Gelişmiş Arama
Ziyaret
23928
Güncellenme Tarihi: 2010/03/09
Soru Özeti
Kadir gecesi bir gece midir yoksa bir geceden fazla mıdır? Gündüz de kadir gecesinden sayılır mı?
Soru
Kadir gecesi yanız bir gece midir yoksa bir geceden fazla mıdır? Gündüz de kadir gecesinden sayılır mı?
Kısa Cevap

Kadir gecesi, mübarek ve önemli bir gecedir. Kur'an'ın nassıyla ramazan ayının içindedir.

Bu soru birkaç ihtimali içermektedir:

1- Kadir gecesinin çokluğundan maksat halkın bildiği şey olan bir yıl içinde ki 19, 21 ve 23. gecelerin (18, 20 ve 22. günlerini bir sonraki güne bağlayan geceler) kadir gecesi olması.

2- Kadir gecesinin çokluğundan maksat Resulullah (s.a.a)'in zamanında olan ve ondan (s.a.a) sonra da tekrar eden gece olması.

3- Kadir gecesinin çokluğundan maksat, Müslümanların yaşadığı şehirlerin ufuklarının farklı olması nedeniyle her bölgenin kendisine ait bir kadir gecesinin olması.

 

Birinci ihtimal doğru değildir. Kur'an'ın nazil olduğu ve işlerin takdir edildiği gece bir geceden ibarettir. Allah-u Teala buyuruyor: 'Biz onu kadir gecesinde nazil ettik.' Ayette 'kadir gecelerinde' (çoğul olarak) değil, kadir gecesinde nazil ettik diye buyuruyor.

 

İkinci ihtimal için demek gerekir ki, Kur'an'ın ayetleri ve rivayetler, kadir gecesinin yalnızca Resulullah (s.a.a)'in zamanına ve Kur'an-ı Kerim'in nüzulüyle sınırlı olmadığını ortaya koymaktadır. Kadir gecesi her yıl tekrarlanan bir gecedir. Tıpkı her yıl tekrarlanan kurban bayramı gibi. Zira Kur'an buyuruyor: 'Melekler ve Ruh o gece yere inerler.' Yine 'O gecede ayrılır, takdir edilir her hükmolunan iş.' diye buyurmaktadır. Bu iki ayette 'iner' ve 'ayrılır' yüklemleri muzari (geniş zaman) fiili şeklinde gelmiştir. Bu da devamlılığı gerektirir.

Rivayetlerde de şöyle buyruluyor: 'Kadir gecesi her yılda gerçekleşir ve bu gecede bir yılın işleri nazil olur.'

 

Üçüncü ihtimale gelince, ufukların farklılığı kadir gecesinin çokluğuna neden olmazlar. O bir tek gecedir. Ancak müslümanlar ramazan ayının ilk gününün akşamını belirlemek için ihmalkâr davranmasalar, bu konuda şer'i görevlerini yerine getirseler ve kadir gecesi ihtimali verilen geceler ihya edilirse hatta o gece kadir gecesi olmasa bile kesinlikle Allah'ın lütfünden faydalanırlar. Tabi meleklerin Allah’ın yeryüzündeki hüccetine nazil olması gibi kadir gecesine ait olan bazı olaylar gerçek kadir gecesinde gerçekleşir.

 

Rivayetlerden, kadir gecesinin gündüzünün de gecesi gibi faziletli olduğu anlaşılmaktadır. Ama işlerin takdiri, meleklerin nazil olması kadir gecesinde gerçekleşir. Kur'an buyuruyor: 'O gece melekler ve Ruh, takdir edilen her iş için Rabbinin izniyle inerler.'[i]



[i] - Kadir/4

Ayrıntılı Cevap

Cevaba geçmeden önce soruyu açmak gerekir. Yani soruyu soran kişi çokluktan neyi kastediyor? Bu soru hakkında birkaç ihtimal olabilir. Acaba kadir gecesi Ramazan ayının özel amelleri olan 19, 21 ve 23. geceleri mi (yani18, 20 ve 22. günlerin geceleri), yoksa bu gecelerden yalnız biri midir? Acaba kadir gecesi bir kere o da Resulullah (s.a.a)'in zamanında mı gerçekleşti yoksa birçok kereler tekrarlandı mı? Eğer birçok kere tekrarlanmışsa bu tekrar Resulullah (s.a.a)'in zamanında mı oldu yoksa Ondan (s.a.a) sonra da gerçekleşir mi? Ve acaba Müslümanların yaşadığı şehirlerin ufuklarının farklı olması ve kameri ayların ilk gününün farklı olması kadir gecelerinin de farklı olmasına mı neden olur mu? Yani bir ülkede ramazan ayının başlangıcı örneğin salı günü ise, bir başka ülkede çarşamba günü oluyor ve sonuçta ayın son on günün geceleri de bu iki ülkede fark ediyor. Bu durumda ayın 23. gecesi (22. günün gecesi) bazı ülkelerde bir gün erken olacaktır. Dolayısıyla kadir gecesi belli bir gece olmayacaktır. Böylece her birinin kendi kadir gecesi olacak ve kadir geceleri çoğalacaktır.

