Gelişmiş Arama
Ziyaret
32424
Güncellenme Tarihi: 2012/05/08
Soru Özeti
Rızık konusunda ne gibi rivayetler vardır? Helal rızka ulaşmanın yolları nedir? Rızkı çoğaltan dualar hangileridir?
Soru
Selam ve kolay gelsin. Rızık konusunda ne gibi rivayetler vardır? Helal rızıka ulaşmanın yolları nedir? Rızkı çoğaltan dualar hangileridir? Rızkı azaltan ameller nelerdir?
Kısa Cevap

Rızkı maddiyatla sınırlayan halkın algısının tersine rivayetler onu daha geniş bir manada tutmuş, kapsamını ister maddi olsun ister manevi Allah’ın bütün nimetleri olarak genişletmiştir. Bununla birlikte maddi rızıklar konusunda da rivayetler gelmiştir. ‘Aytıntılı Cevap’ bölümünde onların bazılarına getireceğiz.

Ayrıntılı Cevap

Sorunun cevabına geçmeden önce hatırlatalım ki rızkı maddiyatla sınırlayan halkın algısının tersine rivayetler onu daha geniş bir manada ele almış ve ister maddi olsun ister manevi kapsamını Allah’ın bütün nimetleri olarak genişletmiştir. Sağlık, huzur; hac gibi farzları yerine getirme, iyi arkadaş vb. tümü rızıktır.

Bununla birlikte maddi rızık konusunda hadis kitaplarında rivayetler gelmiştir. Aşağıda onlardan birkaçını örnek getiriyoruz:

1. Rızık kazanmak için çalışmak:

İmam Sadık (a.s) bu konuda şöyle buyuruyor: ‘Kim az rızık peşinde olsa bu iş onun rızkının çoğalmasına neden olacaktır. Az rızkın peşinden gitmeyen çok rızkıda kaybeder.’[1]

2. Rızkın çoğalması için namaz ve dua:

Bu konu el-Kafi hadis kitabında özel bir başlık altında ele alınarak[2] rızkın çoğalması hakkında dualar nakledilmiştir. Örneğin İmam Bakır (a.s) Zeyd Şahham’a şöyle buyuruyor: ‘Rızkın çoğalması için farz namazların secdelerinde şu duayı oku:

يَا خَيْرَ الْمَسْئُولِينَ وَ يَا خَيْرَ الْمُعْطِينَ ارْزُقْنِي وَ ارْزُقْ عِيَالِي مِنْ فَضْلِكَ الْوَاسِعِ فَإِنَّكَ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيم

(Ey (kendisinden bir şey) istenenlerin en hayırlısı ve ey en hayırlı bağışta bulunan! Geniş fazlından bana ve aileme rızık ver; zira sen fazlı azim olansın.’[3]

Ashaptan biri uzun bir süreden sonra Peygamber Efendimizin (s.a.a) huzuruna müşerref olmuştu. Allah Resulü (s.a.a) ‘Bir şey mi oldu şimdiye kadar yanımıza gelmedin?’ diye sorduğunda şöyle dedi: ‘Hastalık, fakirlik, muhtaçlıktan dolayı.’ Resulullah (s.a.a) ona şöyle buyurdu: ‘Hastalığını ve fakirliğini senden uzaklaştıracak bir dua öğretmemi ister misin?’ Adam: ‘Ey Allah’ın Resulü, Allah’ın rahmet ve selamı senin üzerine olsun (elbette ki isterim).’ Resulullah (s.a.a) buyurdu: ‘Şöyle de:

لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ تَوَكَّلْتُ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ صَاحِبَةً وَ لَا وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيُّ مِنْ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيرا

(Büyük ve yüce Allah’tan başka (kimsenin) gücü ve kuvveti yoktur. Yaşayan ve ölmeyen Allah’a tevekkül ediyorum. Hamd Allah'a ki oğul edinmemiştir kendisine, mülkte ortağı yoktur ve aciz olmadığından yardımcıya da ihtiyacı yoktur ve onu pek büyük bil, büyüklüğünü de bildir.)[4]

Ravi diyor ki: O adam bir süre sonra Peygamberin (s.a.a) yanına gelerek: ‘Ya Resulullah! Allah hastalık ve fakirliği benden giderdi.’ diye arzetti.

