آخرین پرسش ها و پاسخ ها
-
حرف جر «خلا» به چه معنا است و چه کاربردی دارد؟
48 صرف و نحو«حروف جارّه» یا «حروف جر» بنابر نظر مشهور، هفده حرف‌اند که بر اسم وارد می‌شوند و آنرا مجرور می‌کنند.حرف «خَلا» یکی از حروف جاره است که معنای استثنا دارد؛ یعنی اسم پس از خود را از حکمی که شامل افراد یا اشیای پیش از آن بوده، خارج می‌کند.[1] ...
-
آیا دعای «اللهم انک علیم حلیم ذو اناة ...» که سفارش شد تا برای جلوگیری از مرگ و بیماری، در شب نیمه شعبان خوانده شود، دعایی مستند و موثق است؟
97 حدیثدر ارتباط با این پرسش باید گفت: با جست‌وجوی انجام شده، اولین منبعی که این دعا را نقل کرد، کتاب مجموعه رسائل فیض کاشانی (متوفای 1091ق) است. بر اساس یکی از پاورقی‌های این کتاب، دعای مورد نظر در یکی از نسخه‌های آن وجود دارد:«بسم اللّه الرحمن الرحیم. اللهم إنک ...
-
نام پیامبران بنی‌اسرائیل از ابتدا تا حضرت عیسی(ع) به ترتیب چیست؟
124 پیامبراننمیتوان پاسخ دقیقی به این پرسش داد؛ زیرا:گزارش‌ها در ارتباط با تعداد پیامبران بنی اسرائیل متفاوت است که نمی‌توان به صورت قطعی برخی از آنها را پذیرفت و برخی دیگر را رد کرد:1-1. ابوذر از پیامبر اکرم(ص) نقل کرده است: پیامبران بنی‌اسرائیل شش‌صد نفر بودند که ...
-
آیا دعای «لا اله الا الله الجلیل الجبار» دعای معتبری است؟
192 حدیثدر برخی کتاب‌ها و در فضای مجازی، دعایی با عنوان دعای «لا اله الا الله الجلیل الجبار» به پیامبر اسلام(ص) نسبت داده شد و پاداش‌های فراوانی نیز برای آن ذکر شده است، از جمله آن‌که اگر کسی این دعا را بخواند، پاداش 360 حجّ، 360 ختم ...
-
نافله صبح فضیلت بیشتری دارد یا رکعات پایانی نماز شب(شفع و وتر)؟
208ظاهرا «نافله صبح» دارای فضیلت بیشتری از «دیگر رکعات نماز شب» است.توضیح آن‌که بر اساس روایات، نماز شب در کلیت آن، مهم‌ترین و بافضیلت‌ترینِ نمازهای مستحبی است و می‌دانیم که قرآن کریم نیز به تهجد و خواندن نماز شب توصیه فرموده است:«وَ مِنَ اللَّیْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَکَ ...
-
منظور از طاعت معروفه چیست؟
173 تفسیرعبارت «طاعت معروفه» در قرآن کریم به معنای اطاعت و پیروی صادقانه و خالصانه در اعتقاد و عمل است:«وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَیْمانِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَیَخْرُجُنَّ قُلْ لا تُقْسِمُوا طاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ إِنَّ اللَّهَ خَبیرٌ بِما تَعْمَلُونَ»؛[1]آنها به قوی‌ترین شکلی سوگند می‌خورند که اگر ...
-
آیا عبارت «الحمد لله» در آغاز تشهد، از ابتدا وجود داشت یا بعدها به آن افزوده شده است؟
238 حدیثبا بررسی منابع روایی و فقهی روشن می‌شود که ائمه(ع) گفتن «الحمد لله» در آغاز تشهد را سفارش کرده‌اند؛ هرچند این سفارش به معنای وجوب آن نیست.توضیح آن‌که باید میان عبارات مختلفی که در روایات برای تشهد نقل شده و مقدار واجب آن تفاوت گذاشت؛ زیرا نقل عبارات ...
-
تفاوت «شرط صریح» و «شرط ضمنی» چیست؟
194 خرید و فروشدر جریان منعقد شدن یک عقد، گاه شرطی به صراحت در متن عقد ذکر می‌شود که به چنین شرطی «شرط صریح» می‌گویند؛ اما گاه بدون آن‌که شرطی در متن عقد ذکر شود، از قرائن و شواهد پیرامونی برداشت می‌شود که چنین شرطی مورد نظر طرفین بود که به چنین شرطی ...
-
ریا در «واجبات تعبدی» گناه و موجب بطلان عمل است. آیا ریا در «مستحبات» و «واجبات توصلی» نیز وضعیت مشابهی دارد؟!
258 نیتریایی حرام است که فردی عبادت و کارهای نیک را وسیله‌ای برای کسب جایگاه و منزلت و محبوبیت نزد مردم قرار دهد؛[1] اما اگر فردی تنها از دیده شدن کار نیکش توسط دیگران لذت ببرد -بدون آن‌که عمل عبادی را به این نیت انجام داده باشد- ...
