Istakoz[1] ve deniz kabuklarını yemek haramdır. Dini kaynaklar uyarınca helal ve haram olan hayvanların birbirlerinden ayırt edilmesi için bir takım genel kurallar açıklanmıştır. Bu kurallar deniz ve kara hayvanları hakkında birbirinden farklıdır. Kuşların da kendilerine özgü hükümleri vardır…

Su hayvanları hakkında açıklanan helal olma ölçüsü pullu olmalarıdır.

Muhammed b. Muslim İmam Muhammed Bakır'dan (a.s) "Bize üzerinde pul olmayan balık getiriyorlar (ne yapmamız gerekir)? İmam şöyle buyurdular: "Kabuğu olan balığı ye; kabuğu olmayanı yeme.[2]" Kabuktan maksat rivayetlerde açıklandığı üzere puldur.[3]

Değerli taklit mercileri hadislere istinat ederek su hayvanlarının hükmünü şu şekilde açıklamışlardır:

"Deniz hayvanlarını yemek haramdır sadece balık türünden ve üzerinde pulu olan hayvanların eti helaldir."

Elbette karides bu hükümden müstesnadır. Karides hakkında mahsus bir hadis vardır. Bu hadise göre karidesi yemenin bir sakıncası yoktur ve o bir çeşit balıktır.[4]

Karides cins ve tür yönünden pullu değildir, ancak hüküm yönünden pullu balığın hükmünü taşır ve yenmesinin bir sakıncası yoktur. Başka bir ifade ile bizim bilmediğimiz bazı hikmetlerden dolayı, bu deniz hayvanı pulsuz olmasına rağmen helal bilinmiştir.[5]

Yine yengeç hakkında özel bir hadis vardır. Hadis şöyle buyurur: "Ceri (bir çeşit balık),kaplumbağa ve yengeç yemek haramdır."[6]

Buna göre ıstakoz, ahtapot vb. hayvanlar genel haram olma kuralının kapsamında kalırlar.

Şu noktaya değinmekte de yarar var ki bir şeyin haram oluşu avlamasına ve alış verişine engel sayılmaz. Çünkü bir şeyi yemenin haram oluşu ile onun alış verişi ayrı ayrı konulardır. Bazı şeyleri yemek ve içmek haram olmasına rağmen onu alıp satmanın bir sakıncası yoktur. Örneğin kanı içmek ve yemek haram olmasına rağmen onun diğer yararları nedeniyle satılmasında bir sakınca yoktur. Buna göre eğer ıstakoz, deniz kabukları vb. hayvanlarının yenmeleri haram olmasına rağmen diğer makul faydaları var ise onların alış verişi caizdir.

Daha fazla bilgi için bk. soru: 744