جستجوی پیشرفته
بازدید
668
آخرین بروزرسانی: 1401/07/24
خلاصه پرسش
در مورد مرکب نبودن واجب الوجود از نظر فلاسفه اسلامی توضیح بدهید.
پرسش
در مورد مرکب نبودن واجب الوجود از نظر فلاسفه اسلامی به خصوص از منظر ابن سینا توضیح بدهید.
پاسخ اجمالی

 

 حکیمان و فیلسوفان برای مرکب نبودن خداوند دلایل متعددی بیان کردند که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:

  1. چیزی مرکب است که دارای ماهیت باشد، زیرا ترکیب یا به معنای داشتن اجزای بیرونی و خارجی یعنی ماده و صورت است یا به معنای داشتن اجزای داخلی و ذهنی یعنی جنس و فصل، و هر دو مربوط به ماهیت و چیزی است که دارای حد یعنی جنس و فصل باشد؛ و روشن است که جنس و فصل از اجزای حدی ماهیت است و ماده و صورت نیز همان جنس و فصل است که به شرط لا لحاظ شوند؛ خداوند متعال چون نامحدود است، دارای حد و ماهیت نیست؛ بنابراین خداوند بسیط است و هیچ ترکیبی در خداوند وجود ندارد.
  2. اگر خداوند دارای جزء باشد باید آن جزء را در وجودش مقدم بر خداوند دانست که لازمه‌اش این خواهد بود که وجود خداوند متوقف بر آن جزء باشد، چون بدیهی است که جزء بر کل مقدم است و وجود کل متوقف بر وجود جزء؛ در حالی که توقف و نیاز داشتن با وجوب وجود خداوند ناسازگار است.
  3. اگر خداوند دارای اجزای مقداری باشد؛ این اجزای مقداری یا ممکن الوجود هستند یا واجب الوجود؛ اگر ممکن الوجود باشند، لازمه‌اش ترکیب شئ از اجزای مخالف با حقیقت شئ است و اگر واجب الوجود باشند، لازمه‌اش این است که واجب الوجود بالفعل موجود نبوده؛ بلکه بالقوه موجود باشد؛ چون همان‌گونه که در مباحث کم از مباحث جوهر و عرض در مباحث فلسفی بیان شد اجزای مقداری بالقوه موجودند، نه بالفعل.
  4. اگر خداوند مرکب از وجود و عدم باشد لازمه‌اش نقص در وجود خداوند است چون در آن صورت مانند موجودات محدود و ناقص، می‌توان چیز‌هایی را خداوند سلب کرد، مثل این‌که در مورد انسان می‌گوییم انسان اسب نیست، سنگ نیست و ... در حالی که خداوند متعال چون مبدأ هر کمال و خیری هست باید واجد تمام کمالات باشد و هیچ کمالی را نتوان از او سلب کرد. پس ترکیب از وجود و عدم هم در مورد خداوند امکان ندارد و اگر در مبحث صفات واجب تعالی، صفاتی را به عنوان صفات سلبی در مورد خداوند بیان می‌کنند، مقصود سلب نقص است که به کامل بودن و نقص نداشتن خداوند بر می‌گردد، نه سلب کمال.[1]

