جستجوی پیشرفته
بازدید
30879
تاریخ بروزرسانی 1386/03/04
 
کد سایت fa1064 کد بایگانی 996 نمایه شخصیت عمرو عاص
طبقه بندی موضوعی تاريخ بزرگان|برخی صحابیان
خلاصه پرسش
عمرو عاص در طول زندگی خود، چگونه چهره ای داشته است؟
پرسش
در مورد شخصیت عمرو عاص و سرگذشت مطالبی را بیان فرمایید.
پاسخ اجمالی

عمرو بن عاص که همان "عمرو بن عاص بن وائل سهمی "است یکی از افراد فرصت طلب و حیله گر، از زنی بنام "نابغه" متولد شد و از جهت پدری به "عاص بن وائل" منسوب است. "عاص بن وائل سهمی" همان عنصر مشرکی است که بعد از فوت حضرت قاسم پسر پیامبر(ص) به آن حضرت طعنه ی بسیار زشت ابتر بودن را زد که به دنبال آن آیه ی "ان شانئک هو الابتر" درباره او نازل شد.

عمرو بن عاص به حیله گری و مکاری معروف بود و در زمان خلافت امیر المؤمنین(ع) به عنوان بازوی قوی معاویه جنگ صفین را علیه امام علی (ع) به راه انداخت و با همان حیله گری در طول جنگ مسلمانان زیادی را فریب داد و در جریان حکمیت با فریب ابوموسی اشعری ساده لوح، خدمت بزرگی به معاویه کرد و بعد از آن به امارت مصر منصوب شد و در سن 90 سالگی در سال 43 هجری درگذشت.

پاسخ تفصیلی

عمرو بن عاص بن وائل سهمی یکی از چهره های حیله گر و فرصت طلب است که از زنی به نام نابغه متولد شد، اما به علت همبستر شدن این زن آلوده با پنج مرد (ابولهب، امیه بن خلف، هشام بن مغیره، و ابوسفیان و عاص بن وائل) ، همه این پنج نفر مدعی پدری او شدند تا این که قرار شد خود نابغه قضاوت کند، او نیز عاص بن وائل را انتخاب کرد (علی رغم این که ابوسفیان می گفت عمرو از صلب من است و شباهتی هم به او داشت)، زیرا نابغه ابوسفیان را بخیل می دانست و می گفت  عاص کمک بیشتری به من می کند.[1] بدین ترتیب عاص بن وائل به عنوان پدر عمرو انتخاب شد. عاص بن وائل همان عنصر مشرکی است که بعد از فوت قاسم پسر پیامبر (ص) به آن حضرت طعنه ی بسیار زشتی زد (او را العیاذ بالله، "ابتر" و "دم بریده" خواند. یعنی کسی که نسلی (پسری) ندارد تا راه او را ادامه دهد) که به دنبال این طعنه ی زشت سوره ی مبارکه کوثر نازل شده و آیه آخر آن در مذمت این شخص یعنی عاص بن وائل می باشد.[2]

عمرو بن عاص در زمان پیامبر(ص): وی در زمان پیامبر(ص) دارای چهره ای بسیار منفور و شخصیت پلیدی بود چرا که او همان کسی است که هفتاد بیت شعر سروده بود و کودکان مکه هنگامی که رسول خدا(ص) را می دیدند آن شعرها را با صدای بلند می خواندند و موجب ناراحتی و آزار پیامبر(ص) می شدند از این رو رسول خدا (ص) دعا کردند:«خداوندا عمرو مرا هجو کرده ولی من شاعر نیستم و شاعری زیبنده من نیست تا پاسخ سخنش را به شعر گویم پس او را در برابر هر یک از حروف شعرش هزار بار لعن کن».[3]

وی همان کسی است که بزرگان قریش گروهی را به سرپرستی او به حبشه فرستادند تا از نجاشی بخواهد مسلمانانی را که برای گریز از دست مشرکان به حبشه هجرت کرده بودند، تسلیم آنان کند ولی نجاشی نپذیرفته و عمروعاص و همراهانش دست خالی بازگشتند.[4]

سرانجام عمروعاص در سال هفتم هجری مسلمان شد و به این شرط که بدهی های گذشته اش بخشیده شود، با رسول خدا(ص) بیعت کرد.[5]

و بنا به نقل بعضی از کتب تاریخ، پیامبر(ص) پس از مسلمان شدن عمرو او را به فرماندهی سریه ذات السلاسل[6] و پس از آن به جمع آوری زکات مردم عمان منصوب کرد.[7]

عمر عاص در زمان ابابکر، عمر و عثمان:

عمرو عاص در دوران خلافت ابابکر و عمر از نزدیکترین افراد به آنان محسوب می شد و در فتح شام از فرماندهان سپاه مسلمین بود، در دوران عمر مدتی والی فلسطین شد و سپس مأمور فتح مصر گردید. پس از فتح مصر خودش والی آنجا شد. تا چند سال پس از مرگ عمر در این سمت باقی بود، عثمان او را عزل کرد و او به فلسطین بازگشت و از آن پس به منتقدان عثمان پیوست و به ندرت به مدینه می آمد.[8]

عمرو عاص در زمان خلافت امیر المؤمنین علی (ع):

پس از به قتل رسیدن عثمان و به خلافت رسیدن امیر المؤمنین علی علیه السلام، حضرت علی (ع) معاویه را از حکومت شام عزل نمود، معاویه چون حکومتش را در خطر دید حضرت علی(ع) را عامل قتل عثمان معرفی نموده و خود به عنوان خونخواه عثمان پرچم مخالفت با حکومت عدل حضرت علی (ع) را به دست گرفت. او در این راه از همکاری عمرو عاص بی نیاز نبود لذا نامه ای به عمرو عاص نوشته و از او دعوت به همکاری نمود.

