Ətraflı axtarış
Baxanların
12765
İnternetə qoyma tarixi: 2011/06/19
Sualın xülasəsi
Teyyul- ərz nədir?
Sual
Teyyul- ərz nədir?
Qısa cavab

Teyyul ərzin həqiqəti barəsində bir çox nəzəriyyələr verilmişdir ki, onlardan biri İbni ərəbinin "edam və yaratmaq (və ya hazır etmək) nəzəriyyəsidir. Bu nəzəriyyə əsasında, şəxs özünü ilk yaranış yerindən "edam" və istədiyi yerdə "icad" hazır edir. Başqa bir nəzəriyyəyə görə Təyyul- ərz bədənin ən tez bir zamanda köçürülməsidir ki, insan ruhunun ən yüksək qüdrətiylə həyata keçir.

Hər halda, bu iki nəzəriyyədən hər hansı birini qəbul etsək demək olar ki, bu iş hər bir şəxs üçün mümkün deyil və yalnız İlahi insanlar buna nail ola bilərlər.

Ətreaflı cavab

Teyyul- ərz həqiqəti barəsində və ağılın onu nə qədər qəbul edib açıqlaması barəsində, alimlər tərəfindən müxtəlif nəzəriyyələr verilmişdir.

O nəzəriyyələrdən biri "edam" (məbdə) və "icad" (istənilən məkan) nəzəriyyəsidir ki, Muhyiddin ərəbi tərəfindən irəli sürülmüşdür və nəzər sahibləri də bunu qəbul etmişdirlər. Bu nəzəriyyə əsasında, şəxs buna malikdir özünü məbdə və istədiyi yerdə hazır etməyə malik olsun.

Bu mənanın əsl fəlsəfə cövhəri hərəkəti əsasında, irfanda misalların yenilənməsidir. Bütün varlıqların oxşarı yenidən yaranması əsasında istər maddi istərsə də mənəvi olsun. Cövhər hərəkəti əsasında yalnız maddi varlıqlar, aşkardakı rahatlığın və varlığın əksi olaraq hər an yox olub və az sonra yenidən yarana bilərlər. başqa cür düsək.

Bütün varlıqlar hər an öz feyzini məbdəsindən alaraq davamlı şəkildə öz həyatlarını yaşamağa nail olurlar.

Əgər bir an olaraq öz varlıqlarını onlardan əsirgəsələr və ardıcıl hökmlər onlara çatmazsa bütün bunlar yox və nabud şəkildə qalacaqlar.

Bu bəhsin məlum olması üçün, davamlı olaraq elektrik lampası yanmasına diqqət yetirmək lazımdır. Bu misalda, elektrik lampası hər an enerjini almaqla nurunu saçır, amma əgər bir an olaraq elektrik kəsilərsə və yeni elektrik qüvvəsi ona çatmazsa lampa sönəcək və mühit qaranlıq olacaqdır. Daha yaxşı desək, lampa hər an öz həqiqəti olana qaranlığa qovuşaraq qaranlıq və sonrakı anlarda elektriki almaqla işıq saçacaqdır və bu halda davamlı olaraq mühiti işıqlandıracaq. Amma bunun tez bir zamanda sönməsi və yanmasını biz hiss etmirik və lampanın işıq verməsini davamlı olaraq işıqlandırma halında dərk edirik.

Bu dünyadakı varlıqlarda bu cürdür, hər an yox olaraq və sonrakı qısa bir zamanda yaradılış feyzinə qovuşurlar. Bu varlıqların tez bir zamanda heç olub yenidən yaranmasını biz hiss etmirik, bəlkə bir əşyanın bu cürünü davamlı və sabit olaraq hiss edirik.

Bəs əgər bir insan Teyyul- ərzə qadirdirsə, əslində özünün yaranma zərfiyyətini, yox olmaq zəruriyyətindən ayırır və bir anda özünü bir nöqtədən başqa bir nöqtəyə, heç bir varlıqlarda təsir qoymadan və zamanla yerin dəyişilməsində təsirin olmamasıyla, özünü köçürür. Bu insan əgər Teyyul- ərz etməsəydi belə hər an yoxluğa və (yaranmağa) müəyyən bir yerdə hazır olmağa malikdir və ya görünməməyə qadirdir; yalnız bi fərqlə ki, yox etmə zərfiyyəti və qüdrəti, yaratma və icad etmə qüdrətiylə fərqlidir.

Bir an yox olduğu yerdə yenidən yaranıb hazır olur, amma o ki, Teyyul- ərz etməmişdir bir yerdə yox olaraq başqa bir yerdə yaranmalı və hazır olmalıdır.

Bu Teyyul- ərzdən xülasə bir araşdırmadır ki, Muhyiddin Ərəbinin nəzəriyyəsi əsasında hazırlanmışdır.[1]

Başqa bir nəzəriyyəyə əsasən, Teyyul- ərz budur ki, bir insan yüksək ruh nəfs və riyazət qüvvəsiylə, güclü bir ruh qüvvəsinə malik olur və onun bədəni də onun ruhuna tabe olur.

O cür ki, ruh üçün aləmdə olan həqiqətlərdə üstünlüyü olmaq və İlahi əxlaqlara yüksək bir surətdə qovuşmağa malikdir, bədən də bu aləmlərin hamısına yüksək surətdə köçməyə qadir olur.

İlahi övliyalar üçün həyata keçən Teyyul- ərz ruhun paklığı və düzgün riyazət vasitəsiylə həyata keçir və nəticədə bədən də ona tabe olur.

Bəs o cür ki, ruh yüksək bir qüvvəyə sahibdir, bədən də bu qüvvəyə malikdir.

Bu torpaq bədən, eşqdən göylərə ucaldı.

Dağlar oynayaraq yerindən oldu.[2]



[1] - Kaşifi, Məhəmməd Rza, porseşha və pasoxhayi daneşcuyi, səh 11. İrfan və təsəvvof, səh 145- 146.

[2] - İbrahimiyan, Seyyid Yusif, Ərməğane asiman, səh 525.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    162988 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    155320 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    117879 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    109890 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    99301 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91460 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53447 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    45611 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    43864 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43045 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...