Aristo Yunanlı büyük filozof, fizikçi ve bilim adamıdır. Milattan önce 384 yılında Yunan’ın kuzeyinde yer alan Stagiros dünyaya geldi. Babası Makedonya padişahi’nin hekimiydi. Aristo 17 yaşında öğrenim için Atina’ya gitti. Milattan önce 368 yılında Eflatun’un Akademi’sinin üyesi oldu. Ve Eflatun’un ölümüne kadar yanı milattan öce 348 yılına kadar orada kaldı.

O Eflatun’un en büyük ve önde gelen talebesi idi. Üstadı’nın ölümünden sonra Atina’dan ayrıldı ve Assos şehrinde akademi’nin bir şubesini açtı. Orada bölge yöneticilerinden olan Hermias’la tanıştı ve onun yeğeniyle evlendi.

Milattan önce 343 yılında Makedonyalı Filip o dönemde 13 yaşında olan oğlu İskender’i eğitimini üstlenmek için davet etti. Aristo bu teklifi kabul ederek o ahlaki ve ilmi yönden eğitmeye koyuldu. Aristo bu teklifi kabul etmekle tarihte büyük bir ro oynamıştır çünkü birkaç yıl sonra yani MÖ 336 yılında İskender sultan oldu ve dünya fethine başladı. Bu dönemde Aristo da Makedonya’dan ayrılarak Atina’ya döndü. O kendi üstadının yöntemi üzere bir akademi kurdu. Bu akademi bulunduğu bölgenin adıyla anılarak Lykeıon adını aldı.

Lokyum kütüphanesi ve düzenli eğitimi olan bir üniversite idi. Lykeıon’da bir çok araştırmacı ve düşünür ileri düzeyde araştırmalara koyuldular.

Aristo’nun kendisi de bu merkezde eğitimle uğraşıyor ve görüşlerini öğrencilerine sunuyordu. Aristo’dan elimizde bulunan eserler genelde onun talebeleri tarafından kaleme alınan üstatlarının dersleridir.

O yürüyerek ders vermeyi severdi bu yüzden onun felsefesine Meşşa (çok yürüyenler felsefesi) ismi verilmiştir.

İskender MÖ 323 yılında ölür. Yunan’da onun girişimlerine karşı olan kötümserlik sonucu Aristo’nun da talebesi İskender’in girişimlerini tasvip etmekle suçladılar. Bu yüzden Aristo Atina’yı terk etmek mecburiyetinde kaldı ve Evboia da olan Helke’ye gitti ve annesine ait olan mülkte yerleşti bundan kısa bir süre sonra yani MÖ 322 yılında hastalanarak öldü.

Aristo dünyanın en büyük filozofları arasında yer alır. Ve Fizik ve mantıktan tutun ahlak ve siyasete, trajedi ve astronomiye kadar temel olan bütün felsefi ve fikri konular hakkında eşsiz ve ayrıntılı görüş ortaya atmıştır. Özellikle metafizik ve tabiat ötesi konuları hakkındaki görüşleri bütün orta çağ döneminde Avrupa’nın fikri mekteplerine egemen olmuş ve kiliseler tarafından benimsenmiştir. Sonra onun fikirleri Rönesans’a ortam hazırlamıştır.

İslam felsefesinde de onun etkisi diğer Yunanlı filozoflardan daha fazladır. Örneğin Farabi ve İbn-i Sina onun felsefesini takip edenler arasında sayılırlar. Bu iki şahsiyet genelde onun mantık ve felsefedeki görüşlerini açıklamaya çalışmışlardır. Buna göre Aristo asla ilahi peygamberlerden değildir. O sadece büyük ve meşhur bir filozofmuş. Onun taraftarları ona filozofların peygamberi lakabını vermişlerdir.

Son olarak onun bazı hikmetli veciz sözlerini aktaralım:

Bilim öğrenmek yaşlılık dönemi için en iyi hazırlık ve azıktır.

Mutluluk bizim kendi elimizdedir.

Fakirlik devrim ve cinayetin babasıdır

Anlamak yani acıları duymaktır

Karşılığında ücret alınan her iş insanın beynini yer ve yıpratır.

Ümit uyanıklık halinin rüyasıdır.