جستجوی پیشرفته
بازدید
176
آخرین بروزرسانی: 1401/10/18
خلاصه پرسش
قاضی تحکیم کیست؟
پرسش
منظور از قاضی تحکیم چیست؟
پاسخ اجمالی

فردی که برای قضاوت و داوری به او مراجعه می‌شود، گاهی «قاضى منصوب» است؛ یعنى از طرف دولت اسلامى و ولىّ امر براى قضاوت تعیین شده و به‌طور رسمى داراى این مقام است، و گاهی «قاضى تحکیم» است؛ یعنى کسى که طرفین دعوا او را براى داورى انتخاب نموده‌ و راضی به قضاوت وی شده‌اند.[1]

در قاضى منصوب، اجتهاد و عدالت شرط است و در عموم دعاوى و اختلافات مى‌تواند قضاوت کند. همچنین حکم وی قطعى و لازم الاجرا است و براى هیچ‌کس، قابل ردّ و تجدید نظر نیست؛ امّا در قاضى تحکیم، اجتهاد شرط نبوده و فقط در امور مالى و حق‌الناس مى‌تواند قضاوت کند؛ بلکه برخى از علما گفته‌اند که حکم او فقط دربارۀ طرفین دعوا حجیّت دارد و از طرف دیگران قابل رد است.[2]

البته در مورد شرط اجتهاد درباره قاضی منصوب نیز، باید گفت؛ با توجه به شرایط زمانی و فقدان قاضی مجتهد به اندازه کافی، و نیاز مردم به حلّ و فصل سریع‌تر اختلافات، فقها می‌توانند اصول و قواعد قضاوت را استنباط کرده و به صورت دستور العملی در اختیار محاکم قرار دهند و به دنبال آن، برخی از کسانی که در مسند قضاوت بوده و مجتهد نیستند – و نیز افرادی که به عنوان قاضی تحکیم به آنان مراجعه می‌شود - با استفاده از همان دستور العمل‌ها، قضاوت کرده و حکم صادر نمایند. [3]


[1]. موسوى خلخالى، سید محمد مهدى، حاکمیت در اسلام یا ولایت فقیه، مترجم، جعفر الهادى، ص 254، دفتر انتشارات اسلامى، قم، چاپ اول، 1422.ق.

[2]. ر. ک: همان، ص225.

[3]. ر. ک: نمایه: (قاضی مأذون).

