Ətraflı axtarış
Baxanların
10399
İnternetə qoyma tarixi: 2011/12/25
Sualın xülasəsi
İmam Hüseyn (ə)- ın Dəməşqdə üç ya dörd yaşında dünyadan gedən Rüqəyyə ya Səkinə adlı qızı olubmu?
Sual
İmam Hüseyn (ə)- ın Dəməşqdə təxminən üç ya dörd yaşında dünyadan gedən Rüqəyyə ya Səkinə adlı qızı olubmu?
Mənim bildiyimə əsasən, bu məsələ açıq şəkildə əl çatılan mənbələrin heç birində (misal olaraq Əl- irşadda) bəyan olmayıbdır. Hətta bu məsələni ilk dəfə rəvayət edən, yəni "Kamili- bəhayi" kitabının müəllifi İmadəddin Təbəri bu məsələni ibhamla və bu qızın adını qeyd etmədən gətiribdir. (Fərz edirik ki, bu ravi öz- özlüyündə düz danışandır. Çünki sənəd verən ravilərin silsiləsində, bu düz danışmaq və əminlik müşahidə olunmur). Digər tərəfdən, təbəqatul- kubra və... kimi mənbələrə əsasən belə gəlibdir ki, imam Hüseynin qızı Səkinənin kifayət qədər yaşamaq və hətta övlad sahibi olmaq şansı var idi. Bu məsələləri oxumaqla həqiqətən təəccübləndirdim. Siz düşünürsünüz ki, bu qızın olmasını və bu hadisəni təsdiqləmək üçün kifayət qədər sübutlar varmı?
Qısa cavab

Tarixçilərin çoxu kitablarında imam Hüseyn (ə)- ın Rüqəyyə, Fatimeyi- Suğra və ya digər adda azyaşlı qızının olmasına ad çəksələr də, amma kitabların bəzisində bu balaca qızın həyatı və şam xarabalığında onun qəmli əhvalatı bəyan olubdur.

Bizim tarixi və rəvayi mənbələrdə bu məsələyə sübutlar da var. Biz nümunə olaraq onların ikisinə işarə edirik:

Birinci sübut: Zeynəb (ə) Kufədə qardaşı imam Hüseyn (ə)- ın kəsilmiş başını görən zaman şerlər oxudu ki, onların birində belə deyir: "Ey qardaşım! Kiçik Fatimə ilə danış ki, qəlbi dayanmağa az qalıb."

İkinci sübut: İmam Hüseyn (ə) həyatını son anlarında Şümrlə qarşılaşan zaman, belə buyurdu: "Zeynəbim!

Səkinəm! Övladlarım, məndən sonra kim sizə rəhbərlik edəcək? Rüqəyyəm! Ummu Gülsümün! Siz Allahımın əmanətlərisiz. Bu gün vədə yaxınlaşıbdır.

Şeyx Mufid yazır: Səkinə imam Hüseyn (ə)- ın qızlarından biridir. Anasının adı Rubabdır.

Şeyx Təbərisi deyir: Səkinə Hüseyn (ə)- ın qızı, aşura günü on yaşında olubdur.

Buna əsasən, çoxlu kitab Səkinə (İmam Hüseyn (ə)- ın qızı) barəsində yazılıblar.

Bu rəvayətlərdən belə istifadə olur ki, imam Hüseyn (ə)- ın digər qızı Səkinədir ki, o vaxt (Kərbəla hadisəsindən qabaq) evlilik yaşına çatmışdı.

Qeyd olunanların hamısından belə bir nəticə alırıq ki, İmam Hüseyn (ə)- ın qızlarından biri (Rüqəyyə ya Fatimə) Şamda xarabalıqda atası imam Hüseyn (ə)- ın mübarək başının kənarında şəhid olub. Bu qız, atasının şəhid olmasından sonra neçə il yaşayan Səkinədən başqa bir qızıdır.

Ətreaflı cavab

Tarixçilərin və Kərbəla hadisələrini yazıların çoxu, imam Hüseyn (ə)- ən övladları barəsində yazan vaxt. Fatimə və Səkinə adlı iki qıza işarə edirlər.[1] Bəziləri onlara Zeynəb adını da artırıblar.[2] Digərləri də kitablarında İmam Hüseyn (ə)- ın balaca qızının həyatını və Şam xarabalığındakı onun qəmli əhvalatını bəyan ediblər.[3]

Bizim tarixi və rəvayi mənbələrdə bu məsələyə sübutlar da var. Biz nümunə olaraq onların birinə işarə edirik: Zeynəb Kufədə qardaşı imam Hüseyn (ə)- ın kəsilmiş başını görən zaman, bir neçə şer oxudu ki, onların birində deyir: "Ey qardaşım! Kiçik Fatimə ilə danış ki, qəlbi dayanmağa az qalıb."[4] Bu şer atasının ayrılığına dözə bilməyən belə azyaşlı bir qızın olmasını göstərir.

