جستجوی پیشرفته
بازدید
2238
تاریخ بروزرسانی 1392/02/22
خلاصه پرسش
حکم نکاح به نیت طلاق و نکاح مسیار چیست؟
پرسش
حکم نکاح به نیّت طلاق چیست؟ (اشاره به نکاح مسیاری که مفتی وهابی صادر کرده است).
پاسخ اجمالی
نکاح(ازدواج) مسیار؛ تلاشی است از طرف فقهای اهل سنت برای پاسخ به نیازهای اجتماعی جامعه امروزشان، نیازی که اهل بیت(ع) به خصوص امام علی(ع) در همان زمان و با توجه به آیات قرآن و احادیث پیامبر گرامی اسلام(ص) و با تشریع ازدواج موقّت، بدان پاسخ داده‌اند. «نکاح مسیار» و «نکاح به نیّت طلاق» دو اصطلاح جدیدی در فقه اهل سنت است که درباره حکم آن بین علمای اهل سنت؛ اتفاق نظر وجود ندارد، اگرچه نظر غالب یا نظر مورد پسند جامعه اهل سنت، جواز این دو است.
 
پاسخ تفصیلی
یکی از مسائل فقهی مورد توجه فقه شیعه، ازدواج موقّت است که اگر با توجه به شرایط آن اجرا شود، بسیاری از ناهنجاری‌های جنسی جامعه از بین می‌رود و به فرموده امام علی(ع): «اگر نبود نهی عمر از متعه، جز انسان شقی کسی مبتلا به زنا نمی‌شد»،[1] اما در مقابل فقه اهل بیت(ع)، اهل سنت موضع‌گیری سختی کرده و مخالفت با متعه را جزو اصول تغییر ناپذیر فقه و مذهب خود دانسته‌اند، و سال‌ها در مقابله با این سنت نبوی، کتاب‌ها نوشته و شیعه را متهم کرده‌اند، امّا واقعیت‌های اجتماعی، آنان را به سمتی سوق داد که چاره‌ای جز پذیرش ازدواج جدیدی به نام «نکاح مسیار» نداشتند، نکاحی که با بررسی‌های بیشتر، همان ازدواج موقت است که فقط وقت را در آن ذکر نکرده‌اند، اگر چه موقّت بودن را می‌توان نیّت کرد!
«نکاح مسیار» و «نکاح به نیّت طلاق»؛ دو اصطلاح جدیدی در فقه اهل سنت است که درباره حکم آن از قدیم و تاکنون بین علمای اهل سنت؛ اتفاق نظر وجود ندارد اگر چه نظر غالب یا نظر مورد پسند جامعه اهل سنت؛ جواز این دو است.
اکنون، تعریف و توضیحاتی که در برخی از کتاب‌های آنان آمده، بیان می‌شود:
«نکاح مسیار» به دو گونه قابل تصوّر است:
صورت اول؛ به نکاحى می‌گویند که تمام شرایط نکاح؛ مثل ایجاب، قبول، مَهر و شاهد - که در نظر اهل سنت از شرایط نکاح است- را دارد با این تفاوت که مرد، در عقد نکاح، حق نفقه و مسکن زن را ساقط می‌کند.
صورت دوم؛ جایی است که مرد، حق نفقه را اسقاط نمی‌کند، بلکه حق شب‌خوابی را در ضمن عقد از زن اسقاط می‌کند و این صورت دوم در بین اهل سنت بیشتر است؛ زیرا کسانی که مبادرت به این‌گونه ازدواج‌ها دارند؛ خواهان مخفی ماندن آن هستند تا از مشکلات احتمالی در آینده در امان باشند.[2]
اما ازدواج به نیّت طلاق امر جداگانه‌ای است که هم در ازدواج مسیار و هم در ازدواج دائم قابل تحقق است؛ یعنی در یک ازدواج با تمام شرایط مورد قبول اهل سنت می‌توان در آن نیّت طلاق داشت و نیّت طلاق داشتن خللی در اصل نکاح وارد نمی‌کند، همان‌طور که در ازدواج مسیار می‌توان این نیّت را داشت یا چنین نیّتی نکرد اگر چه بعد از مدت کوتاهی طلاق داد.[3] اگرچه غالباً منظور از هر دو؛ همان نکاحی است که زن و مرد بعد از مدتی می‌خواهند از هم جدا شده و برخی از حقوق زناشویی نیز در آن اسقاط شده است.[4]
حکم ازدواج مسیار در اهل سنت
این ازدواج در ابتدای مرسوم شدنش، مخالفت بزرگان اهل سنت را بر انگیخت و در کتاب‌ها و به خصوص فتاوای خود، با آن به مخالفت برخاستند، به گونه‌ای که مطلقاً آن‌را حرام و در ردیف زنا برشمردند. از جمله این فتاوا می‌توان به فتوای بن باز در این‌باره اشاره کرد:
وی در پاسخ به سؤالی که از او درباره نکاح مسیار پرسیده شده چنین می‌گوید: «بر هر مسلمانی واجب است که ازدواج شرعی فقط داشته باشد و آنچه مخالف با آن است را ترک کند، حال چه به نام ازدواج مسیار یا به هر نام دیگر و آنچه ذکر شد شبیه زنا است».[5]
با توجه به مستندات نقل شده در این کتاب، فتوای بن باز مربوط به تاریخ 1420 هـ.ق است، امّا در حدود هفت سال بعد یعنی در سال 1427 هـ.ق؛ توسط مجمع فقهی اسلامی که تابع مجموعه «الرابطة العالم الاسلامی» که مرکز آن در مکه مکرمه قرار دارد اجازه شرعی برای ازدواج مسیار صادر می‌شود و دلائل متعددی در جواز آن برشمرده شده است.[6]
بنابراین؛ این ازدواج، امروزه در بین اهل سنت ازدواجی مورد قبول است که خواسته‌اند با دست کاری‌هایی که در ازدواج دائم نموده‌اند، ازدواجی همانند ازدواج موقّت به جوامع خود ارائه دهند تا از مشکلات ناشی از عدم وجود ازدواج موقّت در این جوامع کم کنند. البته باز هم برای حفظ مرزبندی با شیعه! تأکید دارند که در این ازدواج نباید وقت در آن ذکر شود.