-
حرف جر «حاشا» به چه معنا است و چه کاربردی دارد؟
219 صرف و نحو«حروف جاره» یا «حروف جر» بنابر نظر مشهور، هفده حرف‌اند که ویژه اسم بوده و آنرا مجرور می‌کنند.«با و تا و کاف و لام و واو و منذ، مذ، خلا *** ربّ، حاشا، من، عدا، فى، عن، على، حتّى، الى»در ارتباط با حرف جر «حاشا» باید گفت که معنای استثنا ...
-
«کوه نور» و «غار حرا» در کجا قرار دارند؟
280 تاریخ اماکندر شهر مکه مکرمه، کوهی با ارتفاع 642 متر از سطح دریا وجود دارد که به «جبل النور»(کوه نور) معروف است. این کوه بیشتر با «غار حرا» که در نزدیک قله آن واقع شده، شناخته می‌شود.کوه نور و غار حرا از آن جهت که پیامبر اکرم(ص) قبل از ...
-
معنای «زجرة واحدة» و دیگر مشتقات ریشه «زجر»(زاجرات، مزدجر و ...) در قرآن چیست؟
273 تفسیرهمانگونه که در پرسش اشاره شده است، ریشه لغوی «ز- ج- ر» از ریشه‌هایی است که در قرآن کریم به کار رفته و مشتقات آن شش بار در این کتاب آسمانی آمده است. در ادامه، به بررسی و توضیح این موارد می‌پردازیم.الف) «زجرة واحدة»تعبیر «زجرة» به همراه صفت «واحدة» دو ...
-
حرف جر «عدا» به چه معنا است و در زبان و ادبیات عرب چه کاربردی دارد؟
256 صرف و نحو«حروف جاره» یا «حروف جر» حرف‌هایی هستند که تنها بر سر اسم در می‌آیند و آنرا مجرور می‌کنند. حروف جاره بنابر نظر مشهور، هفده حرف‌اند که یکی از آنها، «عدا» است.حرف جر «عدا» نیز مانند حروف جاره «خلا» و «حاشا» معنایش استثنا است؛ یعنی حکم ما بعد را از ما ...
-
آیا آموزش و آموختن هنر، انسان را به خدا نزدیک می‌کند؟ اگر هنر را با استفاده از تألیفات غیر مسلمانان بیاموزیم، چطور؟!
305 بیشتر بدانیدنخست باید گفت، جدا از عبادات واجب و مستحب، و جدا از اعمالی مانند وفای به عهد، که به صورت مستقیم در دین مورد تشویق قرار گرفته‌اند؛ هر کار مباح دیگری که با هدف کسب رضایت خداوند و در راستای تحقق ارزش‌های دینی و اسلامی انجام شود، می‌تواند موجب ثواب ...
-
معلمانی که توانایی لازم برای تدریس را ندارند، آیا حقوقشان حلال است و درگیر حق الناس نمی‌شوند؟ آیا حضور دانش‌آموزان در چنین کلاس‌هایی هدر دادن عمر و مخالف با توصیه‌های دینی نیست؟!
329معلم و استادی که در برابر انجام وظیفه آموزشی خود حقوق دریافت می‌کند، افزون بر «تعهد آموزشی»، باید «تعهد اخلاقی» رعایت کند و به ضوابط حرفه‌ای و اخلاقی پای‌بند باشد؛ لذا اگر توانایی لازم برای تدریس مناسب را ندارد و برای ارتقای دانش و مهارت خود نیز تلاش نمی‌کند، حقوقی ...
-
آیا می‌توان در قنوت نماز، یک سوره و یا بخشی از قرآن را خواند؟
398 نمازدر پاسخ به این پرسش باید به چند نکته توجه نمود:قنوت یکی از اجزای مستحب نماز است و بر اساس فتوای فقهای امامیه، لازم نیست که متن خاصی در آن خوانده شود؛ بلکه نمازگزار می‌تواند بر اساس علاقه و سلیقه خود، هر ذکر، دعا، مناجات، و ... را برای خواندن ...
-
اگر فردی اجزای عبادات خود را بر حسب عادت -و بدون تصمیم قبلی- انجام دهد، عباداتش چه وضعیتی خواهد داشت؟!
296«نیّت» از ارکان اساسی هر عمل عبادی است؛ به این معنا که عبادت بدون نیّت، از نظر شرعی عبادت به شمار نمی‌آید و در مواردی که قصد قربت در آن شرط باشد، عمل بدون آن صحیح نخواهد بود.مقصود از نیّت، تصمیم قلبی برای انجام عمل است؛ به‌‌گونه‌ای که شخص بداند ...
-
«أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّیاطینَ عَلَى الْکافِرینَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا». ما شیاطین را به سوى کافران فرستادیم تا با تمام توان، آنان را به گناه وادار کنند! آیا این آیه، تأییدی بر جبرگرایی نیست، و آیا کافران در رفتار خود مجبور نیستند؟!
