Ətraflı axtarış
Baxanların
10910
İnternetə qoyma tarixi: 2011/06/19
Sualın xülasəsi
Teyyul- ərz nədir?
Sual
Teyyul- ərz nədir?
Qısa cavab

Teyyul ərzin həqiqəti barəsində bir çox nəzəriyyələr verilmişdir ki, onlardan biri İbni ərəbinin "edam və yaratmaq (və ya hazır etmək) nəzəriyyəsidir. Bu nəzəriyyə əsasında, şəxs özünü ilk yaranış yerindən "edam" və istədiyi yerdə "icad" hazır edir. Başqa bir nəzəriyyəyə görə Təyyul- ərz bədənin ən tez bir zamanda köçürülməsidir ki, insan ruhunun ən yüksək qüdrətiylə həyata keçir.

Hər halda, bu iki nəzəriyyədən hər hansı birini qəbul etsək demək olar ki, bu iş hər bir şəxs üçün mümkün deyil və yalnız İlahi insanlar buna nail ola bilərlər.

Ətreaflı cavab

Teyyul- ərz həqiqəti barəsində və ağılın onu nə qədər qəbul edib açıqlaması barəsində, alimlər tərəfindən müxtəlif nəzəriyyələr verilmişdir.

O nəzəriyyələrdən biri "edam" (məbdə) və "icad" (istənilən məkan) nəzəriyyəsidir ki, Muhyiddin ərəbi tərəfindən irəli sürülmüşdür və nəzər sahibləri də bunu qəbul etmişdirlər. Bu nəzəriyyə əsasında, şəxs buna malikdir özünü məbdə və istədiyi yerdə hazır etməyə malik olsun.

Bu mənanın əsl fəlsəfə cövhəri hərəkəti əsasında, irfanda misalların yenilənməsidir. Bütün varlıqların oxşarı yenidən yaranması əsasında istər maddi istərsə də mənəvi olsun. Cövhər hərəkəti əsasında yalnız maddi varlıqlar, aşkardakı rahatlığın və varlığın əksi olaraq hər an yox olub və az sonra yenidən yarana bilərlər. başqa cür düsək.

Bütün varlıqlar hər an öz feyzini məbdəsindən alaraq davamlı şəkildə öz həyatlarını yaşamağa nail olurlar.

Əgər bir an olaraq öz varlıqlarını onlardan əsirgəsələr və ardıcıl hökmlər onlara çatmazsa bütün bunlar yox və nabud şəkildə qalacaqlar.

Bu bəhsin məlum olması üçün, davamlı olaraq elektrik lampası yanmasına diqqət yetirmək lazımdır. Bu misalda, elektrik lampası hər an enerjini almaqla nurunu saçır, amma əgər bir an olaraq elektrik kəsilərsə və yeni elektrik qüvvəsi ona çatmazsa lampa sönəcək və mühit qaranlıq olacaqdır. Daha yaxşı desək, lampa hər an öz həqiqəti olana qaranlığa qovuşaraq qaranlıq və sonrakı anlarda elektriki almaqla işıq saçacaqdır və bu halda davamlı olaraq mühiti işıqlandıracaq. Amma bunun tez bir zamanda sönməsi və yanmasını biz hiss etmirik və lampanın işıq verməsini davamlı olaraq işıqlandırma halında dərk edirik.

Bu dünyadakı varlıqlarda bu cürdür, hər an yox olaraq və sonrakı qısa bir zamanda yaradılış feyzinə qovuşurlar. Bu varlıqların tez bir zamanda heç olub yenidən yaranmasını biz hiss etmirik, bəlkə bir əşyanın bu cürünü davamlı və sabit olaraq hiss edirik.