 

Birinci ihtimalin cevabı: Kur'an'ın nassıyla kadir gecesi Ramazan ayındadır[1] ve bir geceden de fazla değildir. Çünkü Allah-u Teala: 'Şüphe yok ki biz onu kadir gecesinde indirdik.'[2] diye buyuruyor, kadir gecelerinde (çoğul) diye değil. Fakat çeşitli nedenlerden dolayı o gecenin hangi gece olduğu bize açıklanmamıştır.[3] 19, 21 ve 23. gecelerden (18, 20 ve 22. Günlerini sonraki güne bağlayan geceler) yalnız biri kadir gecesi olduğu için kadir gecesi derk edilebilsin diye bu gecelerde uyumamak tavsiye edilmiştir.[4] Rivayetlerde üç gece belirlenmişse[5] bunun nedeni kulların işini kolaylaştırmak içindir (yani son on gece yerine üç geceden biri olduğu açıklanmıştır. M.)

 

İkinci ihtimalin cevabı: Kur'an-ı Kerim ve Ehl-i Beyt (a.s)'a göre kadir gecesi Resulullah (s.a.a)'in zamanında vardı ve aynı şekilde devam etmektedir.

 

'O gece melekler ve Ruh, takdir edilen her iş için Rabbinin izniyle inerler.'[6] Ayetindeki 'inerler' yüklemi muzari fiili (geniş zaman) olup melekler ve Ruhun devamlı kadir gecesinde indiklerini bildirmektedir.[7]

 

Yine kadir gecesi hakkında olan Duhan suresinin: 'O gecede ayrılır, takdir edilir her hükmolunan şey.' 4. ayetinde ki 'ayrılır' yüklemi muzari (geniş zaman) olarak gelmiş ve muzari Arapçada o fiilin devamlı ve sürekli gerçekleştiğini gösterir. Ehl-i Beyt (a.s.)'dan gelen rivayetler de bu konuyu vurgulamaktadır. İmam Muhammed Taki (a.s) buyuruyor: 'Ali (a.s), İbn-i Abbas'a şöyle buyurdu: 'Kadir gecesi her yılda vardır. Bu gecede bir yılın işleri nazil olur.'[8] Resul-u Ekrem (s.a.a), Ebuzer (r.a)'in kadir gecesi hakkında sorduğu soruya şöyle cevap buyurdular: 'Bu gece kıyamete kadar vardır.'[9]

 

Ehl-i Sünnet alimleri de kadir gecesinin aynı şekilde devam ettiği görüşündedirler.[10]

 

Üçüncü ihtimalin cevabına geçmeden önce belirtmek gerekir ki, kadir gecesinin İslam kültüründe kendisine özgü özelliklerinden dolayı büyük bir önemi vardır. O geceyi ihya etmek ve ona önem vermek hakkında birçok rivayet nakledilmiştir.

Örneğin Seyid b.Tavus 'İkbal' adlı değerli eserinde Resulullah'ın (s.a.a)'in şöyle buyurduğunu rivayet eder: 'Musa (a.s) dedi ki: 'İlahi, sana yakın olmayı istiyorum.' Allah-u Teala buyurdu: 'Benim yakınlığım kadir gecesinde uyanık kalanlaradır.' Arz etti: 'İlahi rahmetini istiyorum.' Buyurdu: 'Benim rahmetim, kadir gecesi fakirlere rahmedenleredir.' Arz etti: 'Allahım! Kurtuluş istiyorum, ateşten kurtuluş.' Buyurdu: 'Bu, kadir gecesinde istiğfar edenler içindir.' Arz etti: 'Allahım! Rızanı istiyorum.' Buyurdu: 'Benim rızam, kadir gecesi iki rekat namaz kılan içindir.'[11]

Kadir gecesinin özelliklerinden biri Kur'an'ın tefsirinin, meleklerin ve Ruh'un Allah'ın velisine nazil olmasıdır. Bu gecenin ibadetinin bin ayın ibadetinden üstün olması,[12] bir yılın işlerinin takdir edilmesi de kadir gecesine özgüdür.[13]

 

Ancak buradaki asıl soru şudur: Şehirlerin ufuklarının farklı olmasından dolayı bütün bu özellikler değişik şehirlerde yaşayanlar için tekrarlanır mı?

