Her şeyden önce “şiar” kavramının anlamı bilinmelidir. Zir bu kavramın anlamı bilindikten sonra reel örneklerinin hangisi olduğunu teşhis etmek de onun sayesinde mümkün olabilir.

Şiar Arapça bir kelime olup müfredi “şe’ire” cemi de “şe’air”dir. “Şe’ire” kelimesi alamet ve nişane anlamında kollanılmış.[1]  

Bu kelime ıstılah ve kavram olarak ibadet için tayin edilmiş yer anlamındadır.[2] Kur’an’ı kerimde zikredilmiş Safa ve Merve, ibadet için tayin edilmiş iki yerdir ve hac merasiminde bu iki yerde Allah yâd ediliyor.[3]

Kur’an’ı Kerimde Şiarlar Kavramı:

Arapça da “şe’ire” kelimesinin cemi olarak gelmiş olan “şe’a’ir” ibaresi kur’an’ı kerimde açık bir şekilde beyan edilmiştir. Allah’u Teâlâ birçok ayette İslam dinin şiarları için bazı reel örneklerini beyan etmekle birlikte Müslümanlardan ilahi şiarları büyük ve değerli saymaları hakkında düstur vermiştir. Bu şiarlara değer verip onlara riayet eden müminlerin kalben takvalı olduğuna delalet ettiğine delalet eden nişane şeklinde olduğunu bildirmiştir.[4]

Elbette yukarıda söylendiği gibi İslam’ın şiarları Kur’an’da açık bir şekilde beyan edilenlerle sınırlı değildir. Bilakis ibadet için tayin edilmiş her yer ve Allah’ı hatırlatan her nişane İslami şiarlardan sayılır. Ama bunların içinde, örneğin; hac gibi bazıları has bir değere ve niteliğe sahiptirler. Hac İslam’ın en önemli şiarlarındandır.[5]  Kur’an’ı kerimin bazı yerlerinde açık bir şekilde buna değinilmiştir:

1. “Şüphesiz Safa ile Merve, Allah’ın (dininin) nişanelerindendir”.[6]
2. “Kurbanlık büyük baş hayvanları da sizin için Allah’ın dininin nişanelerinden kıldık”.[7]

Buna binaen İslami şiarlar ve kur’an’ın tabiriyle “şeairu’l-lah” ibadet için alametler ve yerlerdir. Allah onları ibadet için tayin etmiş ve onlar Allah’ı insana hatırlatırlar; kişilerin Müslüman olduğuna delalet eden alamet ve nişaneler konumunda olan namaz hac, oruç, zekat, kamet ve ...[8] gibi. Sapıklığa düşmekten güvencede kalsınlar diye Müslümanlar bu şiarlar mihverde bir araya geliyorlardir.[9]