جستجوی پیشرفته
بازدید
14176
تاریخ بروزرسانی 1391/01/15
خلاصه پرسش
معنای حروف ابجد مخصوصاً دربارۀ امام علی (ع) چیست؟
پرسش
معنای حروف ابجد مخصوصاً دربارۀ امام علی (ع) چیست؟
پاسخ اجمالی

حروف ابجدى همان حروف تهجى (الف، با اند) که مطابق فصول خاص ترکیب یافته‏اند از این قرار: ابجد، هوز، حطى، کلمن، سعفص، قرشت، ثخذ، و ضظغ. برای هریک از این حروف عددی اختصاص یافته است به ترتیب زیر:

الف 1 ب 2 ج 3 د 4 ه 5 و 6 ز 7 ح 8 ط 9 ى 10 ک 20 ل 30 م 40 ن 50 س 60 ع 70 ف 80 ص 90 ق 100 ر 200 ش 300 ت 400 ث 500 خ 600 ف 700 ض 800 ظ 900 غ 1000.

از طریق حساب ابجد می توان عدد منطبق بر هر کلمه ای را محاسبه کرد مثلاً کلمه علی (ع ، ل، ی) طبق حساب ابجدی این گونه محاسبه می شود:

ع70+ ل30+ ی10 = 110.

پاسخ تفصیلی

حروف ابجد

حروف ابجدى همان حروف تهجى (الف، با اند) که مطابق فصول خاص ترکیب یافته‏اند، از این قرار: ابجد، هوز، حطى، کلمن، سعفص، قرشت، ثخذ، و ضظغ.[1]

تاریخچه حروف ابجد

با توجه به اکتشافات اخیر (آثار رأس شَمره در شمال سوریه)، شاید الفبای خط اوگارتی ها، نخستین الفبایی باشد که تاکنون شناخته شده است. نگارش این کتیبه ها که به خط میخی شبیه است به اواسط هزاره دوم پیش از میلاد میرسد. الفبای آن بر صامت ها استوار است و شامل بیست و دو حرف است که در شش گروه نخست الفبای ابجدی گرد آمده است. این الفبا از طریق زبان های آرامی به عربی راه یافته است.[2]

این ترتیب الفبای عبری آرامی با الفبای انگلیسی هم در ترتیب قدری همانندی دارد: ابجد و abcd کلمن و KLMN قرشت و QRST.

حروف ابجد در روایات

در برخی روایات به جایگاه حروف ابجد به عنوان مقدمه کتابت اشاره شده است:

1. از امام رضا (ع) روایت شده است: اولین چیزی که خداوند خلق کرد تا نوشتن را برای مخلوق خود بیاموزد حروف معجم بود.[3]

2. از روسول خدا در مورد حروف ابجد سؤال شد آن حضرت فرمودند: تفسیر حروف ابجد را یاد بگیرید؛ چرا که همه شگفتی ها در آن است.[4]

حساب ابجد

در حساب ابجدی برای هریک از حروف ابجد به تریتیب یکی از اعداد اختصاص یافته است؛ حساب ابجدى از این قرار است:

الف 1 ب 2 ج 3 د 4 ه 5 و 6 ز 7 ح 8 ط 9 ى 10 ک 20 ل 30 م 40 ن 50 س 60 ع 70 ف 80 ص 90 ق 100 ر 200 ش 300 ت 400 ث 500 خ 600 ف 700 ض 800 ظ 900 غ 1000.

حساب ابجدى را حساب جمل هم مى‏گویند.[5]

برای مثال از طریق حساب ابجد می توان عدد منطبق بر هر کلمه ای را محاسبه کرد مثلاً کلمه علی (ع، ل، م) طبق حساب ابجدی این گونه محاسبه می شود:

ع70+ ل30+ ی10 = 110.

کاربرد حروف ابجد در علوم غریبه

در دوران های گذشته علم حروف و عدد، آمیختگی خاصی با هم داشته؛ از همین جهت است که طلسمات و حساب های نجومى و تقویمى و احکام نجوم را که بابلیان و مصریان وضع کرده‏اند به حروف ابجدى است و در علم اسطرلاب هم از ترتیبات ابجدى استفاده می شود.[6]

از دیدگاه بسیاری از حکمای قدیم، هر یک از حروف دارای خواص و آثار و کمالاتى هستند که این خواص به حسب انقسام به عناصر اربعه و تعلق به کواکب سبعه مختلف می شود و چنین گفته اند که حرف به منزله جسد است، و عدد به منزله روح.[7] یعنی برای مثال بین دو کلمه ای که دارای عدد واحدی هستند، ارتباط خاصی می توان تصور نمود. ضمن این که برای ترکیب دو کلمه می توان آنها را تبدیل به عدد نموده و عملیات خاصی با این اعداد انجام داد که مبنای اصلی بخش عمده ای از علوم غریبه بر همین رابطه بین حروف و اعداد استوار است.