3. Sabah ezanıyla Güneşin doğuşu arasında uyanık olmak:

Muhammed b. Müslim, İmam Bakır (veya İmam Sadık’tan) (a.s) sabah namazından sonra uyumak konusunda sorduğunda şöyle buyurdu: ‘Rızık o saatlerde dağıtılır. O saatte kimsenin uyumasını istemem.’

Yine İmam Bakır (a.s) şöyle buyuruyor: ‘Sabah uykusu uğursuzluktur ve insanın çehresini sarı ve çirkin gösterir. Böyle bir uyku mübarek olmayan kimselerin uykusudur. Allah kullarının rızkını şafaktan güneş doğuncaya kadar paylaştırır.’[5]

4. Gece namazı kılmak:

İmam Sadık’tan (a.s) şöyle rivayet edilmiştir: Birisi İmam’ın yanında fakirlikten öyle şikayet etti ki az kaldı açlığa kadar götürecekti. İmam (a.s) ondan ‘Gece namazı kılıyor musun?’ diye sorduğunda adam: ‘Evet’ diye cevap verdi. Bunun üzerine İmam (a.s) orada olanlara şöyle buyurdu: ‘Gece namazı kılıpta gündüz aç olacağını zanneden yalan söylemiştir. Doğrusu Yüce Allah gece namazıyla gündüzün rızkını üzerine almıştır.’[6]

Yerine getirildiğinde rızkın çoğalmasında etkili olan ameller çoktur. Biz bu kadarıyla yetiniyoruz.

Ancak rızkın azalmasına neden olan sebepler de var örneğin:

1. Niyet: Niyet her iki tarafta (rızkın azalmasında ve çoğalmasında) etkilidir. İmam Ali (a.s) buyuruyor: ‘İnsanın rızkı niyetine göredir.’[7] Bu söz, niyetin rızkın azalıp çoğalmasında etkili olduğu manasına gelmektedir. Yani insan ailesine ve başkalarına rahatlık vermek niyetinde olursa Allah onun rızkını artırır. Ama böyle bir niyeti olmazsa Allah’ta onu sıkar.

2. Rivayetlerde bazı şeylerin rızkı azalttığı belirtilmiştir.

İmam Ali (a.s) buyuruyor: ‘Rızkı azaltan şeyler şunlardır: Evdeki örümcek ağını temizlememek, hamamda (banyoda) hacet gidermek, cenabet halde yemek ve içmek, Ilgın ağacının çöpüyle diş arasını temizlemek, ayakta saçı taramak, çöpleri evde saklamak, yalan yere yemin etmek, zina, akşam namazıyla yatsı namazı arasında yatmak, güneş doğmadan yatmak, yalan konuşmayı adet edinmek, eğlenceli müzikleri çok dinlemek, muhtaç kimseyi akşam geri çevirmek, harcamalarda ölçüye dikkat etmemek, akraba ilişkilerini kesmek.’[8]

Allah Resulü (s.a.a) buyuruyor: ‘Yirmi özellik rızkı azaltır. Bu cümleden: Haceti gidermek için yataktan çıplak kalkmak, yemekten önce eli yıkamamak, ekmek kırıntılarına saygısızlık etmek, soğan ve sirke kabuğunu yakmak, evin kapısının çerçevesini yıkamamak, evi akşam süpürmek, evi elbisenin bir köşesiyle temizlemek, eli ve yüzü elbisenin koluyla kurutmak, akşamları bulaşıkları yıkamamak, su konulan kabın ağzını açık tutmak, camiden çıkmak için acele etmek, sabah erken çarşıya gidip akşama kadar orada kalmak, fakirlerden ekmek satın almak, evlada beddua etmek, elbiseyi giyinik halde dikmek, ışığı üfleyerek söndürmek.’[9]

Daha fazla bilgi için bkz:

Dizin: Rızkın Takdir Edilmiş Olması, Soru:3783 (Site:4007)

Dizin: Servetin Çok Olması İçin Dua, Soru:2626 (Site:4801)

 


[1] -Kuleyni, Muhammed b. Yakup, el-Kafi, c.5, s.250, Hadis.29, Daru’l-Kütübi’l-İslamiyye, Tahran, HŞ.1390

[2] -el-Kafi, c.2, s.550, Bab-u ed-Dua Li’l-Rızk

[3] -a.g.e. s.551, Hadis:4.

