جستجوی پیشرفته
بازدید
2628
تاریخ بروزرسانی 1392/02/22
خلاصه پرسش
حکم نکاح به نیت طلاق و نکاح مسیار چیست؟
پرسش
حکم نکاح به نیّت طلاق چیست؟ (اشاره به نکاح مسیاری که مفتی وهابی صادر کرده است).
پاسخ اجمالی
نکاح(ازدواج) مسیار؛ تلاشی است از طرف فقهای اهل سنت برای پاسخ به نیازهای اجتماعی جامعه امروزشان، نیازی که اهل بیت(ع) به خصوص امام علی(ع) در همان زمان و با توجه به آیات قرآن و احادیث پیامبر گرامی اسلام(ص) و با تشریع ازدواج موقّت، بدان پاسخ داده‌اند. «نکاح مسیار» و «نکاح به نیّت طلاق» دو اصطلاح جدیدی در فقه اهل سنت است که درباره حکم آن بین علمای اهل سنت؛ اتفاق نظر وجود ندارد، اگرچه نظر غالب یا نظر مورد پسند جامعه اهل سنت، جواز این دو است.
 
پاسخ تفصیلی
یکی از مسائل فقهی مورد توجه فقه شیعه، ازدواج موقّت است که اگر با توجه به شرایط آن اجرا شود، بسیاری از ناهنجاری‌های جنسی جامعه از بین می‌رود و به فرموده امام علی(ع): «اگر نبود نهی عمر از متعه، جز انسان شقی کسی مبتلا به زنا نمی‌شد»،[1] اما در مقابل فقه اهل بیت(ع)، اهل سنت موضع‌گیری سختی کرده و مخالفت با متعه را جزو اصول تغییر ناپذیر فقه و مذهب خود دانسته‌اند، و سال‌ها در مقابله با این سنت نبوی، کتاب‌ها نوشته و شیعه را متهم کرده‌اند، امّا واقعیت‌های اجتماعی، آنان را به سمتی سوق داد که چاره‌ای جز پذیرش ازدواج جدیدی به نام «نکاح مسیار» نداشتند، نکاحی که با بررسی‌های بیشتر، همان ازدواج موقت است که فقط وقت را در آن ذکر نکرده‌اند، اگر چه موقّت بودن را می‌توان نیّت کرد!
«نکاح مسیار» و «نکاح به نیّت طلاق»؛ دو اصطلاح جدیدی در فقه اهل سنت است که درباره حکم آن از قدیم و تاکنون بین علمای اهل سنت؛ اتفاق نظر وجود ندارد اگر چه نظر غالب یا نظر مورد پسند جامعه اهل سنت؛ جواز این دو است.
اکنون، تعریف و توضیحاتی که در برخی از کتاب‌های آنان آمده، بیان می‌شود:
«نکاح مسیار» به دو گونه قابل تصوّر است:
صورت اول؛ به نکاحى می‌گویند که تمام شرایط نکاح؛ مثل ایجاب، قبول، مَهر و شاهد - که در نظر اهل سنت از شرایط نکاح است- را دارد با این تفاوت که مرد، در عقد نکاح، حق نفقه و مسکن زن را ساقط می‌کند.
صورت دوم؛ جایی است که مرد، حق نفقه را اسقاط نمی‌کند، بلکه حق شب‌خوابی را در ضمن عقد از زن اسقاط می‌کند و این صورت دوم در بین اهل سنت بیشتر است؛ زیرا کسانی که مبادرت به این‌گونه ازدواج‌ها دارند؛ خواهان مخفی ماندن آن هستند تا از مشکلات احتمالی در آینده در امان باشند.[2]
اما ازدواج به نیّت طلاق امر جداگانه‌ای است که هم در ازدواج مسیار و هم در ازدواج دائم قابل تحقق است؛ یعنی در یک ازدواج با تمام شرایط مورد قبول اهل سنت می‌توان در آن نیّت طلاق داشت و نیّت طلاق داشتن خللی در اصل نکاح وارد نمی‌کند، همان‌طور که در ازدواج مسیار می‌توان این نیّت را داشت یا چنین نیّتی نکرد اگر چه بعد از مدت کوتاهی طلاق داد.[3] اگرچه غالباً منظور از هر دو؛ همان نکاحی است که زن و مرد بعد از مدتی می‌خواهند از هم جدا شده و برخی از حقوق زناشویی نیز در آن اسقاط شده است.[4]
حکم ازدواج مسیار در اهل سنت
این ازدواج در ابتدای مرسوم شدنش، مخالفت بزرگان اهل سنت را بر انگیخت و در کتاب‌ها و به خصوص فتاوای خود، با آن به مخالفت برخاستند، به گونه‌ای که مطلقاً آن‌را حرام و در ردیف زنا برشمردند. از جمله این فتاوا می‌توان به فتوای بن باز در این‌باره اشاره کرد:
وی در پاسخ به سؤالی که از او درباره نکاح مسیار پرسیده شده چنین می‌گوید: «بر هر مسلمانی واجب است که ازدواج شرعی فقط داشته باشد و آنچه مخالف با آن است را ترک کند، حال چه به نام ازدواج مسیار یا به هر نام دیگر و آنچه ذکر شد شبیه زنا است».[5]
با توجه به مستندات نقل شده در این کتاب، فتوای بن باز مربوط به تاریخ 1420 هـ.ق است، امّا در حدود هفت سال بعد یعنی در سال 1427 هـ.ق؛ توسط مجمع فقهی اسلامی که تابع مجموعه «الرابطة العالم الاسلامی» که مرکز آن در مکه مکرمه قرار دارد اجازه شرعی برای ازدواج مسیار صادر می‌شود و دلائل متعددی در جواز آن برشمرده شده است.[6]
بنابراین؛ این ازدواج، امروزه در بین اهل سنت ازدواجی مورد قبول است که خواسته‌اند با دست کاری‌هایی که در ازدواج دائم نموده‌اند، ازدواجی همانند ازدواج موقّت به جوامع خود ارائه دهند تا از مشکلات ناشی از عدم وجود ازدواج موقّت در این جوامع کم کنند. البته باز هم برای حفظ مرزبندی با شیعه! تأکید دارند که در این ازدواج نباید وقت در آن ذکر شود.