Daha çox məlumat üçün, Rüqəyyə imam Hüseynin qızı, göstəricisinə, Nömrə 7235 (sayt 7318)- ə baxın.

Tarixi və Kərbəla hadisələrini yazan kitabları araşdırıb və diqqət etdikdə, şiə və sünni tarixçilərin imam Hüseyn (ə)- ın Səkinə adlı qızının olmasını qeyd etdiklərini görürük. Şeyx Mufid yazır: Səkinə imam Hüseyn (ə)- ın qızlarından biridir və onun anasının adı kitabdır.[5] Şeyx Təbərisi də bu məsələni qeyd etməklə, deyir: İmam Hüseyn (ə) onu Abdullah ibn Həsənə (qardaşı oğlu) əqd etdi ki, o (Abdullah) aşura günü şəhid oldu.[6] Məqtətul- Hüseyn kitabında gəlibdir: O əmisi oğlu (Abdullah ibn Həsən) ilə evləndi ki, aşura günü onlar arasında bağlılıq yaranmamışdır qabaq şəhid oldu və onların evliliyindən heç bir uşaq dünyaya gəlmədi.[7] Həmçinin Təbərisi yazır: Səkinə binti Hüseyn (ə) aşura günü on yaşlı olubdur.[8]

Zəhəbi də "Tarixul- islam" kitabında, Səkinəni İmam Hüseyn (ə)- ın qızı yazır və Səkinə (Hüseyn (ə)- ın qızı) adını gətirən kitabların siyahısını qeyd edir[9] ki, təxminən iyirmi kitabdır. Buna əsasən, çoxlu kitab Səkinənin (İmam Hüseyn (ə)- ın qızı) adını qeyd ediblər ki, onların bəzisinin adı mətndə gələnlərdə

N əlavə, səhifənin əlavələrində gətirmişik.[10]

Amma onun yaşı barəsində aydın söz yoxdur. Tarixçilərin sözlərinin hamısından belə istifadə olur ki, o həzrət Kərbəla hadisəsində evlənmişdi yaxud ən azı evlilik yaşında olubdur.

Rəvayətlərdən belə istifadə olunur ki, imam Hüseyn (ə)- ın digər qızı Səkinədir ki, o vaxt (Kərbəla hadisəsindən qabaq) evlilik yaşına çatmışdır.[11]

Qeyd olunan məsələlərin hamısından belə nəticə alınır ki, imam Hüseyn (ə)- ın qızlarından biri (Rüqəyyə ya Fatimə) Şamda xarabalıqda atası imam Hüseyn (ə)- ın mübarək başının kənarında şəhid oldu. Bu qız, atası şəhid olandan sonra neçə il yaşayan Səkinədən başqa bir qızdır.



[1] - Mufid, Məhəmməd ibn Noman, əl- irşad, silsilətu muəllifatu Şeyx Mufid, cild 2, səh 135, Darul- Mufid, Beyrut, 1414 h. İbn Şərh Aşub, Mənaqibi ali Əbi Talib, cild 4, səh 77, Əllamə nəşriyyatı müəssisəsi, Qum elmiyyə çapı. Təbərisi, Əlamul- vəri, cild 1, səh 478, Ali- beyt müəssisəsi, çap birinci, 1417 h. Əz- zübeyri, Müsəb, Qureyşin nəsəbi, səh 59, Darul- maarif, Qahirə, çap üçüncü. Biləzari, Ənsabul- əşraf, cild 3, səh 1288, Darul- fikir, Beyrut, çap birinci, 1417 h. Sebt ibn Covzi, Təzkirətul- xəvas, səh 149, Əhlul beyt müəssisəsi, Beyrut, çap birinci, 1401 h.

[2] - Əl- ərbəli, Kəşful- qummə fi mərifətil- əimmə, cild 2, səh 38, Rəsulinin araşdırması, Təbriz, Suqu Məscidul- came.