عمرو عاص در جواب نوشت: «نامه ات را خواندم و فهمیدم اما این که از من خواسته ای از دین اسلام خارج شده با تو به وادی ضلالت وارد شوم و تو را در راه باطلت یاری کنم، و به روی امیر المومنین شمشیر بکشم، در حالی که او برادر، ولی، وصی و وارث رسول خداست، هم اوست که دین پیامبر(ص) را (بعد از هجرت پیامبر(ص) به مدینه) ادا کرد و وعده هایش را جامعه عمل پوشاند، هم او که داماد پیامبر (ص) و شوهر بانوی زنان جهان و پدر حسن و حسین(ع) سرور جوانان بهشتی است، از این جهت دعوت تورا نمی پذیرم و اما این که گفته ای من خلیفه عثمانم، با مرگ عثمان تو عزل شده و خلافتت زایل می شود. آیا نمی دانی که ابوالحسن جانش را در راه خدا ایثار کرد و در بستر رسول خدا خوابید و رسول خدا درباره اش فرمود «هر کس من مولای او هستم علی مولای اوست؟».[9]

با همه این حرفها زمانی که معاویه وعده خلافت مصر را به او داد ،خود را در اختیار او قرار داد و با معاویه کمال همکاری را نمود و با فریب اهل شام و بهانه قرار دادن خون عثمان جنگ صفین را علیه حضرت علی(ع) به راه انداخت و با فریب مردم و شایعه پراکنی و جوسازی جنگ را اداره کرد. با این همه با رشادتهای حضرت علی (ع) و اصحابش معاویه و عمرو عاص در آستانه شکست قطعی قرار گرفتند اما باز عمرو عاص با فریب سپاه حضرت علی (ع) و با به نیزه کردن قرآن حضرت علی (ع) را مجبور به پذیرش جریان حکمیت کرد. افرادی چون "اشعث بن قیس" فریب عمروعاص را خورده و هم حکمیت و هم حکم بودن مرد ساده لوحی به نام ابو موسی اشعری را به حضرت علی(ع) تحمیل نمودند. عمروعاص در این حکمیت همچنان که از قبل پیش بینی می شد به سادگی ابوموسی اشعری را فریب داده و معاویه را به خلافت رساند . پس از آن، حضرت علی (ع) مجبور به جنگ با کسانی شد که خوارج نام داشتند.

عمرو عاص نیز بنا به وعده  معاویه عازم مصر شد. در مصر محمد بن ابابکر از طرف حضرت علی(ع) حاکم بود، طولی نکشید که حضرت علی(ع) مالک اشتر را به مصر فرستاد، اما مالک در بین راه توسط عمال معاویه و عمر و عاص مسموم و به شهادت رسید. محمد بن ابابکر نیز به طرز فجیعی به شهادت رسید و عمروعاص منصب استانداری مصر را غصب کرد.[10]

او در همین منصب بود تا این که بعد از مدتی به جهت عدم پرداخت خراج مصر به معاویه از طرف او تهدید به عزل شد! وی در جواب معاویه نامه ای نوشت و شعری به نام جلجلیه را برای او فرستاد و در این شعر به بسیاری از فضائل حضرت علی (ع) اعتراف کرده و معاویه را تهدید به آشوب در مملکتش نموده است.

سر انجام وی در مصر در همان منصب حکومت در سال 43 هجری [11] در سن 90سالگی[12] از دار دنیا رفت.



[1]- شرح ابن ابی الحدید، ج 6، ص 282؛ همان، ج 2، صص 100 – 101.

[2]- مجمع البیان (10 جلدی چاپ بیروت) جلد 10، ص 461.

[3]- سفینه البحار، 4 جلدی آستان قدس، ج 3، ص 659.

[4] - دلائل‏النبوة، ترجمه،ج‏2،ص51.

[5] - تاریخ ‏طبرى،ج‏5،ص:1494،و 1525- أسدالغابة،ج‏3،ص:742

[6]- المغازی ،ج2،ص77.

[7] - أسدالغابة،ج‏3،ص:742

[8]- اسد ا لغابه، ج 4 ص 244، طبقات ج 4، ص 256، قاموس الرجال ج 8، ص 11.

[9] -تذکرة الخواص، ص 84.

[10]-تاریخ‏گزیده،ص 197.

[11] -تاریخ اسلام،ج4،ص90؛ مروج الذهب،ج3،ص23.

[12]- مروج الذهب،ج3،ص23

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    878957 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    541631 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    420957 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    406324 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    366646 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    329704 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    311387 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    307322 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    306751 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    298167 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

6350  نفر