Ətraflı axtarış
Baxanların
7082
İnternetə qoyma tarixi: 2010/04/25
Sualın xülasəsi
Əhli- sünnə qardaşların xilafətin siyasi və İmamətin dini vəzifə olmalarını bilib və İmamların (ə) İmaməti ilə heşb bir problemlərinin olmamasının sualının cavabı nədir?
Sual
Əhli- sünnə qardaşların xilafətin siyasi və İmamətin dini vəzifə olmalarını bilib və İmamların (ə) İmaməti ilə heşb bir problemlərinin olmamasının sualının cavabı nədir?
Qısa cavab

Əhli- sünnə siyasi rəhbərlik üçün Əbu Bəkri və digər xəlifələri və onların bir dəstəsi İmam Əli (ə)- ın elmi və mənəvi rəhbərliyə layiq bilsələr də, lakin şiənin nəzərindən İmamət və xilafət arasındakı bu ayrı salma, düzgün bir düşüncə ola bilməz.

Şiə İmaməti xüsusi bir mənada qəbul edir və İmamətin nübüvvətin davamı olması və İmamın Peyğəmbərin bütün vəzifələrinə (vəhyin nazil olmasından başqa) sahib olması fikrindədir. Yəni Peyğəmbərə (s) lazım olan hər şeyin, İmama da lazım olduğuna inanır. Buna əsasən, Peyğəmbər (s) üçün dini mərcəlikdən siyasi rəhbərliyi ayırmağın düzgün məntiqə malik olmadığı kimi, İmam üçün də belə bir ayrı salma düzgün nəzərə gəlmir.

Ətreaflı cavab

Əvvəlcə xatırlatmalıyıq ki, Əhli- sünnə siyasi rəhbərlik üçün Əbu Bəkri və digər xəlifələri və onların bir dəstəsi İmam Əlini (ə) elmi və mənəvi rəhbərliyə layiq bilsələr də, lakin şiənin nəzərində xilafət və İmamət arasındakı bu ayrılıq düzgün bir düşüncə ola bilməz.

Onlar Əhli- sünnənin bəyəndiyi yozumu açıqlamaq üçün, siyasi rəhbərliyin mənəvi rəhbərlikdən fərqli olduğunu dedilər. Yəni bu iki məsələnin bir- birindən aydı olduğunu qəbul edib və elmi cəhətdən hamıdan üstün olan İmam Əli (ə) kimi bir şəxsin siyasi rəhbərliyi öhdəsinə almasının zəruri olmadığını dedilər.

Əlbəttə, elmi və mənəvi dərəcələr barəsində də, Əli (ə) ın mövqeyini üstün bilsələr də, lakin şiənin O Həzrət və digər İmamlar (ə) haqqında inandığı üstün mənəvi dərəcələrin çoxunu çox vaxt qəbul etmirlər. Xüsusilə ismət və batini dərəcələr. Yalnız Əhli- sünnənin az bir hissəsi irfanın uca dərəcələrini xüsusi ilə Həzrət Əli (ə) üçün qəbul edirlər.

Amma diqqət etmək lazımdır ki, şiənin nəzərində İmamətin xüsusi mənası var. Şiə İmamətin nübüvvətin davamı olmasına və həqiqətdə İmamın nübüvvətin bütün şərtlərinə (vəhyin nazil olması istisna olmaqla) malik olmasına inanır. Şiə deyir: Peyğəmbərə (s) lazım olan hər şey, İmama da lazımdır. Məsələn əgər Peyğəmbərin vəzifəsi müsəlmanların işlərini islah etməkdirsə, İmam da bu işləri icra etməlidir. Hidayət bütün sahələrində Peyğəmbərin öhdəsindədir. Ona görə də, O Həzrət bütün sahələrdə məsum olmalıdır. İmamın da öhdəsində həmin vəzifələr olduğuna görə, İmam da məsum olmalıdır. Beləliklə, əgər Peyğəmbərə siyasi məsələlərə dini məsələlərə dəxalət edib və İmamları təkamülə yetirmək lazımdırsa, Peyğəmbərdən (s) sonra gələn İmama da belə bir şey lazımdır. Camaatın bu sahələrin hamısında, istər dini və istərsə də siyasi, hidayətə ehtiyacları var. Başqa sözlə, camaat məsuma təkcə mənəvi məsələlər sahəsində ehtiyaclı deyildirlər, əksinə İslami bir cəmiyyət o zaman yaranışın hədəfində yetişə bilər ki, İslam hakimi ən yaxşı yolu hətta siyasi cəhətdən müsəlmanlara təqdim edə bilsin. Belə bir şey yalnız məsum İmamın isməti ilə mümkündür.