به علت عدم نیاز به چنین ازدواجی در فقه شیعه، در فقه شیعی از آن صحبتی به میان نیامده است، اگرچه الغای برخی از شرایط؛ مانند نفقه و مسکن که حق زن است اشکالی نداشته و چنین ازدواجی نباید اشکالی داشته باشد.[7]
 

[1]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 30، ص 600، مؤسسة الوفاء، بیروت، 1404ق.
[2]. مرکز الفتوى بإشراف عبدالله الفقیه، فتاوای شبکه اسلامیه، شماره فتوا: 3329، ج 2، ص 1316، نرم‌افزار مکتبة الشاملة.
[3]. همان، ج 2، ص 1690، شماره فتوا: 3997.
[4]. حضرت آیت الله مکارم  شیرازی در این‌باره می‌گویند: «گفتگویى در بین علماى اهل سنّت به خاطر نکاح مسیار پیدا شده که آیا نکاح به قصد الطلاق صحیح است یا نه؟ به این معنا که کسى نکاحى می‌کند (و لو نکاح مسیار هم نباشد) ولى نیّتش طلاق است؛ البتّه غالباً این بحث در نکاح مسیار است، ولى منحصر به نکاح مسیار نیست، پس در امر اوّل بحث در النکاح بقصد الطلاق من اوّل الامر است و فرقى نمی‌کند که نفقه و قسم را ساقط کند یا نکند.»؛ مکارم شیرازی، ناصر، کتاب النکاح، ج 5، ص 25، انتشارات مدرسه امام علی بن ابی طالب(ع)، قم، 1424ق.
[5]. «الواجب على کل مسلم أن یتزوج الزواج الشرعی وأن یحذر ما یخالف ذلک سواء سمی زواج مسیار أو غیر ذلک. ومن شرط الزواج الشرعی الإعلان فإذا کتمه الزوجان لم یصح؛ لأنه والحال ما ذکر أشبه بالزنى، والله ولی التوفیق»؛ بن باز، عبدالعزیز بن عبدالله، مجموع فتاوى و مقالات بن باز، ج 20، ص 431 – 432، با اشراف و جمع‌آوری و نشر: محمد بن سعد الشویعر، چاپ دوم، بی‌جا، بی‌تا.
[6]. عده‌ای از علما، فتاوى و استشارات موقع الإسلام الیوم، ج 11، ص 103، نرم‌افزار مکتبة الشاملة.
[7]. کتاب النکاح، ج 5، ص 24.
ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • ویژگی ها و آثار فرزند متولد شده از حیض چیست؟
    8840 گوناگون 1391/07/20
    معنای ولد حیض: کودکی که به احتمال ضعیف در ایام حیض - به ویژه روزهای پایانی آن – نطفه‌اش تشکیل شده، ولد حیض است. و یا در برداشتی دیگر، کودکی را که نطفه‌اش پس از پاک شدن از حیض و پیش از غسل، منعقد می‌شود، ولد حیض می‌نامند. این واژه ...
  • آفات دین کدامند؟
    4325 دین و فرهنگ 1386/11/09
    دین، امری قدسی و الاهی است که در آن خطا و اشتباه و آسیب و آفت راه ندارد. خطاپذیری و اشتباه‌کاری مربوط به امور بشری است و آسیب و آفت در بحث آسیب‌شناسی دین و دین‌داری، به حقیقت دین باز نمی‌گردد، بلکه به نحوۀ رویکرد مردمان به دین و فهم ...
  • حکم فشردن لباس نجسی که در ظرف متصل به کر شسته می شود چیست؟
    2334 حقوق و احکام 1388/09/22
    این سؤال، پاسخ اجمالی ندارد. گزینه پاسخ تفصیلی را بزنید. ...