[4] -a.g.e. s.551, H.3.

[5] -Tusi, Muhammed b. Hasan, el-İstibsar, c.1, s.350, Hadis:2, Daru’l-Kütübi’l-İslamiyye, Tahran, HK.1390.

[6] -Saduk, Muhammed b. Ali, Men La Yahduruhu’l-Fakih, c.1, s.474, İntişarat-ı Camiay-ı Müderrisin, Kum, HK.1413.

[7] -Amedi, Abdulvahid b. Muhammed, Gurer-ul Hikem, s.399, İntişarat-ı Defter-i Tebliğat, Kum, HŞ.1366.

[8] -Tabersi, Ebu’l-Fazl, Ali b. Hasan, Mişkatu’l-Envar, c1, s.128, Kitaphane-i Haydariyye, Necef, HK. 1385.

[9] -Meclisi, Muhammed Bakır, Biharu’l-Envar, c.73, s.314, Hadis:1, Müessesetü’l-Vefa, Beyrut, HK.1404.

 

Diğer Dillerde Soru Tercümesi
Yorumlar
yorum Sayısı 0
Lütfen soruyu doğru giriniz
örnek : Yourname@YourDomain.com
Lütfen soruyu doğru giriniz
Lütfen soruyu doğru giriniz

Konusal Sınıflandırma

Rastgele Sorular

  • Allah-u Teâlâ’nın hilesinin anlamı nedir?
    8427 Tefsir 2012/06/11
    Arap lügatinde hile (mekr), bir kimseyi hedefin­den (hedef iyi ya da kötü olsun) alı koymaktır. Bu anlam esasınca hile her zaman ve her yerde kötü değildir. Bu kelimenin Allah-u Teâlâ’ya nispet verilmesi, zararlı komployu hünsa etmek anlamındadır ve bozguncular hakkında kullanıldığında, programları ıslah etmenin önünün ...
  • Eğer Muaviye kâfir idiyse o halde neden İmam Hasan Mücteba (a.s) onun ile barış yaptı ve hilafeti ona devretti?
    10938 Masumların Siresi 2010/08/22
    Muaviye, Ehli Sünnet kitaplarının tanıklığıyla şeriat karşıtı işlere ve şarap içmek, “iki bayram” namazı için ezan okutmak bidati ve Cuma namazını Çarşamba günü kılmak gibi birçok bidate mürtekip olmuştur. Bu nedenle ona karşı hiçbir müsamaha ve tolerans gösterilemez. Öte taraftan tarihin tanıklığıyla İmam Hasan’ın (a.s) Muaviye ...
  • Acaba Rüşvet Yemek Haram mıdır?
    10709 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2012/07/21
    Rüşvet etimolojik olarak “r-ş-v” kökünden gelme ve Arapça bir kelimedir. Kelimede bulunan “r” harfı feth (e), dam (u) ve kesr (i) (yani reşeve, rüşeve ve rişeve) olmak üzere üç şekilde kullanılmıştır. Bu kelime müfrettir ve onun cemi “reşa” veya “rişa” şeklindedir. Farsçada mozd (el emeği)
  • Tefsir-i bi-Rey ile entelektüelsel bir görüşten (güvenir (müvassak) haber-i vahit) yararlanarak yapılan tefsir arasında fark nedir?
    8468 Tefsir 2012/07/21
    Bazı ilimlerin Kur’anla irtibatı öyle bir şekildedir ki onlar olmaksızın Kur’an ayetlerini tefsir ve tahlil etmek imkansızdır. Sarf ilmi, nahiv ilmi, meani, beyan lügat vb. ilimler gibi. Dolayısıyla müfessir olan bir kimse Kur’anın daha iyi anlaşılması için etkili olan ilimlerde uzman olmalıdır. Kur’anı kerimde “am-has, mutlak-mukayet, nasih-mensuh” ...
  • Ye’cüc ve Me’cüc kavmi kimlerdi? Onların akıbeti ne oldu? Zülkarneyn’in onlar karşısında yaptıkları neydi?
    9366 Tefsir 2010/11/27