Deməli müsəlmanların belə bir rəhbərə ehtiyacı, Peyğəmbərin (s) zamanı ilə məhdud deyil. İnsanların düzgün və hər tərəfli hidayətə ehtiyacı da, Peyğəmbərin (s) zamanına məxsus olmayıb və siyasi, dini və... bütün sahələrdə daha bilikli olan şəxs də olubdur. Bu izahla inana bilərik ki, bu sahələrin idarəsi daha aşağı bir insanın ixtiyarında qərarlaşsın.

Bir məsələni də xatırlatmaq zəruridir ki, dini hökumətdə onun düzgün mənasında, o hökumətdir ki, cəmiyyəti İlahi qanunlar əsasında idarə edib və istedadların inkişafının şəraitini, insanların təkamülə yetişmələrinin imkanlarını, camaat üçün layiqli və ideal bir cəmiyyət hazırlasın və əxlaqi, ictimai və... fəsadlarla mübarizə aparsın.

Quranın baxışında, siyasi və ictimai işlərlə məğul olmaq, cəmiyyətin işlərini islah etmək və ədalətli əlaqələr qurmaq, Peyğəmbərliyin hədəflərindən və dinin əsas təlimlərindəndir ki, ayələrin bəzisi məsələni təsdiqləyirlər.[1]

Həmçinin hər fərəfli maddi, mənəvi, dünyəvi, və axirət hakimiyyətini, vilayətin və rəhbərliyini Allaha, Peyğəmbərə və onun xüsusi övliyalarına[2] məxsus etmək və Peyğəmbər (s), İmamlar (ə) və onların tərəfindən təyin olunmuşlar[3] üçün siyasi və ictimai İmamət və rəhbərliyi isbat etmək, dinin siyasətdən ayrı olmasının sübutlarındandır.

Bu məsələləri qeyd etməklə, siyasət sahəsini dindarlıqdan ayırmağın mümkün olmaması aydın olur. Bu ayrılıq mümkün olmadığına görə, həm dində və həm də siyasətdə öz zamanında camaatın ən kamil və layiqlisinin müsəlanlara rəhbər olması lazımdır. Əlbəttə, kimin bu şərtlərə malik olması öz yerində müzakirə olubdur. Biz mövcud sübutlara əsasən, məsum İmamların təkcə öz zamanlarının ən üstün şəxsləri olmasına deyil, hətta Allahın onları insanların hər tərəfli hidayəti üçün əlamət, höccət və dəlil qərar verdiyi yaranışın cövhəri olmalarına inanırıq.

Bu barədə çox məlumat əldə etmək üçün aşağıdakı cavablara baxın:

Sual 321 (sayt: 2707)

Sual 13797 (sayt: az13634)

 


[1] - Hədid surəsi, ayə 25

«لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ»

Nəhl surəsi, ayə 36

«وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولاً أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ»

[2] - Maidə surəsi, ayə 55

«إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ»

[3] - Nisa surəsi, ayə 58

«إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلي‏ أَهْلِها وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ...»