514 تفسیر«أَلَمْ تَرَ أَنّٰا أَرْسَلْنَا اَلشَّیٰاطِینَ عَلَى اَلْکٰافِرِینَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا»؛[1] آیا ندیدى که ما شیاطین را به سوى کافران فرستادیم تا آنان را به شدت به سوی نافرمانی بکشانند!همزه در «أَلَمْ تَرَ» نشانه‌ی استفهام و در مقام تعجّب است. خدای متعال در این آیه خطاب به ...
-
قرآن با عبارت «بَیْضٰاءَ لَذَّةٍ لِلشّٰارِبِینَ»، جام نوشیدنی بهشتی را توصیف می‌کند. آیا «بیضاء» و «سفید»، صفت خود نوشیدنی است یا جام آن؟!
398 تفسیرقرآن کریم در آیات 45 و 46 سوره صافات، در توصیفی از جام‌های بهشتى و نوشیدنی‌های پاکیزه درون آن می‌فرماید: خدمت‌کاران بهشتی جام پر از نوشیدنی پاک را در اطراف بهشتیان می‌‌گردانند که رنگش سفید و براى نوشندگانش لذّت‌بخش است: «یُطٰافُ عَلَیْهِمْ بِکَأْسٍ مِنْ مَعِینٍ، بَیْضٰاءَ ...
-
در مورد اسم فعل توضیح داده و مصادیق کاربردی آنرا بیان کنید؟
308 صرف و نحواسم فعل، کلمه‌ای است که از دیدگاه ادبیات عرب، اسم به شمار می‌آید؛ اما معنای مشابه با معنای افعال دارد و کار فعل را انجام می‌دهد. البته بدون قبول علامت فعل.به تعبیر روشن‌‌تر، اسم فعل در اصطلاح علم نحو، اسمی را می‌گویند که بر فعل معین دلالت می‌کند، و بدون ...
-
معنای واژه‌های «دار المقامة»، «نَصَب» و «لُغوب» در آیه 35 سوره فاطر و دیگر فرازهای قرآن چیست؟
368 تفسیرنخست، برای روشن شدن معنای واژه‌های «نَصَب»، «لُغوب» و تعبیر «دارُالمُقامَة» در آیه 35 سوره فاطر، توجه به چند نکته ضروری است:الف) کاربرد واژه «لُغوب» در قرآن قرآن کریم تنها دو بار از ریشه «ل غ ب» استفاده کرده و در هر دو مورد، مشتق «لُغوب» به کار رفته است. ...
-
بر اساس روایتی که در کتاب کافی آمده، آیا امام صادق(ع) استمنا را گناه نمی‌داند؟!
783 حدیثنخست باید گفت؛ تعابیری مانند «النَّاکِحُ نَفْسَهُ»، یا «النَّاکِحُ یَدَهُ» در متون روایی، کنایه از استمناء(خودارضایی) است.همان‌گونه که در پرسش اشاره شد، در کتاب کافی روایتی از امام صادق(ع) نقل شده است که می‌فرماید:«النَّاکِحُ نَفْسَهُ لَا شَیْءَ عَلَیْهِ»؛[1] کسی که با خود نزدیکی می‌کند(استمناء می‌کند)، چیزی بر عهده ...
-
منظور از «عبقری حسان» در سوره الرحمن چیست؟
516 تفسیراز مشتقات ریشه چهار حرفی «ع ب ق ر»، تنها یک واژه در قرآن وجود دارد.«مُتَّکِئِینَ عَلَىٰ رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَ عَبْقَرِیٍّ حِسَانٍ»؛[1] ([بهشتیان] بر تکیه‌گاه‌های سبزرنگ، با پوشش گرانبهایی زیبا تکیه زده‌‌اند.اصل واژه «عَبْقَرِیّ» به معنای هر موجود کم‌یاب است؛[2] از این‌رو ...
-
حکم در دست داشتن انگشتر در حال جماع چیست؟
627 روابط جنسیدر تعدادی از روایات، از پوشیدن انگشتری که بر نگین آن نام خدای متعال، یا عبارتی از قرآن نوشته شده، هنگام جماع نهی شده است؛[1] از این‌رو، فقها این نهی را حمل بر کراهت کرده و پوشیدن چنین انگشتری را هنگام جماع مکروه دانسته‌اند.[2]بنابر این، بهتر ...
-
آیا تلاوت قرآن و خواندن دعا به صورت درازکش اشکال دارد؟
22600 تفسیرنخست باید گفت، در مورد افرادی که بیمارند و نمی‌توانند -و یا بسیار برایشان دشوار است- بایستند و یا بنشینند، خواندن دعا و قرآن به صورت درازکش هیچ ایرادی ندارد. و می‌دانیم این افراد حتی نماز را هم باید به صورت درازکش بخوانند.البته سایر افراد بهتر است، تلاوت و دعایشان ...