Bəs əgər bir insan Teyyul- ərzə qadirdirsə, əslində özünün yaranma zərfiyyətini, yox olmaq zəruriyyətindən ayırır və bir anda özünü bir nöqtədən başqa bir nöqtəyə, heç bir varlıqlarda təsir qoymadan və zamanla yerin dəyişilməsində təsirin olmamasıyla, özünü köçürür. Bu insan əgər Teyyul- ərz etməsəydi belə hər an yoxluğa və (yaranmağa) müəyyən bir yerdə hazır olmağa malikdir və ya görünməməyə qadirdir; yalnız bi fərqlə ki, yox etmə zərfiyyəti və qüdrəti, yaratma və icad etmə qüdrətiylə fərqlidir.

Bir an yox olduğu yerdə yenidən yaranıb hazır olur, amma o ki, Teyyul- ərz etməmişdir bir yerdə yox olaraq başqa bir yerdə yaranmalı və hazır olmalıdır.

Bu Teyyul- ərzdən xülasə bir araşdırmadır ki, Muhyiddin Ərəbinin nəzəriyyəsi əsasında hazırlanmışdır.[1]

Başqa bir nəzəriyyəyə əsasən, Teyyul- ərz budur ki, bir insan yüksək ruh nəfs və riyazət qüvvəsiylə, güclü bir ruh qüvvəsinə malik olur və onun bədəni də onun ruhuna tabe olur.

O cür ki, ruh üçün aləmdə olan həqiqətlərdə üstünlüyü olmaq və İlahi əxlaqlara yüksək bir surətdə qovuşmağa malikdir, bədən də bu aləmlərin hamısına yüksək surətdə köçməyə qadir olur.

İlahi övliyalar üçün həyata keçən Teyyul- ərz ruhun paklığı və düzgün riyazət vasitəsiylə həyata keçir və nəticədə bədən də ona tabe olur.

Bəs o cür ki, ruh yüksək bir qüvvəyə sahibdir, bədən də bu qüvvəyə malikdir.

Bu torpaq bədən, eşqdən göylərə ucaldı.

Dağlar oynayaraq yerindən oldu.[2]



[1] - Kaşifi, Məhəmməd Rza, porseşha və pasoxhayi daneşcuyi, səh 11. İrfan və təsəvvof, səh 145- 146.

