Ətraflı axtarış
Baxanların
4981
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/09
Sualın xülasəsi
Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in nəzərindən başqalarına hədiyyə verməyin qayda-qanunları hansılardır?
Sual
Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in nəzərindən başqalarına hədiyyə verməyin qayda-qanunları hansılardır?
Qısa cavab

Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-in əməli rəftar və davranışlarından biri başqalarına hədiyyə vermək və başqaları da hədiyyə verdikdə onu qəbul etmək idi. Amma o həzrətdən nəql olunan rəvayətlərə əsasən, bu iş insanın özü və başqaları üçün əzab-əziyyətə, məşəqqətə səbəb olmamalıdır. Çünki bu işdə əsas məqsəd ülfət və ünsiyyət yaratmaqdır. Əgər onun qayda-qanunlarına və şərtlərinə əməl olunmasa, münasib və xoşa gələn nəticələr verməyəcəkdir.

Ətreaflı cavab

Din təlimlərində təkid olunan məsələlərdən biri də başqalarına hədiyyə verməkdir. Əlbəttə, xatırlatmaq lazımdır ki, dini mənbələrdə hədiyyə maddi hədiyyələrdən daha geniş məna kəsb edərək mənəvi hədiyyələrə də şamil olur. Bu barədə Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-dən çoxlu rəvayətlər nəql olunmuşdur ki, burada bəzilərini qeyd edirik:

1. “İnsanın müsəlman qardaşlarına qarşı alicənablıq və şərafətinin əlamətlərindən biri budur ki, onun hədiyyəsini qəbul etsin, malik olduğu şeylərdən də ona hədiyyə versin, amma özünü ona görə məşəqqətə salmasın.” Sonra buyurur: “Mən bu barədə özlərini məşəqqətə salanları sevmirəm.”[1]

Bu rəvayətdə Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) hədiyyə almağı və verməyi müsəlman insanın şərafət əlaməti hesab edir. İşarə olunan incə məsələ budur ki, hədiyyə gərək əzab-əziyyət və məşəqqətlə yanaşı olmasın, hədiyyəni seçəndə insanın maddi imkanları nəzərə alınsın. Bundan qeyri hallarda təkəllüf (özünü yersiz zəhmətə salmaq) sayılır ki, hədiyyədə nəzərdə tutulan məqsədlə fərqlidir.

2. İmam Baqir (əleyhis-salam) buyurur: “Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) hədiyyəni qəbul edirdi, lakin sədəqəni almaqdan çəkinirdi. Həm də buyururdu: “Bir-birinizə hədiyyə verin, çünki hədiyyə dilxorluğu və narazılığı, qədim kin-küdurətləri və düşmənçilikləri aradan aparır.”[2]

3. İmam Riza (əleyhis-salam) atasının və əziz babalarının dilindən belə nəql edir: “Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) hədiyyəni sevirdi və ürəyincə idi. Amma onu tələb etmir və onun əvəzini çıxmaq üçün (müəyyən) işlər görürdü.”[3]

4. Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) buyurur: “Hədiyyə üç cürdür: biri başqa hədiyyənin müqabilində olan, ikincisi barışıq üçün olan, üçüncüsü isə Allahın razılığı üçün olan hədiyyədir.”[4]

5. O həzrət yenə buyurur: “Əgər məni inək və ya qoyun xaşı yeməyə qonaq etsələr, əlbəttə, qəbul edərəm. Əgər mənə inək və ya qoyun xaşı hədiyyə göndərsələr, əlbəttə, qəbul edərəm.”[5]

O həzrət inək və ya qoyun xaşını sadəcə nümunə ünvanı ilə qeyd etmişdir. Əsas məqsədi budur ki, hətta az dəyərli şey də hədiyyə etsələr, qəbul edərəm.

6. Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) buyurur: “Hədiyyə qablarını qaytarmağa tələsin, çünki (qarşı tərəf hədiyyə verməkdən peşman olmasın və) yenə də sizə hədiyyə gətirsin.”[6]

7. İmam Riza (əleyhis-salam) ata-babalarından Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-in belə buyurduğunu nəql edir: “Hədiyyə necə gözəl şeydir! Çünki o, hacətlərin açarıdır.”[7]

Hədiyyə barəsindəki rəvayətlərdən nəticə almaq olar ki, bu əməl böyük əhəmiyyət daşısa da və Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) ona tövsiyə etsə də, onun şərtlərinə, qayda-qanunlara və xüsusiyyətlərə əhəmiyyət vermək zəruridir. Çünki hədiyyənin əsas hədəfi mehr-məhəbbət, səfa-səmimiyyət icad etmək, kin-küdurəti və düşmənçiliyi aradan aparmaqdır.