به علت عدم نیاز به چنین ازدواجی در فقه شیعه، در فقه شیعی از آن صحبتی به میان نیامده است، اگرچه الغای برخی از شرایط؛ مانند نفقه و مسکن که حق زن است اشکالی نداشته و چنین ازدواجی نباید اشکالی داشته باشد.[7]
 

[1]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 30، ص 600، مؤسسة الوفاء، بیروت، 1404ق.
[2]. مرکز الفتوى بإشراف عبدالله الفقیه، فتاوای شبکه اسلامیه، شماره فتوا: 3329، ج 2، ص 1316، نرم‌افزار مکتبة الشاملة.
[3]. همان، ج 2، ص 1690، شماره فتوا: 3997.
[4]. حضرت آیت الله مکارم  شیرازی در این‌باره می‌گویند: «گفتگویى در بین علماى اهل سنّت به خاطر نکاح مسیار پیدا شده که آیا نکاح به قصد الطلاق صحیح است یا نه؟ به این معنا که کسى نکاحى می‌کند (و لو نکاح مسیار هم نباشد) ولى نیّتش طلاق است؛ البتّه غالباً این بحث در نکاح مسیار است، ولى منحصر به نکاح مسیار نیست، پس در امر اوّل بحث در النکاح بقصد الطلاق من اوّل الامر است و فرقى نمی‌کند که نفقه و قسم را ساقط کند یا نکند.»؛ مکارم شیرازی، ناصر، کتاب النکاح، ج 5، ص 25، انتشارات مدرسه امام علی بن ابی طالب(ع)، قم، 1424ق.
[5]. «الواجب على کل مسلم أن یتزوج الزواج الشرعی وأن یحذر ما یخالف ذلک سواء سمی زواج مسیار أو غیر ذلک. ومن شرط الزواج الشرعی الإعلان فإذا کتمه الزوجان لم یصح؛ لأنه والحال ما ذکر أشبه بالزنى، والله ولی التوفیق»؛ بن باز، عبدالعزیز بن عبدالله، مجموع فتاوى و مقالات بن باز، ج 20، ص 431 – 432، با اشراف و جمع‌آوری و نشر: محمد بن سعد الشویعر، چاپ دوم، بی‌جا، بی‌تا.
[6]. عده‌ای از علما، فتاوى و استشارات موقع الإسلام الیوم، ج 11، ص 103، نرم‌افزار مکتبة الشاملة.
[7]. کتاب النکاح، ج 5، ص 24.
ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • معنای «کلاله» در آیه شریفه «وَ إِن کاَنَ رَجُلٌ یُورَثُ کَلَالَةً» چیست؟
    2116 تفسیر 1392/05/21
    در قرآن کریم آیاتی درباره تقسیم ارث وجود دارد، در یکی از آنها می‌خوانیم: «... وَ إِن کاَنَ رَجُلٌ یُورَثُ کَلَالَةً أَوِ امْرَأَةٌ وَ لَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِکلُ‏ِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُ فَإِن کَانُواْ أَکْثَرَ مِن ذَالِکَ فَهُمْ شُرَکَاءُ فىِ الثُّلُثِ مِن بَعْدِ وَصِیَّةٍ یُوصىَ‏ بهِا أَوْ دَیْنٍ غَیرْ مُضَارٍّ ...
  • در مسائل شرعی و دینی وقتی بیان می شود «جایز نیست» یعنی حرام است؟ یا به معنای مکروه می باشد؟
    6928 حقوق و احکام 1390/02/03
    اصطلاح «جایز نیست» در مسائل شرعی و فقه مصطلح به این معنا است که مکلف در مقام عمل، نباید فعل مورد نظر را انجام دهد و از این جهت با اصطلاح حرام فرقی ندارد.[1] بنابراین جایز نیست به معنای مکروه بودن کار نمی باشد، بلکه به معنای حرمت آن است.البته، ...