علم الحروف در عرفان

علم الحروف در عرفان اسلامی جایگاه ویژه ای داشته و بسیاری از عرفا آثار مستقلی در این باب نوشته اند؛ از جمله محی الدین عربی چندین اثر مستقل در علم الحروف تألیف کرده که برخی از آنها عبارت اند از:

1. رساله الدر المکنون فى علم‏ الحروف، ‏2. رساله مفتاح الاسرار در علم جفر و حروف، 3. انشاء الدوائر،[8]

وی در رساله «رساله الدر المکنون فى علم‏ الحروف‏» در مورد این علم چنین آورده است:

«خداوند اسم اعظم را به آدم تعلیم نمود که همه کائنات در تسخیر این اسم بود، سپس علم الحروف بعد از وی به فرزندش شیث و بعد از آن به ادریس (ع) به ارث رسید؛ ادریس پیامبری مرسل بود و خداوند بر او سی کتاب (صحیفه) نازل کرد و ریاست علم الحروف و اسرار حکمت و اسرار اعداد و افلاک به او رسید و گفته شده است که او نخستین کسی بود که با قلم نوشت. و کتابی به نام «گنج اسرار» نوشت که تنکلو شاه بابلی و ثابت بن قرة حرانی بر آن کتاب شرحی نوشته اند. و چون (از طریق مکاشفه) بر زمان های گذشته وقوف یافتم از او (ادریس ع) در مورد این دو شرح پرسیدم گفت این دو شرح فقط ظاهرش قابل وقوف است و تا کنون سربه مهر باقی مانده، وی آنها را برایم گشود و اسراری شگفت را دیدم که جز مردان بزرگ از عرفا (افراد) بر آن وقوف نمی یابند. و علم الحروف بعد از ادریس به هرامسه مصر به ارث داده شد که چهل نفر بودند».[9]

وی در جای دیگری از این کتاب می نویسد: «امام علی (ع) وارث علم الحروف از رسول خدا (ص) بود، سپس امام حسین (ع)، سپس زین العابدین، سپس امام باقر و بعد امام صادق این علم را به ارث بردند و امام صادق کسی بود که در هفت سالگی در اعماق این دریا غواصی کرد و اسرار آن را گشود و او کسی است که در علم جفر و علم الحروف سخن گفت و به طور مخفی تألیف نمود و فرمود: علم ما کتابی است مسطور در صفحه ای گشوده شده ... و نزد ما است، جفر ابیض و جفر احمر و جفر اکبر و جفر اصغر که در آخر الزمان با امام محمد مهدی آشکار می شود و حق نهایی این علم را جز خود آن امام نمی داند».[10]

 

[1] سجادی، سید جعفر، فرهنگ معارف اسلامی، ج 1، ص 27، انتشارات دانشگاه تهران.

[2] دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج 2، ذیل حرف الف، ابجد، کتابخانه اینترنتی تبیان.

[3] «عن أبی الحسن علی بن موسى الرضا (ع) قال: إن أول ما حلق الله عزّ وجلّ لیعرف به خلقه الکتابة حروف المعجم»، مجلسی، بحار الانوار، ج 2، ص 31، موسسة الوفاء، بیروت، 1404ق.

[4] «قال امیر المؤمنین (ع) سأل رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم: ما تفسیر ابجد؟ فقال: تعلموا تفسیر أبجد فإن فیه الاعاجیب کلها، ویل لعالم جهل تفسیره»، همان، ج 2، ص 317.

[5] فرهنگ معارف اسلامی، ج 1، ص 27.

[6] همان.

[7] الطهرانی، میرزا أبی الفضل، شفاء الصدور فی شرح زیارة العاشور، ص 116، سایت : http://shiaonlinelibrary.com

[8] جمعی از نویسندگان، دومین یادنامه علامه طباطبائى‏، ص 45. مؤسسه مطالعاتى و تحقیقات فرهنگى‏.

[9] حسن زاده آملی، حسن، دروس هیئت، ج 2، ص 688، بوستان کتاب‏، قم، 1378ش.

[10] حسن زاده آملی، حسن، عیون مسائل النفس و سرح العیون فی شرح العیون‏، ص 778، امیر کبیر،تهران‏، 1385ش.