[3] - Qummi, Şeyx Abbas, Nəfəsul- həmum, səh 415 və 416, Məktəbətul- heydəriyyə nəşriyyatı, çap birinci, 1379 ş. Əl- iqad, şah Əbdül- əzimi, səh 179, Rəzəvi araşdırması, Mənsurati Firuzabadi, çap birinci, 1411 h. Hairi, Məalis- sibteyn, cild 2, səh 170, Muəssisətun- noman, Beyrut, 1412 h. Qummi, Şeyx Abbas, Muntəhəl- amal, cild 1, səh 807, hicrət nəşriyyatı müəssisəsi, çap dördüncü, 1411 h. Təbəri, İmadəddin, Kamili- bəhayi, cild 2, səh 179, Məktəbətul- Mustəfəvi.

[4] - Məclisi, Məhəmməd Baqir, Biharul- ənvar, səh 45, səh 115,

«…یا اخی فاطم الصغیرة کلمّا فقد کاد قلبها ان یذوبا»

Əl- Qunduzi, Yənabiul- məvəddət, cild 2, səh 421, Əş- şərifur- Rəzi nəşriyyatı, çap birinci, 1371 ş.

[5] - Mufid, Məhəmməd ibn Noman, Əl- irşad, cild 2, səh 37, İslami elmiyyə nəşriyyatı.

[6] - Təbərisi, Əlamul- vəri, cild 1, səh 418, Alul- beyt nəşriyyatı, Mufid, Məhəmməd ibn Noman, Əl- irşad, səh 25, İrbili, Kəşful- qummə, səh 157.

[7] - Musəvi, Əbdür- Rəzzaq, Muqtətul- Hüseyn (ə), səh 397, Bəsirəti sənədləri.

[8] - Həmin.

[9] - Əz- zəhəbi, Tarixul- islam, cild 7, səh 371, Darul- kutubul- ərəbi, Beyrut, Livan.

[10] - Əbul- Fərəcul- İsfəhani, Məqatitul- talibin, səh 91, 119, 133, 167, Əl- Bəlazəri, Ənsabul- əşraf, cild 3, səh 363, İbn Hənnam, Əs- siqat, cild 4, səh 351, Müəssisətul- kutubus- siqafə, Əl- Buxari, Əl- tarixus- səğir, cild 1, səh 273, Darul- mərifə, Livan, Beyrut, Əl- əsfəri, Tarixu xəlifəti ibn Xəyyat, səh 274, Darul- fikr, Beyrut, Məhəmməd ibn Səd, Ət- təbəqatul- Kubra, cild 8, səh 475, Beyrut, Əl- Məzni, Təhzibul- kamal, cild 6, səh 379, Muəssisətur- risalə, İbn Amir, Tarixul- Mədinə, cild 2, səh 52 və cild 29, səh 69. Müxtəlif səhifələrdə, Dəməşq, Darul- fikr, İbn Makula, İkmamul- kamal, cild 4, səh 316 və cild 7, səh 107, Darul- kutubul- islami, Əl- Qahirə, Məclisi, Məhəmməd Baqir, Biharul- ənvar, cild 45, səh 169, səh 47, Beyrut, Qummi, Şeyx Abbas, Muntəhəl- amal, cild 1, səh 547, Hüseyni mətbuatı.