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • نحوه طهارت مخرج ادرار و مدفوع چگونه است؟
    89105 مدفوع 1389/05/30
    طهارت بعد از ادرار و مدفوع با آب به چند صورت انجام می گیرد: الف: با آب قلیل (آبى که از زمین نجوشد و از کر کمتر باشد):[1] 1. طهارت با آب قلیل بعد ...
  • آیا این عبارت که به امام علی(ع) نسبت داده می‌شود، مستندی دارد: «خداوند دو چیز را بسیار عظیم خلق کرد؛ یکی آسمان و عظیم‌تر از آن انسان را»؟
    4123 درایه الحدیث 1397/02/08
    در دیوان منسوب به امام علی(ع) درباره حقیقت انسان شعری وجود دارد که بر عظمت و گرامی‌داشت آفرینش انسان نسبت به موجودات دیگر دلالت دارد: « أتَزعُمُ[1] أنَّکَ جِرمٌ صَغیر *** وَ فِیکَ انْطَوَى‏ الْعَالَمُ الْأَکْبَر».[2] یعنی: فکر می‌کنى تو ...
  • زندگی‌نامه عمرو بن خلف را بیان نمایید؟
    1203 تاريخ بزرگان 1400/03/08
    گفته می‌شود یکی از افرادی که توانست روز عاشورا در راه مکتب امام حسین(ع) به فیض شهادت برسد، و نام خود را در میان شهدای کربلا ثبت نماید، فردی به نام عمرو بن خلف است. با جستجویی که داشتیم، اطلاعاتی از زندگی و مبارزه و ...
  • ضوابط شرعی اشتغال بانوان چیست؟
    16772 روابط مرد و زن و خانواده 1386/03/22
    نخست باید به این پرسش پاسخ داد که آیا اسلام اشتغال و فعالیت اقتصادی را تنها برای مردان جایز می‌داند و بانوان را به کلی را از این صحنه خارج می‌کند؟ بی‌گمان جواب منفی است؛ در زیر به دو نمونه از این دلایل اشاره می‌کنیم:اول) آن‌که زنان نیز ...
  • آیا حکومت ما اسلامی است؟
    15673 حکومت یا جمهوری 1391/09/26
    تشکیل حکومت یک ضرورت اجتماعی است که عقل و نیز دین تشکیل آن‌را الزامی می‌دانند. وجوب برخی از احکام اجتماعی از سوی خداوند و دستور به اجرای آن توسط مسلمانان، نشان دهنده این است که جوامع مسلمان برای انجام واجبات خویش باید اقدامات لازم را برای زمینه اجرای ...
  • تخصص و تخصیص را تعریف کرده و توضیح دهید که تفاوت این دو اصطلاح در چیست؟
    53063 مبانی فقهی و اصولی 1390/12/13
    واژه های "تخصّص"‌ و "تخصیص" هردو از اصطلاحات علم اصول فقه بوده و کاربرد فقهی دارند. تعریف تخصّص خروج حقیقى چیزى از موضوع دلیل دیگر را، تخصص می نامند؛ مانند خروج زید جاهل از دلیل وجوب اکرام عالمان (اکرم العلماء الاّ الجهال) و ...
  • تحریف نشدن قرآن چگونه با داستان تغییر قرآن توسط عبدالله ابن ابی‌سرح سازگاری دارد؟
    31572 تاريخ بزرگان 1387/02/31
    روایاتی که بدان اشاره شده است؛ مربوط به داستان ارتداد عبدالله بن ابی‌سرح است. در مورد نحوه و علت ارتداد وی سه‌‌گونه روایت وارد شده است. اولاً: در تبیین نحوه‌ی ارتداد وی اختلاف است. بعضی از نقل‌‌ها بر تحریف و تغییر قرآن، دلالتی ندارند. بعضی هم مبهم و ...
  • حیثیت تقییدی شأنی به چه معنا است؟
    347 کلیات 1401/08/16
    یکی از اقسام حیثیت تقییدی، حیثیت تقییدی شأنی است. برای روشن‌ شدن بحث حیثیت تقییدی شأنی، نخست باید نفس و قوای آن‌را بررسی کرد؛ لذا به صورت خلاصه می‌گوییم، رابطه‌ی نفس با قوا از دو جهت قابل بررسی است: «مقام کثرت در وحدت»، و «مقام وحدت در کثرت». در ...
  • کدام‌یک از تعقیبات نماز را باید در اولویت قرار داد؟ سجده شکر، تسبیح حضرت زهرا(س) و یا ...؟
    8241 مستحبات نماز 1398/10/26
    در احادیث، ترتیبی برای تعقیبات نماز ذکر نشده است، ولی گروهی از فقها می‌گویند از برخی روایات چنین برمی‌آید که در انجام تعقیبات نماز، اولویت با تسبیحات فاطمه زهرا(س) است؛ یعنی این‌که نمازگزار پس از اتمام نماز، 34 مرتبه الله اکبر، 33 مرتبه الحمد لله و 33 مرتبه ...
  • تعدد پیامبران فرستاده شده از طرف خداوند برای چیست؟
    24885 پیامبران و کتابهای آسمانی 1387/12/28
    یکی از جلوه های لطف خداوند متعال به بندگانش این است که هیچ امتی در هیچ زمانی بدون راهنما نبوده و ارسال پیامبران هیچ گاه قطع نشده و زمین از حجت الاهی تهی نبوده است. اما تعدد ادیان و کامل تر شدن ادیان بعدی بدلیل رشد و تعالی فکری ...

پربازدیدترین ها