  • فتوای مراجع عظام تقلید در مورد قمه زدن در زمان های گذشته و حاضر چیست؟
    9728 حقوق و احکام 1387/03/20
    عزاداری سیدالشهداءهمواره مورد تأکید ائمه معصومین (ع) و اولیاء دین بوده است، و در طول تاریخ این مراسم وجود داشته است.یکی از شیوه های عزاداری برای امام حسین (ع) و اصحاب آن حضرت در بعضی از شهرها و کشورها "قمه زنی" بوده است که این شیوه را مراجع معظم تقلید ...
  • مزایا و ویژگی‌های کتاب من لایحضره الفقیه چیست؟
    2454 درایه الحدیث 1391/07/27
    کتاب من لا یحضره الفقیه اثر مرحوم شیخ صدوق از علمای بزرگ و بنام شیعه است. این کتاب یکى از ارزش‌مندترین منابع روایى شیعه به شمار مى‌‏آید و یکى از چهار کتاب معتبر روایى شیعه است که هر مجتهدى در اجتهاد و استنباط احکام شرعى باید به روایات آن توجه ...
  • نظریه کسب که ظاهراً متکلمان گفته اند چیست؟ و آیا این نظریه درست است؟
    2656 کلام قدیم 1390/12/27
    طبق نظریه کسب خداوند افعال انسانی را می آفریند و انسان این افعال را که خدا آفریده اکتساب می کند.[1] پس کسب یعنی همزمان شدن خلق فعل با خلق قدرت در انسان، برای مثال وقتی می گوییم فردی راه می رود یا راه رفتن را کسب می کند؛ ...
  • معناى مکر خداوند در قرآن چیست؟
    4357 صفات فعلیه 1386/07/12
    "مکر" به معناى تدبیر و چاره اندیشى در کارهاى خوب یا بد است و به همین جهت در قرآن نیز همراه با وصف "السَّیئ" به کار رفته است. مکر الاهى: آیات متعددى که "مکر" را به خدا نسبت مى‏دهند، منظورشان تدبیر کلّى خداست. چون او مالک تدبیر است، و هیچ تدبیرى ...
  • مقصود از «خُزّان العلم» در زیارت جامعه کبیره چیست؟
    532 درایه الحدیث 1393/06/13
    مقصود از خزان العلم؛ ائمّه اطهار(ع) هستند که با عنایت الهی مسلّط بر همه عوالم هستی بوده و چیزی از احاطه علمی آنان مخفی نمی‌ماند. امامان معصوم(ع) نگهبانِ دانش خداوندی هستند و آن‌را مانند گنجى پُربها، پاس می‌دارند و البته دانش آنان وابسته به منبع نامحدود علم بی‌پایان الهی است. ...
  • آیا کمال و مقام پیامبران امامان معصوم(ع) در حال افزایش است، یا از همان اول، همه مقامات و کمالات را دارند؟
    930 دانش، مقام و توانایی های معصومان 1393/04/31
    کمال، حقیقتی غیر محدود می‌باشد و انسان اگر چه در برخی از مراتب به جهت محدودیت آن مرتبه، با کمال محدود و غیر متناهی مواجه است، در بعضی از مراتب؛ مانند سیر در اسماء و صفات حق(سیر بالحق فى الحق)، به جهت عدم تناهی ذات و صفات حقّ، با حقیقتی ...
  • نظریه‏ى انتصاب و نظریه‏ى انتخاب به چه معناست و کدامیک در مورد ولایت فقیه درست مى‏باشد؟
    3281 نظامها 1386/06/24
    هر چند برخى کوشیده اند نظریات گوناگونى از علماى اسلام پیرامون مسئله‏ى حکومت اسلامى، ارایه دهند و این تصوّر را ایجاد کنند که "نظریه‏ى ولایت فقیه" یکى از چند نظریه‏ى موجود در این باب است که خود به دو شاخه‏ى کوچکتر: "نظریه‏ى انتصاب" و "نظریه‏ى انتخاب" تقسیم مى شود، ولى ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    265120 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    105130 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد و با وجود ناخن ها قدرت بر رساندن رطوبت به پوست دست نباشد، ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    99139 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول 2. داشتن شریعت و دین 3. داشتن کتاب الهی به ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    99109 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    84067 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال است.[2] 3. دارای تکلیف و مسئولیت ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    72698 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت باشد یا بی شهوت، با اختیار باشد یا بی اختیار.[1]طبق نظر اکثر فقها رطوبتی که از زنها ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    70813 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    61742 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی ...
  • فلسفه ی حرمت ازدواج هم زمان با دو خواهر چیست؟
    59483 فقه 1385/12/03
    درشرع مقدس اسلام ازدواج، هم زمان با دو خواهر جایز نیست. لازم به ذکر است اگر ازدواج با دو خواهر یا بیشتر به صورت جمع؛ یعنی دریک زمان نباشد، اشکال ندارد. به بیانی دیگر هرگاه مردی زنی را برای خود عقد کند، تا وقتی که زن در عقد اوست، نمی‏تواند ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    50006 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع می شود و امام جمعه در این خطبه ها باید مردم ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5755  نفر