 


[1] Təbərsi, Əli ibni Həsən, “Mişkatul-ənvar”, səh. 219, “Heydəriyyə” kitabxanası, Nəcəfi-Əşrəf, 1385-ci qəməri il

[2] Yenə orada

[3] Yenə orada

[4] Kuleyni, Məhəmməd ibni Yəqub, “Əl-kafi”, 5-ci cild, səh. 141, hədis 1, “Darul-kutubil-islamiyyə”, Tehran, 1365-ci şəmsi il

[5] Səduq, Məhəmməd ibni Əli, “Mən la yəhzuruhul-fəqih”, 3-cü cild, səh. 299, “Camieyi müdərrisin” nəşriyyatı, Qum, 1413-cü qəməri il

[6] Yenə orada, səh. 300

[7] Səduq, Məhəmməd ibni Əli, “Uyunu əxbarir-Riza (əleyhis-salam)”, 2-ci cild, səh. 74, hədis 342, “Cəhan” nəşriyyatı, 1387-ci qəməri il

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Allah- Taala qadınlara naməhrəm olmadığı halda, nə üçün qadınlar namaz qılarkən kamil hicabla olmalıdırlar?
    8517 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi 2011/05/31
    Şübhəsiz ki, dünyada elə bir şey yoxdur ki, Allah Taala məchul olsun və Allahın o şeydən xəbəri olmasın. Belə ki, bu anlamı Allaha Taalaya nisbət vermək mümkün deyil. Təbii ki, öz bəndələrinə də naməhrəm deyil. Amma insan ibadət zamanı özünü Allahın hüzurunda hiss etməli və onunla söhbət etməlidir. Bu zaman ...
  • Təyin olunmuş ruziylə, insanın çalışmasının nə rabitəsi var?
    6425 Qədim kəlam 2010/09/23
    Rizq və ruzu iki cürdür: Dalınca getdiyimiz ruzi və bizim dalımızca gələn ruzi. Rəvayətlərdə, bizim dalımızca gələn ruzi " talib rizq" və dalınca getdiyimiz ruzi "mətlub rizq" adlanmışdır. Talib və qəti ruzi, vücud, varlıq, ömür, şərait, mühit, ailə və istedad və sair ruzisidir ki, bu qism ruzi ...
  • Mümkündürsə, yeddilik təşkil edən behiştlər barədə izah verin.
    6109 Qədim kəlam 2012/07/22
    Rəvayət və təfsir mənbələrində Darus-səlam, Darul-cəlal, Cənnətul-mə’va, Cənnətul-xuld, Cənnətu-ədn, Cənnətu-firdovs, Cənnətu-nəim behişt üçün qeyd olunan yeddi addır. Əlbəttə, bəzi alimlər inanır ki, bu adların hamısı elə bir dənə behiştə aid edilir və bu adların hər biri behiştin mərtəbələrindən birini göstərir. Çünki Cənnəti-ədn dedikdə məqsəd daimi iqamətgah olan ...
  • Əbu Dərdanın şəxsiyyəti necə olub? Onun barəsində Əhli- beytin nəzəri nə idi? Ondan nəql olunan rəvayətlərin hökmü nədir?
    5177 تاريخ بزرگان 2012/02/18
    Daha çox öz kenyəsi ilə (Əbu Dərda) çağırılan. Xəzrəcin nəvələrindən olan "Ovəymər bin Malik" Peyğəmbər (s)- in səhabələrindən olubdur. O, Xəzrəc qəbiləsinin camaatından olaraq Mədinədə yaşayırdı. Peyğəmbər (s)- in Mədinədə hüzurundan neçə ay keçəndən sonra, o həzrətin yanına gəlib və müsəlman oldu. İmam Əli (ə)- ın Müaviyədən üstün olmasına ...
  • Bir qadının haqqı var ki, öz səsini naməhrəmin qulağına çatdırsın? Əgər bu işdən hədəf nə İslam və nə də işi ilə əlaqədə olmasa necə?
    4873 Bəzi hökmlər 2015/06/29
    Ümumiyyətlə, qeyri-zəruri hallar istisna olmaqla, həddən artıq danışmaq bəyənilməz əməldir və hər kəs öz danışığında həddi və hüdudu gözləməlidir. O yolda, qadın üçün də yaxşı olar zəruri yerlər istisna olmaqla, hər qarşıya çıxan naməhrəmlə danışıqdan çəkinsin. Hərhalda, Quranda qadınların danışığı haqqında təkid olunmuş məqam o haldadır ki, ...