  [1] . ر. ک: طباطبائی، سید محمد حسین، نهایة الحکمة، ص 275- 277، قم، مؤسسه نشر اسلامی، چاپ پنجم، 1404ق. ر. ک: قاعده بسیط الحقیقه 106638؛ فرض ممکن الوجود در کنار واجب الوجود 80.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • چرا به جنگ صفین، صفین می‌گویند؟
    14992 تاریخ اماکن 1392/03/28
    جنگ صِفّین از مهم‌ترین نبردهای زمان خلافت امام علی(ع) بود که در سال 37 هـ.ق بین آن امام بزرگوار و معاویة بن ابی‌سفیان در سرزمین «صفین» که نزدیک به رقه در کنار فرات در ناحیه غربی عراق بین رَقّه (رافقه) و بالِس قرار دارد رخ داد،
  • رابطه میان دنیا و آخرت، چه نوع ارتباطی است؟
    1720 بیشتر بدانید 1399/12/06
    ارتباط بین دنیا و آخرت گاهی از نگاه تکوینی و فلسفی، و گاهی به لحاظ منابع دینی، بررسی می‌گردد.به لحاظ تکوینی و فلسفی، عالم ماده و به تبع آن وجود انسان، دارای سیر تکاملی است؛[1] و زندگی دنیایی انسان از مراحل ابتدایی سیر وجودی ...
  • آیا آوازخوانی و خوانندگی زنان، حرام است؟
    8587 موسیقی حلال و حرام 1392/05/02
    به طور کلی هر نوع خوانندگى و نوازندگى که انسان را از خداوند متعال و معنویات و فضائل اخلاقى دور نموده و به سمت بى‌بندوبارى، بیهودگى و گناه و شهوت‌رانی سوق دهد، لهوى و حرام مى‌باشد. و در فرض سؤال، با توجه به اینکه این امور معمولاً خالی ...
  • چگونه حیوانات را ذبح کنیم تا حلال باشند؟
    214350 چهارپایان 1393/10/01
    جهت بریدن سر حیوان باید حلقوم، مِرى و دو شاهرگ را که در دو طرف حلقوم است، از پایین برآمدگى زیر گلو، به طور کامل و پشت سرهم بریده و تا خارج شدن روح، سر را از بدن جدا نکنند. از جمله شرایط ذبح آن است که ذبح ...
  • هنگامی که پیامبر خدا(ص) با دریافت وحی در مورد تغییر قبله، در میان نماز جهت خویش را تغییر دادند؛ تغییر جهت مأمومان چگونه رُخ داد؟
    19309 گوناگون 1393/04/09
    با توجه به وضعیت جغرافیایی، برای ساکنان شهر مدینه، تغییر قبله از بیت المقدس به سوی کعبه، تغییری در حدود 180 درجه خواهد بود. از طرفی نقل است که صورت پیامبر اسلام(ص) توسط جبرئیل تغییر جهت داده شده و در جهت مقابل آن؛ یعنی پشت به بیت المقدس ...
  • مالکیت مشاع به چه معنایی است و چه تفاوتی با مالکیت مفروز دارد؟
    76154 گوناگون 1391/11/29
    «مال مشاع»؛ عبارت است از مالی که چند نفر در آن شریک باشند و سهم هر یک را نتوان در خارج، از هم تشخیص داد؛ مانند مالکیت مالکان یک ساختمان آپارتمانی، نسبت به راه روی مشترک و یا راه پله، که تصرف هر یک از مالکان در این ...
  • چگونه اراده خود را تقویت کنیم؟
    31407 بیشتر بدانید 1386/04/23
    شخص با اراده کسی است که وقتی در مورد کاری، به خوبی تأمل کرد، تصمیم به انجام آن می‌گیرد و با فعالیت و ثبات قدم آن‌را به اجرا در می‌آورد. راه‌کارهای زیر برای تقویت اراده سفارش می‌شود:ابتدا هدف و یا اهداف دقیق و مشخص خود را ...
  • آیا غسل جنابت با لاک صحیح می باشد یا نه؟
    162697 موانع رسیدن آب 1390/03/04
    یکی از شرایط صحت وضو و غسل این است که مانعی از رسیدن آب به اعضای وضو و غسل نباشد.[1] از جهت رعایت این شرط، میان وضو و غسل فرقی نیست.پس، اگر چیزی ...
  • آیا همراه این جهان، جهان‌های پیاپی و نیز موازی وجود دارد و آیا شخصیت انسانی و نفس واحده در تمامی این جهان‌ها حضور دارد؟
    7058 هستی شناسی 1395/01/17
    1. بر اساس آنچه در روایات آمده می‌توان گفت انسان‌هایی قبل از نسل فعلی وجود داشتند.[1] چنان‌که احتمال وجود انسان‌هایی بعد از نسل فعلی نیز بر اساس برخی منابع قابل پذیرش است. و بر اساس همان روایات می‌توان گفت هریک از نسل‌ها دارای قیامت ...
  • آیا دلیلی وجود دارد ‌که زنان نباید سوره یوسف را بخوانند؟
    24732 درایه الحدیث 1392/03/19
    موضوع مورد سؤال در منابع روایی مطرح شده است؛ مانند این روایات: 1. «قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (ع)‏ لَا تُعَلِّمُوا نِسَاءَکُمْ سُورَةَ یُوسُفَ‏ وَ لَا تُقْرِءُوهُنَّ إِیَّاهَا فَإِنَّ فِیهَا الْفِتَنَ وَ عَلِّمُوهُنَّ سُورَةَ النُّورِ فَإِنَّ فِیهَا الْمَوَاعِظَ»؛[1] امام علی(ع) فرمود: سوره یوسف را به زنانتان ...

پربازدیدترین ها