جستجوی پیشرفته
بازدید
433
آخرین بروزرسانی: 1401/07/11
خلاصه پرسش
آیا از نظر عرفا اعیان ثابته وجود خارجی ندارند؟
پرسش
آیا اعیان ثابته وجود خارجی دارند؟
پاسخ اجمالی

یکی از معمولی‌ترین عبارت‌هایی که در توصیف وضعیت وجودی اعیان ثابته به کار می‌رود، این عبارت است که «الاعیان الثابتة ما شمت رائحة الوجود». ظاهر این عبارت نفی هرگونه وجود برای اعیان ثابته است؛ اما منظور از این تعبیر آن است که اعیان ثابته هرگز خودشان به صورت خارجی درنمی‌آیند؛ یعنی حقیقت و هویت ثبوتی آنها در خارج نمی‌آید و تنها در تعین ثانی ثابت و محقق‌اند، هرچند آثار آنها به صورت اعیان خارجی در خارج هستند.

به تعبیر قیصری در شرح فصوص الحکم مظاهر اسما که همان اعیان ثابته در حضرت علمی هستند، رائحه وجود خارجی را هرگز درک نکرده‌اند؛ بنابر این، آنچه موجود است همان وجود متعین بر حسب اعیان ثابته است، نه خود اعیان.[1]

گفتنی است که نحوه‌ی تقرر اعیان ثابته ثبوتی است، نه وجودی؛ از این‌رو ثبوت و استقرار در تعین ثانی ذاتی آنها است؛ لذا از مرحله‌ی بطون و ثبوت علمی در حضرت علمی هرگز به خارج از علم و مرحله‌ی ظاهر نخواهند آمد و ذاتی شیء هرگز از شیء جدا نخواهد شد، بلکه تنها مظاهر اعیان ثابته، یعنی اعیان خارجی در خارج از صقع ربوبی پدید می‌آیند؛ از این‌رو آثار و احکام اعیان ثابته که همان اعیان خارجی باشند ظهور و وجود می‌یابند، همان‌گونه که وجود ذهنی خانه که در ذهن مهندس است هرگز از موطن ذهن به خارج نمی‌آید؛ یعنی امر ذهنی از ذهن به عین منقلب نمی‌شود، بلکه تنها اثر آن در خارج به شکل منزل و ساختمان خود را نشان می‌دهد.[2]  


[1]. ر. ک: قیصری رومی، محمد داوود، شرح فصوص الحکم، مصحح، آشتیانی، سید جلال الدین، ص 1025، انتشارات علمی فرهنگی.

[2]. ر. ک: یزدان پناه، سید یدالله، مبانی و اصول عرفان نظری، نگارش، انزلی، سید عطاء، ص 475- 477، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1388.  