  • Vəliyyi- fəqih mələklərdən üstündürmü?
    6356 Nizamlar (Qurluşlar) 2011/02/15
    Qeybət əsrində vilayət- fəqih Peyğəmbər (s) və imamlar (ə)- ın vilayətinin davamıdır. Başqa sözlə, vilayəti- fəqih, Peyğəmbər (s) və imamların (ə) vilayətindən götürülüb. O həmin ixtiyarla islam hökumətini təşkil edib və onu idarə etməyə məmur olubdur. Digər bir tərəfdən, İmam Xumeyninin nəzərinə ...
  • Niyə biz Aşura ziyarətinin səcdəsində bu müsibətə görə şükr edirik?
    5660 Əməli əxlaq 2012/02/07
    Nemətlərə şükr eləmək rəvayətlərdə xüsusi mövqeyi olan mövzulardandır.[1] Mömin və dinə bağlı insan Allah və yaratdıqları barəsində dəqiq mərifətə malik olsa Allah tərəfindən ona çatan hər bir şeyə şükr eləyər. Ona görə də bu insan həmişə Allah qarşısında öz vəzifəsini yerinə yetirir. İstər yaxşı, ...
  • İmam Hüseyn (ə) üçün sinə vurmağın bir əsası var?
    15500 عزاداری و زیارت 2012/09/04
    İmam Hüseyn (ə) üçün əzadarlıq şiə məzhəbinin inandıqlarındandır və bir çox dəlillər onu təsdiqləyir. Əzadarlığın keçirilməsi haqqında demək lazımdır: Nə qədər ki, əzadarlığın keyfiyyəti İslamın əsaslarının biriylə və Quran ayəsiylə sünnətə olan hansısa bir rəvayətlə, ziddiyyət təşkil etmirsə heç bir eybi yoxdur. Müxtəlif ürflərin müxtəlif şəkillərdə əzadarlıq ...
  • Əgər bir kəsə qarşı pisfikirdə olub, bir halda kı, ona qarşı hec bir mənfi iş görülməmişdir, yenədə hallalıq almaq lazımdır və əsas olaraq haəsı hallarda başqalarından halallıq almalıyıqmı?
    9089 Əməli əxlaq 2012/09/01
    Din təlimlərinə əsasən, imanlı insanlar haqqında pis düşünmək lazım deyil, bəlkə öz fikirində səhv bir qəzavətin yaranmasina yol vermə. Lakin Bununla belə, başqalarına qarşı bu cür fikirlər zehnində yaranırsa, onu qarşı tərəfə bildirmək və ondan halallıq almaq lazım deyildir. Bəlkə günaha doğru cəkən fikirlər qarşısında özümüz və ...
  • Имам Заманла (әҹ) әлагә вә рабитә јаратмаг олармы?
    6145 Nizamlar hüquq və əhkam 2010/11/22
    Үмумијјәтлә, бир-бирини танымајан ики нәфәр арасында әлагә вә рабитә өз-өзлүјүндә мүмкүн дејилдир. Әксинә, ики тәрәфдән һәр биринин гаршы тәрәфә елми вә билији олдуғундан сонра бир-биринә әлагә вә мәһәббәт јарандыгдан сонра бу бағлылығын гурулмасы мүмкүндүр. Јәни, ики тәрәфин бир-биринә гаршы олан мәһәббәт вә еһтирамы ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    152237 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    125885 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    105377 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    99243 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    82359 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    68163 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    48928 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    37094 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    36472 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    35506 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...