[11] - Mufid, Məhəmməd ibn Noman, Əl- irşad, cild 2, səh 22, tərcümə, Rəsuli Məhəllati, İslami elmiyyə nəşriyyatı, baxın: İmam Hüseyn (ə)- ın övladları.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Allah rəsulunu (s) yuxuda necə görmək olar?
    16231 Əməli əxlaq
    Məfatiuhl cinanda, İlahi övliyaları yuxuda görmək üçün zikrlər və əməllər qeyd olunubdur. Amma diqqət etmək lazımdır ki, bu yollar təklikdə istədiyin şəxsi yuxuda görmək üçün kafi səbəb deyil. Yəni, belə deyil ki, hər kəs onlara əməl etməklə Peyğəmbər (s)- i yuxuda görəcək. Çünki bu mühüm işin, günahları tərk ...
  • Haram yeməyi meyl etməyin hökmü nədir?
    6299 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əgər bir şəxs yemək yedikdən sonra, bilsə ki, yediyi yemək haram yeməkdir və ehtimal verməmişdir ki, haramdır bəlkə halal olmasının nişanələrini hiss etmişdir, misal üçün bir müsəlmandan almışdır ki, günah iş görməmişdir. Amma əgər yemək barəsində şəkk edibdirsə misal üçün müsəlman olmayan bir şəxsdən almışdır, belə bir halda təhqiq etməli ...
  • Müsəlmanların tarixi nə vaxtdan başlanmışdır?
    5629 تاريخ کلام
    Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-in besətindən sonra, habelə islamın coğrafi sərhədləri Ərəbistan yarımadasının bir hissəsində olduğu zaman və müsəlmanların əlaqələrinin cüzi və mühüm ümumi hadisələrin az olduğuna görə bir müddət zamanı bilmək üçün tarixin başlanğıcının və hadisələrin baş vermə zamanının müqayisə olmaması heç bir problem yaratmırdı. İkinci ...
  • Tərkibində spirt olan ətirlərdən istifadə etməyin hökmü nədir?
    2396 Nizamlar hüquq və əhkam
     Həzrət Ayətullah Məhdi Hadəvi Tehrani cənabının cavabı bu şəkildədirSpirt pakdır və bu kimi ətirlərdən istifadə etməyin heç bir maneəsi yoxdur. ...
  • Şiədə olan ədllə Mötəzilə ədlinin fərqi nədir?
    6247 Qədim kəlam
    Şiə və Mötəzilə hər iki məktəb ədli öz məzhəbinin əsaslarından biri kimi tanıtdırırlar və hər iki məktəbin hüsnü qubhi əqliyə etiqadı vardır. Bu mənada kı bir sıra mövzular var ki, hətta müqəddəs şəriət tərəfindən onlarla əlaqədar bir hökm nazil olmasa da, əqil tək başına onların yaxşı və ya ...
  • Јарадылышдан һәдәф нәдир? Әгли дәлиллә бәјан един. Әҝәр һәдәф тәкамүлдүрсә, онда нәјә ҝөрә Аллаһ-таала инсаны камил јаратмамышдыр?
    7339 Qədim kəlam
     Аллаһ-таала сонсуз варлыг олуб, бүтүн камал сифәтләринә малик, фејз јарадан вә фејз верәндир. Онун камалы тәләб едир ки, јарадылыша лајиг олан һәр бир шеји јаратсын. Демәли, Аллаһ-таала фејз верән олдуғуна ҝөрә јаратды. Јәни, јардылышын һәдәфи вә јарадылышын сәбәби, Аллаһын фејз ...
  • Məsum kəlməsinin xarici mənası nədir?
    8600 عصمت
    İsmət daxili bir qüvvə və nəfsani bir xüsusiyyətdir ki, ona sahib olanı günah etməyi düşünməkdən (o ki, qala günah etməyə) saxlayır. Elmi termində, səhv, unutqanlıq və günahdan qorunmaq mənasındadır. Ümumi bir bölümdə ismət iki növdür: 1. Ümumi məsumluq və günahdan qorunma.
  • Müəllimlə tələbənin (orta və ali məktəb tələbəsinin) qarşılıqlı hüquqları hansılardır?
    14482 Əməli əxlaq
    Müəllimlə şagird və tələbənin qarşılıqlı olaraq çoxlu hüquqları vardır. Onları iki qismə bölmək olar: 1. Müəllimin şagirdə və tələbəyə qarşı vəzifəsi; bunlar əxlaqi, tərbiyəvi, elm və təlim vəzifələrindən ibarətdir.
  • Əxlaq və əxlaq elmi arasında nə fərq var?
    9452 Nəzəri əxlaq
    "Əxlaq" kəlməsi lüğət cəhətdən xasiyyət, təbiət, səciyyə və adət mənasında olan "xulq" kəlməsinin cəmidir. Həmin adət və səciyyənin yaxşı ya pis olmasından asılı olmayaraq.Əxlaq elminin alimləri və filosofları əxlaq üçün çoxlu təriflər bəyan ediblər. İslam alimlərinin təriflərindən ümumi verə biləcəyimiz tərif budur: "Əxlaq insan nəfsi üçün bir keyfiyyətdir ki, ...
  • Aşura ziyarətnmasınin sənəd və mətnini izah ediniz?
    8044 Hədis elmləri
    Bu ziyarətnamənin əsas mənbəsi iki mötəbər Cəfər bin Muhəmməd bin Qoləviyyə Quminin (348 h.q ili) müəllifi olduğu “Kamilul ziyarat” və Şeyx Tusinin (385- 460 h.q) yazdığı “Misbahul mutəhəccid” kitablarıdır. Bəzi mənbələrə əsasən İbn Qoləviyyənin sənədi mötəbərdir. Amma misbahul mutəhəccid kitabında qeyd edilən rəvayətin sənədinə gəldikdə qeyd etmək ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    150392 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    121724 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    103071 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    97682 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    80595 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    64360 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    47952 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    36183 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    35415 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    35048 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...