 

Kur'an'ın nassı ve rivayetlerin zahiri kadir gecesinin bir geceden fazla olmadığını, Veliyullah ve Masum İmam (a.s) ait olan şeylerin belli bir gecede gerçekleştiğini göstermektedir. Yani meleklerin Allah’ın yeryüzündeki hüccetine (Peygamber veya masum imam’a) nazil olması ve işlerin takdir edilmesi belirlenmiş bir gecede gerçekleşmektedir.

 

Allah-u Teala buyuruyor: 'O gece melekler ve Ruh… inerler.'[14] Kur'an'ın nüzulu da bu gecededir: 'Şüphe yok ki biz onu kadir gecesinde indirdik.'[15]

 

Ve rivayette şöyle gelmiştir: 'Bu gecede bir yılın işleri nazil olur.'[16]

 

Kadir gecesi için söylenen bütün faziletlerin derk etmek için insanın vazifesine amel etmesi yeterli olabilir.[17] Yani Ramazan ayının ilk günü delillerle sabit olursa kadir gecesi de belli olacaktır. Tabi bu geceyi ihya etmek, amellerini yerine getirmek kesinlikle karşılıksız kalmayacaktır ve Kadir gecesini ihya edenlerin sevabını alacakları ümit edilir; hatta o gece kadir gecesi olmasa bile.[18] Elbette ramazan ayının son on gecesinin ihya edilmesi tavsiye edilmiştir. Bu İslami sünnetin nedeni, kadir gecesini derk ettiğimizden emin olmamız içindir.   

 

Acaba, kadir gecesinin gündüzü de gecesi gibi aynı fazilete sahip midir? Her ne kadar meleklerin Allah'ın yeryüzündeki velisine nüzulü gibi olaylar kadir gecesinde gerçekleşse de kadir gecesinin gündüzü de gecesi gibi değer ve fazilete sahiptir.[19]

 

Merhum Şeyh Abbas Kummi mübarek ramazan ayının 23. günün amelleri bölümünde şöyle buyuruyor: 'Bu gecelerin gündüzlerinin de hürmeti tutulmalıdır. İbadet ve dua edilmeli, Kur'an okunmalıdır. Zira muteber hadislerde kadir gecesinin gündüzünün de gecesi gibi faziletli olduğu belirtilmiştir.[20]



[1] - 'Ramazan ayı bir aydır ki Kur'an bu ayda indirildi' ayeti ile 'Şüphe yok ki biz onu kadir gecesinde indirdik' ayeti yan yana getirildiğinde bu ortaya çıkmaktadır.

[2] - Kadir/1

[3] - Allah-u Teala bazı şeyleri bazı şeylerin içinde gizlemiştir: Kadir gecesini gecelerde, kıyametin vaktini vakitlerde, ism-i a'zamı isimlerde, duanın icabet saatini çeşitli saatlerde, ilahi rızayı bütün itaatlerde ve evliyalarını bütün kullarının içinde gizlemiştir. Bunu, insanlar bütün geceler de kadir gecesini arasınlar, bütün vakitlerde günahlardan sakınsınlar, bütün insanlara saygı göstersinler ve bütün itaatlarda Allah'ın rızasını arasınlar diye yapmıştır.

[4] - Allah Resulü (s.a.a) ve Masum İmamlar (a.s) ramazan ayının son on gününün gecelerini uyumaz ve ibadetle meşgul olurlardı. Elbette Allah Resulü (s.a.a) ve Masum İmamlar (a.s), kadir gecesini biliyorlardı. Onların (a.s) bu geceleri ihya etmelerinin sırrı başkalarına öğretmek veya daha başka bir şey olabilir.

[5] -Süfyan b. Semt, İmam Sadık (a.s)'dan 'Kadir gecesi olma ihtimali olan geceler hangi gecelerdir?' diye sorduğunda şöyle buyurdu: '19, 21 ve 23. geceler (18, 20 ve 22. günün geceleri).' (Ekber Dehgani, Tefsir-i Nesim, s.465, Kum, İntişarat-ı Harem, 83. baskı

[6] - Kadir/4

[7] - Tefsir-i Nümune, c.27, s.185

[8] - Muhammed Kummi Meşhedi, Tefsir-i Kenz-ud Dakaik, c.14, s.359, Vezaret-i İrşad

[9] - Muhammed Kummi Meşhedi, a.g.e.