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Şirkətlərin və idarələrin personelinə (işçilərinə) girov adıyla ödənilən məbləğə xüms gəlir?
    5095 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/10/30
    İmam Xumeyni və Məqami müəzzəm Rəhbərin fətvasına uyğun olaraq o pul ki, idarələr şirkətlər və fabriklərdən fəhlə işçi və personelinə girov adıyla verilir o puldan hər nə qədər xüms ilindən artıq qalarsa onun xümsu ödənilməlidir.[1]
  • Qissə bəyan etməkdə Quranın hədəfi nədir?
    6198 Quran elmləri 2012/07/22
    Əhvalatların bəyanında aşağıdakı halları Quranın hədəfləri hesab etmək olar: 1. Təfəkkür, 2. İbrət almaq, 3. Qissələrin inhirafa düşməsinin, əsl məqsəddən azmasının qarşısını almaq, 4. İxtilafları aradan qaldırmaq, 5. Yaxşı və pis işlər görmək müqabilində camaatı ilahi sünnətlərdən agah etmək. ...
  • Quranın müqəttiə hərflərinin mənası nədir?
    14251 Quran elmləri 2011/11/17
    Müqəttiə hərfləri o hərflərdir ki, bəzi surələrin əvvəlində gəlir və müstəqil mənaları yoxdur. Bu hərflərin təfsirində müxtəlif nəzərlər və rəylər deyilibdir ki, ən doğru nəzər budur ki, bu hərflər rəmzdirlər Peyğəmbər və övliyalar ondan xəbərdardırlar. «صراط علی حق نمسکه» Cümləsi bəzi mühəqqiqlərin sözüdür və rəvayətlərdə kökü yoxdur. ...
  • Su borularından gələn su şlanqın, su borusunun, yaxud krantın və ya duşun xarici tərəfində olan nəcisə toxunmaqla nəcis (murdar) olurmu?
    5026 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/09/12
    Krantdan, şlanqdan və ya borudan axan su əgər kürrə birləşmiş olsa, cari (axar) su hökmündədir və nəcis şeyə toxunduqda nəcis (murdar) olmur.Misal üçün, əgər krantın ağzı nəcis olsa və su ondan axanda nəcisə toxunsa, onu (su axmağa davam edən müddətdə) təmizləyib aradan apardıqdan ...
  • Təvəllüs bayramı keçirmək haramdırmı?
    5997 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/02/15
    Təvəllüd bayramı İslami sünnətlərdən deyil. Və İslami təlimatlarda sifariş olunmayıb ki, insan öz doğum gününü bayram etsin. Biz bu təzə sünnnəti məhkum etmək istəmirik, baxmayaraq ki, əcnəbilərin kor- koranə daxil olan (adət) sünnətlərini bəyənmirik; çünki etqadımız var ki, sünnətlərin gərək xalqın zehnində dərin kökləri olsun. Amma belədir (adət) ...
  • İslamın elmi mirasında “islami tibb” adlı müstəqil bir elm vardırmı? Yeni tibb elmi ilə rəvayətlərdə (təbabətə dair) mövcud olan tövsiyələr arasında ziddiyyət yaranan zaman çıxış yolu nədir?
    8614 Qədim kəlam 2012/06/23
    Allah-taala peyğəmbərlərin göndərilməsinin əsas hədəfini insanların mənəvi və ruhi saflaşdırılması, onlara din və hikmətin öyrədilməsi kimi bəyan edir. İslam Peyğəmbəri (səlləllahu əleyhi və alih) özünün besətdən olan hədəfini “bəşər cəmiyyətlərində gözəl əxlaqların təkmilləşdirməsi” kimi elan edir. Hal-hazırda bəşər elmlərinin, o cümlədən təbabət, sənaye və s. sayı-hesabı yoxdur. ...
  • İmam Əli (əleyhis-salam) sübh namazında zərbətlənən zaman İmam Həsənlə Hüseyn orada idilərmi?
    8891 تاريخ بزرگان 2012/03/14
    Əli (əleyhis-salam) zərbətləndiyi zaman Həsənlə Hüseyn (əleyhiməs-salam)-ın onun yanında olması ilə əlaqədar çoxlu rəvayət gəlmişdir. Buna görə də bu bəhsdə bir neçə ehtimal verilir: 1. İmam Əli (əleyhis-salam)-a məsciddən kənarda zərbə vurulmuşdur. Bu ehtimala əsasən demək olar ki, həmin anda Həsənlə Hüseynin Əli (əleyhis-salam)-ın yanında ...
  • Фәна вә фәна мәгамыны изаһ един!
    6352 Nəzəri irfan 2010/04/24
    Фәна, лүғәтдә мәһв олмаг вә јохлугдур. Бу сөзүн зидди исә бәга вә галмагдыр. Мәсәлән, Аллаһ һаггында бәга вә галмаг, диҝәр мөвҹудатлар һаггында исә фәна вә арадан ҝетмәклик ифадәләрини ишләтмәк дүзҝүндүр. Үмуми мәнасы исә инсанын өзүнү ҝөрмәмәси вә тапмамасы демәкдир. Әлбәттә, о мәнада јох ки, инсан тамамилә ...
  • Rükunun müstəhəb və məkruhlarının adlarını çəkin?
    4727 Ruku 2015/04/16
    A: Namaz qılan şəxsə rüku halında aşağıdakı əməllər müstəbdir: Rükuya əyilən halda “Allahu Əkbər” demək. Rüku halında dizlərini arxaya aparsın və önə gətirməsin. Öz arxasını düz saxlasın. Elə şəkildə olsun ki, əgər bir damla su tökülərsə, öz yerində qalsın. (axmasın)
  • Hansı şərtlər daxilində dua mütləq qəbul olunur?
    25295 Əməli əxlaq 2011/03/06
    “Dua” kəlməsi çağırmaq, hacət istəmək, kömək diləmək mənasınadır və bəzən ümumi şəkildə “çağırmaq” nəzərdə tutulur. Termində isə, dua Allah-taaladan hacət istəmək mənasınadır. Quranda “dua” və bu kökdən alınan kəlmələr təqribən 13 mənada işlədilmişdir.Dua bir növ ibadət olduğundan, sair ibadətlər ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163050 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    155514 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    117951 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    110023 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    99619 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91562 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53503 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    45842 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    43941 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43143 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...