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • آیا گرگی از امام باقر(ع) خواهش کرد تا دعا کند که زایمان جفتش آسان‌‌تر شود؟
    5282 حیوانات و آبزیان 1397/07/28
    در برخی منابع روایی کهن گزارش شده که گرگی نزد امام باقر(ع) آمده و از ‌ایشان تقاضای کمک کرد: «محمد بن مسلم می‌گوید که در راه مکه و مدینه همراه امام باقر(ع) بودم که ناگهان گرگى از سر کوه پایین آمد و نزد امام(ع) آمد و بعد از ...
  • دیدگاه قرآن کریم در مورد همزیستی مسالمت آمیز مسلمانان با پیروان ادیان دیگر چیست؟
    47054 تفسیر 1387/10/01
    «هم‌زیستی مسالمت‌آمیز مذهبی» یک فکر اصیل اسلامی است. و قرآن کریم در آیات متعدد، به صورت‌های گوناگون، با صراحت کامل، بدان سفارش نموده است. از نظر قرآن کریم، جنگ مذهبی و ستیز به دلیل اختلافات عقیده به صورتی که در برخی از مذاهب دیگر دیده می‌شود - مانند جنگ‌های صلیبی ...
  • هویت و ماهیت چه تفاوتی با هم دارند؟
    14227 ماهیت 1394/12/11
    1. کلمه «ماهیت» به معناى «چیستى» است که در مقابل «وجود» و «هستى» می‌آید. در کلمه «ماهیت»، «ما» را «ما» ى استفهامیه دانسته و می‌‏گویند «ما هى هى؟» یا «ما هو هو؟» فلان چیز چیست؟ و سپس از عبارت (ما هى هى؟) مصدر ساخته‌‏اند به این صورت که ...
  • آیا پیامبر(ص) و ائمه(ع) دارای علم و قدرت مطلق و نامتناهی بودند؟ و آیا این موضوع قابل اثبات است؟
    1479 حدیث 1400/08/13
    ثبوت قدرت و علم مطلق به‌ویژه قدرت مطلق، برای انبیاء(ع) و ائمه(ع) مورد اختلاف اندیشمندان دینی است.اثبات هر موضوعی با روش خاص خودش صورت می‌گیرد. مسئله علم پیامبران از مباحث نبوت عامه است که در مبحث صفات انبیا مطرح می‌شود. مباحث ...
  • منظور از گشایش و فرج بعد از صبر چیست؟
    11911 انتظار فرج 1392/04/10
    انسان در زندگی خود گاه به اشخاصی دل می‌بندد و از آنها امید کمک و دست‌گیری دارد، اما ممکن است این امید ثمربخش نباشد و در نهایت به ناامیدی ختم شود. در منابع دینی ما روایاتی وجود دارد مبنی بر این‌که در این شرایط اگر انسان از همه ...
  • آیا این سخن: «خدایا، کسی را که عقل دادی، چه چیزی ندادی؛ و کسی را که عقل ندادی، چه چیزی دادی»، حدیث است؟!
    19184 عقل، علم، حکمت 1393/06/30
    این سخن به عنوان مَثَل از خواجه عبد الله انصارى نقل شده است: «الهى آن که را عقل‏ دادى‏ پس چه ندادى؟ و آن که را عقل ندادى پس چه دادى»؟[1] به نظر می‌ رسد چنین سخنی برداشت از حدیث باشد، و آن به ...
  • آیا در میان پیامبران، پیامبری به نام «کاد» وجود دارد؟
    3405 پیامبران و کتابهای آسمانی 1398/09/10
    در گزارش‌های تاریخی از پیامبری به نام کاد(ع) یاد شده است که هم‌عصر با پیامبرانی؛ مانند ناتان(ع)،[1] داوود(ع)،[2] سلیمان(ع)[3] و آصاف(ع)[4] بود، و مانند آنان دین حضرت موسی(ع) را تبلیغ می‌کرد.[5]گفتنی است؛ کاد(ع) نیز از جمله ...
  • معنای «هیولی» در کتب فلسفی چیست؟
    16650 کلیات 1397/02/20
    اصطلاح «هیولا» در فلسفه به معنای «قوه» است و گاهی به معنای «ماده» نیز بکار می‌رود. برای روشن شدن ارتباط هیولا با ماده و پیش از پرداختن به معنای فلسفی «هیولا»، ضروری است توضیح مختصری در باره تاریخچه بحث ماده ارائه گردد، تا معنای آن به درستی مشخص ...
  • آیا روش ریاضی دکارت در فلسفه متضمن با قطعیت و یقین است؟
    14719 معرفت شناسی 1390/01/14
    تلاش دکارت در جهت دست یافتن به بنیانی متقن برای علوم به خصوص الاهیات و متافیزیک، در واکنش به موج شک گرایی (مذهب شک) که اروپای آن روز را فراگرفته بود، تلاشی در خور تحسین و ستایش است، امّا به قطعیت و خطاناپذیری روشی که دکارت در پیش گرفته بود، ...
  • رابطه میان عرفان و اخلاق عرفانی چیست؟
    5916 عرفان و اخلاق 1395/08/20
    درباره ارتباط میان عرفان و اخلاق عرفانی باید گفت: پژوهشگران علوم دینى پس از مطالعه آثار موجود در تمدن اسلامى که به ارزش‌هاى الهى و کمالات انسانى پرداخته‌اند، با دو گونه آثار نظام‌مند مواجه شدند: یکى آثار عرفانى که آینه علم سلوک هستند و دیگرى آثار اخلاقى که ...

پربازدیدترین ها