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • آیا می‌توان به کافرانی که در سرزمین کفر زندگی می‌کنند و با مسلمانان جنگ و دشمنی نمی‌کنند، نیکی کرد؟
    652 تفسیر 1392/09/18
    شیخ طوسی در تفسیر آیه شریفه «لا یَنْهاکُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذینَ لَمْ یُقاتِلُوکُمْ فِی الدِّینِ وَ لَمْ یُخْرِجُوکُمْ مِنْ دِیارِکُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَ تُقْسِطُوا إِلَیْهِمْ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطین»؛[1] چنین آورده: ابن زبیر می‌گوید: «این حکم درباره کسی که این صفت را داشته باشد، عمومیت دارد». آن چیزی که بر ...
  • عامل انحراف انسان‌ها از صراط مستقیم الهى چیست؟ و آیا اختیارى است یا نه؟
    3833 درمان رذائل اخلاقی 1386/05/08
    شناخت عوامل انحراف از صراط مستقیم، مستلزم آشنایى با مفاهیم "صراط" و "مستقیم" مى‏باشد. معناى لغوى "صراط" بزرگراه وسیع و روشن است و معناى "مستقیم" که از ماده‏ى "ق.و.م" مى‏باشد، شى‏ء بدون اعوجاج و انحراف مى‏باشد. از این رو، "راه مستقیم" که همان "صراط مستقیم" است و در برابر "راه معوج" ...
  • عقوبت ترک عمدی روزه ماه رمضان چیست؟
    3034 حقوق و احکام 1388/07/25
    کسی که در ماه مبارک رمضان روزه بر او واجب است (همه شرایط را دارا است) به صرف اینکه قصد روزه گرفتن ندارد یا قصد دارد که روزه نگیرد، از نظر اسلام مجازات و عقوبتی ندارد مگر این که این قصد خود را عملی کند و عملاً روزه واجب خود ...
  • چه راه کار مناسب و مؤثر وجود دارد تا بین علم و عمل یکی شود؟
    2266 دستور العمل ها 1388/06/09
    بر اساس اصول اسلامی، علم و دانشی مفید خواهد بود که عمل صالح را نیز به دنبال داشته باشد، اما با این وجود مشاهده می نماییم که برخی از عالمان، در انجام عمل صالح کوتاهی می نمایند که این موضوع می تواند ناشی از دلایل مختلفی باشد، از جمله این ...
  • آیا مشاهده عورتین فرزند نابالغ توسط والدین و بالعکس جایز است؟
    2727 حقوق و احکام 1389/01/24
    نگاه کردن به عورت بچه نابالغ که خوب و بد را می فهمد و ممیز است اشکال دارد. مراجع محترم تقلید درباره بچه نابالغی که ممیز است می گویند:آیات عظام امام خمینى، سیستانى، فاضل، مکارم و نورى: نگاه کردن به عورت بچه ممیزى که خوب و بد را مى‏فهمد، بنابر ...
  • آیا بعد از پیامبر (ص)، اهل بیت مانند فرزندان جعفر و فرزندان علی و ... هم مرتد شدند؟
    2876 تاريخ بزرگان 1387/07/18
    ارتداد اصحاب در روایات صحیح و معتبر اهل سنت بسیار وسیع تر و با روایات زیاد و متواتر مطرح شده است در حالی که در منابع شیعه روایات صحیحی که بیانگر ارتداد اصحاب باشد بیش از سه روایت نبوده و به اصطلاح علم حدیث از خبر واحد تجاوز نمی کند. و بقیه ...
  • نگهداری گربه در خانه چه حکمی دارد؟
    9936 حقوق و احکام 1389/05/13
    در مورد جواز نگهداری گربه نه تنها کسی تردید نکرده است، بلکه امامان معصوم (ع) در روایاتشان ما را به این امر تشویق نموده اند. ...
  • آیا در حکومت امام علی(ع) برای آزادی خط قرمزی وجود داشت؟
    1257 رفتار امام علی ع 1392/12/12
    یکی از حقوق قطعی و مسلّم هر شهروند در حکومت علوی، آزادی است. برای آزادی در حکومت امام علی(ع) خط قرمزی وجود نداشت. تا زمانی که مخالفان و فرصت طلبان دست به اسلحه نبرده و آزادی و امنیت دیگران را مورد تهدید قرار نمی‌دادند، و یا با ترویج افکار ملحدانه ...
  • دلائل عدم موافقت اسلام با هم‌جنس گرایی چیست؟
    1942 همجنس گرایی 1392/11/27
    خداوند طبیعت انسان و سایر حیوانات را به گونه‌ای آفرید که مرد و زن و نر و ماده مکمل یکدیگر بوده و در کنار هم به آرامش دست می‌یابند. خداوند در قرآن پیرامون انسان می‌فرماید: و از نشانه‏هاى او این که همسرانى از جنس خودتان براى شما آفرید تا در کنار ...
  • آیا اسلام در ارتباط با شکل گیری فضا و فرم شهرها و عناصر موجود در آنها رهنمودی دارد؟
    2005 حقوق و احکام 1389/04/14
    دین اسلام متکفل ارائه کلیاتی است که سعادت معنوی انسان ها را به دنبال دارد و نیز بدون آن که زندگی مناسب دنیوی را خلاف شرع و ارزش ها بداند، معتقد است که مسلمانان باید بیشترین تلاش خود را در آباد سازی جهان آخرت مصروف سازند. طبیعی است که یک ...

پربازدیدترین‌ها

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5385  نفر