[10] - Fahr-u Razi, Tefsir-i Kebir, c.32, s.29, Dar-ul İhya, Beyrut

[11] - İmam Humeyni, Adab-us Salat, s.333, 4. baskı, Müessesse-i Tanzim ve Neşr-i Asar-ı İmam

[12] - Muhammed Hüseyin Tabatabai, el-Mizan, c.20, s. 332, Camiay-ı Müderrisin.

[13] - Daha fazla bilgi için bkz: İbn-i Arabi, Ahkam-ul Kur'an, c.4, s.1961, Daru'l Ma'rife

14] -Kadir/4

[15] -Kadir/1

[16] - Muhammed Kummi Meşhedi, a.g.e.

[17] -Bu üçüncü ihtimale başka cevaplarda verilmiştir. Örneğin: Tefsir-i Nümune, c.27, s.193'de şöyle yazar: Gece, dünyanın bir yarısının gölgesinin diğer yarısına düşmesiyle meydana gelir. Ve biliyoruz ki, bu gölge dünyanın dönüşüyle birlikte hareket etmektedir. Bir dönüş yirmi dört saatte tamamlanır. Bu yüzden kadir gecesi, gecenin, dünyanın etrafında bir kere tam dönüşüyle gerçekleşir. Yani yirmi dört saatlik karanlık, dünyanın tümünü kapladığı zaman o kadir gecesi gerçekleşir. Başlangıcı ise bir noktadan başlar başka bir noktada biter. Bu şekilde ufukların farklılığından dolayı kadir gecesinin çokluğu meselesi de hallolmuş olur.

[18] -Rivayetlerde bu müsamahayı ortaya koyan deliller vardır. Örneğin Hişam b. Salim, İmam Cafer Sadık (a.s)'ın şöyle buyurduğunu rivayet eder: 'Biri falan amel veya filan iş şu zamanda yapılırsa şu kadar sevabı olduğunu duysa ve ona amel etse, sonra öyle olmadığını ve kendisine ulaşan rivayetin yanlış olduğunu anlasa yine de o sevap ona verilir, hatta amelin gerçekte (zaman ve mekan gerçeğinde) sevabı olmasa bile. (Seyid Kazım Mustafavi, el-Kavaid, s.96, Camiay-ı Müderrisin)

[19] - 'Kadir gecesi her senede vardır ve gündüzü de gecesi gibidir.' (Şeyh Tusi, Tehzib-ul Ahkam, Nesim-i Rahmet tefsiri, s.473'den naklen. Şeyh Tusi'nin bu istinbatı onun şahsi istinbatı değildir. Onu Masum İmam (a.s)'dan nakletmiştir.)

[20] -Mefatihu’l Cinan, s.389, İntişarat-ı Lokman yayınları

Diğer Dillerde Soru Tercümesi
Yorumlar
yorum Sayısı 0
Lütfen soruyu doğru giriniz
örnek : Yourname@YourDomain.com
Lütfen soruyu doğru giriniz
Lütfen soruyu doğru giriniz