    Bu husustaki Kur’an ayetleri ve Tevrat’taki konular bütününden ve de tarihi verilerden anlaşıldığı kadarıyla bu topluluk Kuzey Asya bölgesinde yaşamakta olup güney ve batıya vahşi saldırılarıyla facia yaratmıştır. Zülkarneyn setinin kapatılmasıyla onların saldırıları büyük bir müddet sona ermiştir, ama ahir-i zamanda yeniden döneceklerdir. Bazıları vuku bulan ...
  • 1- Bir Sünni erkeği nasıl şia mektebiyle tanıştırabiliriz? 2- Şia bir kız Sünni bir gençle evlenebilir mi?
    18810 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2009/02/28
    Hem şia hem sünni müslümandırlar. İnanç, şer’i hükümler ve diğer konularda ortak yönleri çok fazladır. Elbette inkâr edilmeyecek bir takım faklı inanç ve görüşlere de sahiptirler. Ancak bu farklı görüşler, aralarında ihtilaf ve düşmanlığa yol açmamalı ve İslami kardeşlik temeline halel getirmemelidir.Bunun yanı ...
  • Erkeğin küpe takması caiz midir?
    24881 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2007/11/05
    Erkeklerin ziynet eşyalarından kullanmadaki İslam’ın kural ve ölçüsü iki şeyden ibarettir:1. Ziynet eşyasının altından yapılmamış olması. Çünkü altın takmak süs olsun veya olmasın erkeklere haramdır.2. Kadınlara mahsus olan ziynetlerden olmaması.Buna göre eğer bir bölge veya şehirde küpe kadınlara özgü bir ziynet sayılmazsa altından yapılmadığı takdirde ...
  • Naiplikle yapılan ibadetler, ibadetleri satın almak gibi değil midir?
    5887 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2012/05/27
    Kanun eksenli her toplumda ve her kanun koyucunun görüşünde asıl kanunların uzantısında bir takım kanunların bulunması kesin bir husustur. Asıl kanunlardan sonraki merhalede yer alan kanunlar, kanundan kötü yararlanmanın caiz oluşu manasına gelmez. Namaz, oruç ve hac gibi yükümlülükleri her şahsın kendi hayatı döneminde ve yaşarken yapması ...
  • Acaba bebek giysi takımı almak için yatırım yapılan paraya ve hakeza! Yatırım için satın alınmış olan arsa ve apartmana humus düşer mi?
    5528 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2012/03/12
    Tüm taklidi mercilerin fetvasına göre eğer içinde oturacak eviniz varsa, arsa ve apartmanı da kendi maaşınızdan ve kendi işinizden kazandığınız parayla, sermaye etmek ve onun karından yararlanmak için satın almışsanız ona humus taalluk eder. Ama eğer içinde oturacak eviniz yok ve variyetinizin azlığı nedeniyle arsa ve apartmanı ...
  • Muta hakkında rivayet edilen bütün rivayetler güvenilir midir?
    10412 Diraytü’l-Hadis (Hadis Etidü) 2012/02/19
    Kuranı kerimde geçici evliliğin caiz oluşu ilan edilmiş olan islami sünnetlerdendir. Bu sünneti hasene, Peygamber Efendimiz (s.a.a) zamanında ve birinci halifenin halifelik süresinde ve ikinci halifenin döneminin belirli bir kesiminde de İslam toplumu içinde uygulanılıyor. Bu durum ...

En Çok Okunanlar