[2] - İbrahimiyan, Seyyid Yusif, Ərməğane asiman, səh 525.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Quranda nəsx (ayənin ləğv olunması) mümkündürmü?
    5296 Quran elmləri
     Quranayəsininmütəvatir (dalbadalgələnhədis) vəqətiicmailələğvolunması (nəsx) ...
  • Nə üçün rukuda "əzim" səcdədə isə "əla" sifətlər deyilir?
    19103 Qədim kəlam
    Bunun əsl illəti ki, biz bu iki zikri "Sübhanə rəbbiyəl əzimi və bi həmduh" və"Sübhanə rəbbiyəl əla və bi həmdih" rukuda və səcdədə deyirik, Allahın əmridir və bizim rəvayətlərdə də buna əmr olunmuşdur. Amma baxmayaraq ki, bu işə əmr olunmuşdur, onun üçün bəzi hikmətləri də ...
  • İcarə verilmiş evə və həmçinin onun icarə bahasına və maşına xums düşürmü?
    5095 O şey ki, ona xums təəlluq tapır
    Məunədən artıq mala və məbləğə xums düşür. Bu barədə daha artıq məlumat əldə etmək üçün bu saytda aşağıdakı göstəricilərə baxa bilərsiniz: 12807 (qızılvə evinxumsu) və 19664 (Xumsun keyfiyyəti və ona düşən yerlər). Şəxsi və ailəvi istifadə olunan evə və maşına xums düşmür. Amma ...
  • Əqd xütbəsinin fəlsəfəsin bəyan edin?
    6575 Əxlaq
    İslam nəzərindənevlənmək ailənin və təbii olaraq ictimaiyyətin təşkili üçün bir müqəddəs əhd və peymandır və bir çox əsərlərə və nəticələrə malikdir o cümlədən: Cinsi meyli təmin etmək, nəslin törənməsi, insanın təkamüli, rahatlıq paklıq və iffət, hisslərin möhkəmlənməsi və bir çox başqa faydalardır. Bu müqəddəs əhdi peyman Allah Taalanın müəyyən etdiyi ...
  • Əxlaq və əxlaq elmi arasında nə fərq var?
    9452 Nəzəri əxlaq
    "Əxlaq" kəlməsi lüğət cəhətdən xasiyyət, təbiət, səciyyə və adət mənasında olan "xulq" kəlməsinin cəmidir. Həmin adət və səciyyənin yaxşı ya pis olmasından asılı olmayaraq.Əxlaq elminin alimləri və filosofları əxlaq üçün çoxlu təriflər bəyan ediblər. İslam alimlərinin təriflərindən ümumi verə biləcəyimiz tərif budur: "Əxlaq insan nəfsi üçün bir keyfiyyətdir ki, ...
  • Allahın inkarının illəti onun isbatı dəlillərində çatdırılmanın zəif olmasıdır?
    5456 İslam fəlsəfəsi
    Buna diqqət etməklə ki, İlahi Peyğəmbərlər özlərinin qəti hikmət və dəlilləri ilə yenədə öz zamanlarında kafir şəxslərin inkarı ilə qarşılaşıblar, bu, inkar edənlərin inadının nişanəsidir. Çünki, istəmirlər həqiqi təsdiq edələr. Baxmayaraq ki, kifayət edən dəlillər göstərilib və onların dəlillərinin hamısı rədd olunub. ...
  • Cəmiyyətin dini dəyişdirilə bilərmi?
    5170 Təzə kəlam
    Bu sualın cavabında əvvəlcə gərək nəyin nəzərdə tutulduğu aydınlaşdırılsın. Bəzən “cəmiyyətdə dinin dəyişdirilməsi” dedikdə məqsəd hər hansı bir cəmiyyət tərəfindən qəbul olunan haqq və ilahi dinin əslini dəyişdirmək ola bilər. Bu fərzdə söhbət dini ünsür və mərifət məsələsinin dəyişdirilib-dəyişdirilməməsi, sabit qalıb-qalmaması, onun hüdudlarının genişləndirilməsi və ya məhdudlaşdırılması olacaqdır. ...
  • Бүтүн ҹәмијјәтләрин еһтијаҹларыны өдәјә биләҹәк бир динин ҝәлмәси неҹә мүмкүндүр?
    5507 Təzə kəlam
    Бусуалыҹавабландырмаг үчүн бәшәринвәзијјәтивәһалыһаггындафикирләшмәк лазымдыр. Ҝөрәсән, доғурданда тарих бојуинсанда һәр
  • Вәһј нәдир вә пејғәмбәрләрә һансы кејфијјәтдә назил олмушдур?
    5782 Quran
    Вәһј сөзү лүғәтдә, сүрәтли ишарәјә дејилир. Бу ишарә, сөзлә, рәмзлә, тәркибсиз сәслә вә ја мүхтәлиф ишарәләрлә ола биләр. Бу кәлмәнин Гурани кәримдә мүхтәлиф мәналарда ишләнмәси диггәтимизи бир нечә мәтләбә ҹәлб едир: Әввәла: Вәһј, инсана мәхсус олмајыб, биткиләрә, һејванлара вә саир мөвҹудатлара да ола биләр. ( Бу ...
  • Rəcət nədir? Hansı insanlara şamildir? Və nə vaxt baş verəcək?
    14034 Qədim kəlam
    Rəcət imamiyyə şiəsinin etiqad bəslədiklərindən biridir. Rəcət ölümdən sonra və axirətdən qabaq dünyaya qayıtmaq mənasındadır. Rəcət imam Zaman (ə. c. ) zühur etdikdən bir az sonra və həzrətin şəhadəti və qiyamətin bərpa olmasından qabaq baş verəcək. Rəcət hamıya aid deyil. Rəcət yalnız xalis möminə və tam müşrikə aiddir.

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    150391 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    121721 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    103071 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    97681 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    80595 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    64359 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    47952 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    36183 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    35415 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    35048 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...