Konusal Sınıflandırma

Rastgele Sorular

  • Şia’nın bakışında intihar saldırısının bir sakıncası var mıdır? Bu eylemi yapan kimse şehid sayılır mı?
    6670 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2011/04/12
    İntihar ve istişhad saldırısı olarak tabir edilen bu tür eylemler kendiliğinden Şiilik kültürüne girmemiştir ve caiz değildir. Ama çok önemli tehlikelerin aziz İslam’ı tehdit ettiği ve bu tehditleri etkisiz kılmada tüm yolların çıkmaza girdiği, İslam’ın korunmasının bu eyleme bağlı kaldığı ve gerçekleştirildiğinde günahsız fertlerin kanının akıtılmaması ...
  • Geçici evlilikte kadın ve erkeğin boşanmasının şartı nedir?
    8992 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2011/08/03
    Eğer sizin daimi mutadan kastettiğiniz şey, daimi evlilik ve nikâhsa, bunda müddet zikredilmez ve kadın ve erkek her zaman için birbiriyle nikâhlanırlar. Böyle bir evlilik boşanma sözü söylenmeden feshedilmez ve erkek bir defa yakınlaştıktan sonra (boşanmak istediği takdirde) kadının tüm mihrini ödemeli ve kadını boşamalıdır. Aynı şekilde eğer kastettiğiniz ...
  • Şeys kimdir?
    6551 تاريخ بزرگان 2011/11/21
    Şeys, Hz.Adem’in (a.s) evlatlarından biridir. Kâbil’in Habil’i öldürmesinden sonra Adem ve Havva beş yıl çocuk sahibi olmadılar. Beş yıldan sonra dünyaya gelen çocuklarına Şeys adını verdiler. Hz. Adem onun hakkında şöyle diyor: ‘O, Habil’in yerine verildi, mübarektir ve peygamber olacaktır.’
  • İslam tüm sorunların çözmeye nasıl kadirdir?
    6702 Fıkıh 2012/02/18
    İslam’ın hüküm ve buyrukları âlim ve hikmet sahibi Allah tarafından olup insanlığın tüm sorunlarını halletmeye kadirdir. Ama bu, toplumdaki tüm fertlerin İslam’ın buyruklarıyla amel etmesi şartıyla tahakkuk eder. Bugün gençlerin evliliği önünde birçok sorun yer alsa da hem kız, hem oğlan ve hem de tarafların ailelerinin İslam’ın buyruklarına göre ...
  • Pahalı taşlardan yapılan yüzükleri takmanın ne gibi sevap ve faydaları var?
    16682 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2010/12/04
    Akik, firuze, yakut vb. gibi yüzükleri kullanmak, eğer halkası altın olmazsa erkekler için caiz ve rivayetlere göre sevabı da vardır. Ayrıca namazın sevap ve faziletinin çoğalmasına da neden olmaktalar. ...
  • Oruç insan üzerinde ne gibi eğitici eserler bırakır?
    7668 Pratik Ahlak 2012/05/12
    Oruç, nefsin tehzip (ruhi temizlik) ve tezkiyesi için bir çeşit alıştırma ve insanın kendi nefsine tasallutunun tahakkuku için uygun bir yöntem ve nefsanî heveslerle mücadeledir. Oruç, ferdi ve içtimai iki boyutta olmak üzere, insanın bedensel boyutta bıraktığı eserlerin yanı sıra insanın ruhi boyutunda da eğitici ...
  • Bir takım şekilleri ve figürleri içeren dua kitaplarından yararlanmak caiz midir?
    12190 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2011/04/11
    1- Sorunuza nazaran söz konusu kitabın hangi ilim hakkında olduğunu anlamak güçtür. Bunu anlamak için daha geniş bilgiye ihtiyaç vardır. Ama kısaca söyleyebiliriz ki söz konusu kitap ulum-i garibe hakkındadır. Ulum-i garibe; cifr, reml ve nücüm gibi ilimlere denir. Ancak söz konusu kitabın hangi kısmına ait olduğunu ...
  • Hz. Ebu Talib'in imanını ispatlayan deliller nelerdir?
    18517 تاريخ بزرگان 2010/03/09
    Soruda nakledilen hadis "merfu'e"dir ve senet yönünden müsnet hadisler derecesinde bir itibarı bulunmamaktadır. Fakat biz Hz. Ebu Talib'in imanını ispat etmek için bu rivayete istinat etmiyoruz. Çünkü o hazretin imanını ispatlamak için birçok sahih ve güçlü hadis ve rivayet nakledilmiştir. Hz. Ebu Talib'in Allah'a ve ...
  • Peygamberin (s.a.a) adı duyulduğunda veyahut namazdayken veya namaz dışındayken salâvat ayetini duymayla salâvat getirmek farz mıdır yoksa müstehap mıdır?
    11045 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2011/04/11
    Tüm taklit mercileri kendi ilmihallerinde Peygamber-i Ekrem’in (s.a.a) mübarek adı duyulduğunda salavat getirmenin müstehap olduğuna hükmetmişlerdir. Bu hüküm namaz halini de kapsamaktadır. İmam Humeyni (r.a) şöyle buyurmaktadır: “İnsan ne zaman Hz. Peygamberin (s.a.a) Muhammed ve Ahmed gibi mübarek isimlerini veya Mustafa ve Ebu’l-Kasım gibi lakap ve ...
  • Eşimin yanlış davranışını kendisine nasıl bildirebilirim?
    8347 Pratik Ahlak 2012/05/03
    Sorunuzda bulunan nokta, her ikinizin de birbirinizi sevdiği ve sizin eşiniz için en iyi kadın olmayı istemenizdir. Diğer hususların önemsenmemesi için sizin her zaman bu özelliğe belirgin bir rol üstlendirmeniz gerekmektedir. Evlilik hayatında egemen atmosfer mutluluk, samimiyet, dostluk ve arkadaşlık olmalıdır. Egoistlik, kendini düşünmek ve mütekebbirlik olmamalıdır. ...

En Çok Okunanlar