مانده 2019/10/09
  • "Əl- mulqən" və "Əl- mutlə" adları kamiliyyə sifətlərindədir yoxsa camaliyə?
    4819 Qədim kəlam 2012/04/18
    Kəlam elmindəki məşhur terminə əsasən, Allah üçün bir sifət isbat edən, Allahın bütün sübut sifətləri, həm Allahın lütfünə şamil olan sifətlər, həm onun qəzəbinə şamil olan və... hamısı camal sifətlər sayılırlar. Bu cəhətdən onların arasında heç bir fərq yoxdur. O cümlədən, sualda olan mulqən və mutlə sifətləri ...
  • Кәлами мәсәләләрин мејары нәдир?
    5213 Qədim kəlam 2010/04/22
    Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    152238 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    125885 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    105377 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    99243 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    82360 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    68163 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    48928 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    37094 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    36472 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    35506 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...