  • صفات جلال و جمال خداوند کدامند؟
    4286 پروردگار. نامها و ویژگی ها 1389/08/17
    مقصود از صفات جمال، صفاتى است که از کمالات موجود در مرحله ذات حکایت مى کنند و مقصود از صفات جلال، صفاتى است که از تنزیه ذات از نقایص خبر می دهند. ...
  • عوامل تقویت اعتقادات شیعی چیست؟
    3802 کلیات 1387/08/15
    برای تقویت باورهای دینی شیعی، باید از جهت علمی این باورها را مستدل کرده و ساحت اعتقادات را از مسائل خرافاتی مبرا ساخته و برای کلیه شبهات عقیدتی احتمالی پاسخ مناسب تهیه کرد. در عرصه عملی نیز باید انجام عبادات شرعی و تهذیب نفس از اهمیت خاص برخوردار باشند؛ زیرا ...
  • چگونه می‏توان «الحجّ اشهر معلومات» را از قبیل «لیلٌ قائم» دانست، و در غیر این صورت آن‏چه در تقدیر گرفته شده چیست؟
    1698 تفسیر 1390/05/26
    کاربر محترم؛سه نظریه در معنای "الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومات‏" بیان شده است:1. عده ای کلمه اشهر (ماه ها) را در تقدیر گرفته اند بدین ترتیب که "أشهر الحج أشهر معلومات" به این معنا که ماه های حج، ماه های معلومی است که در این صورت مضاف حذف شده و مضاف الیه ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    63942 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع می شود و امام جمعه در این خطبه ها باید مردم ...
  • آیا سوت زدن بد است؟ و اخلاقاً چگونه است؟
    3646 روش شناسی 1391/05/18
    در مورد سوت کشیدن در متون دینی دو نگاه وجود دارد. از یک نگاه کاری ناپسند و مذموم شمرده شده، اما از زاویه دیگر عملی مباح است. در این مختصر به آیه‌ای از قرآن و نیز چند روایت در این زمینه اشاره می‌شود. 1. قرآن کریم می‌فرماید قبل از بعثت پیامبر ...
  • آیا پولی را که قرض داده ایم باید خمس آن را بپردازیم؟
    5262 حقوق و احکام 1387/08/29
    در صورتی که آن پول از درآمد کسب تهیه شده است و سال خمسی بر آن گذشته است دیدگاه همه مراجع این چنین است: چنانچه سرسال خمسى دریافت آن (بدون زحمت) ممکن باشد، باید خمس آن را بپردازد و در غیر این صورت هر زمان دریافت کرد، باید فورى خمس ...
  • معنای منطق تدوینی و منطق تکوینی چیست؟
    2525 موضوع علم 1391/10/20
    منطق تکوینی؛ همان منطق فطری و طبیعی است که در همه انسان‌ها - درس خوانده و درس نخوانده- به طور مشترک وجود دارد.[1] توضیح این‌که؛ انسان ذاتاً موجودی متفکّر است. این موهبت ممتاز و خدادادی بر اساس نوع خلقت الهی تکویناً به شیوه خاصی عمل می‌کند و در این عملکرد ...
  • دلیل اهل سنت برای منع بانوان از زیارت قبور چیست؟
    5118 حقوق و احکام 1389/03/20
    در کتاب های اهل سنت روایاتی وجود دارد که از آنها می توان برداشت کرد که زیارت قبور برای زنان، مکروه و یا حرام است، اما وجود روایات قوی تری که ناظر به جواز چنین زیارتی بوده و وجود ضعف در سند و محتوای روایات دسته اول، بسیاری از اندیشمندان ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    295638 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    122066 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول 2. داشتن شریعت و دین 3. داشتن کتاب الهی به ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    115715 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد و با وجود ناخن ها قدرت بر رساندن رطوبت به پوست دست نباشد، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    111379 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    95780 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال است.[2] 3. دارای تکلیف و مسئولیت ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    94617 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    87811 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت باشد یا بی شهوت، با اختیار باشد یا بی اختیار.[1]طبق نظر اکثر فقها رطوبتی که از زنها ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    69531 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی ...
  • فلسفه ی حرمت ازدواج هم زمان با دو خواهر چیست؟
    65627 فقه 1385/12/03
    درشرع مقدس اسلام ازدواج، هم زمان با دو خواهر جایز نیست. لازم به ذکر است اگر ازدواج با دو خواهر یا بیشتر به صورت جمع؛ یعنی دریک زمان نباشد، اشکال ندارد. به بیانی دیگر هرگاه مردی زنی را برای خود عقد کند، تا وقتی که زن در عقد اوست، نمی‏تواند ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    63942 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع می شود و امام جمعه در این خطبه ها باید مردم ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5652  نفر