جستجوی پیشرفته
بازدید
33207
آخرین بروزرسانی: 1394/09/21
خلاصه پرسش
حکمت پرداخت زکات فطره و دلایل وجوب آن چیست؟
پرسش
فلسفه پرداخت زکات فطریه و دلایل وجوب آن چیست؟
پاسخ اجمالی
یکی از واجبات مالی که باید با قصد قربت پرداخت شود، زکات فطره یا همان فطریه است. مسلمانان بعد از یک ماه روزه‌داری در ماه مبارک رمضان در روز عید فطر که اولین روز از ماه قمری شوّال است؛ معمولاً قبل از شرکت در نماز عید فطر؛ مبلغی را به عنوان فطریه پرداخت می‌کنند. این مبالغ؛ جهت کمک به فقرا و مستمندان و دیگر مواردی که در فقه آمده است، هزینه می‌شود.[1]
الف. حکمت پرداخت زکات فطره
فلسفه عبادات که از طرف شارع مأمور به انجام آن هستیم، به‌طور کامل مشخص نیست، اما با توجه به دلائل عقلی یا وجود برخی از روایات؛ می‌توان برخی از حکمت‌های عبادت را نام برد. درباره زکات فطره نیز روایاتی رسیده است که بیان‌گر حکمت پرداخت آن است:
1. زکات فطره باعث قبولی و تمامیت روزه می‌شود. در روایتی از امام صادق(ع) این‌گونه آمده است: «همانا دادن زکات فطره از جمله عوامل تمام‌کننده و کمال‌بخش روزه است همان‌گونه که صلوات بر پیامبر(ص) از جمله عوامل تمام کننده نماز می‌باشد؛ چرا که هرکس روزه بگیرد ولی زکات فطره را عمداً ترک کند و ادا نکند، مانند آن است که روزه‌ای نگرفته است. همان‌گونه که هرگاه کسی نماز بگذارد ولی صلوات بر پیامبر(ص) نفرستد مانند آن است که نماز نگذاشته است...».[2]
خداوند عبادت بدنی؛ مثل روزه را با عبادت مادی (پرداخت فطره) در هم آمیخته است و یکی را تکمیل کننده دیگری نامیده است تا بدین سبب، نتایج روزه‌داری که از جمله آن، درک شرایط مستمندان و فقیران است؛ در مرحله عمل نیز تحقق پیدا کرده و روزه‌داران با درک آن شرایط؛ اقدام به کمک‌های مالی به آنان کنند و ثمره روزه‌داری خویش را در عمل کامل کنند.[3]
2.  خودداری از پرداخت زکات فطره، شاید به مرگ زودرس بیانجامد. در روایتی از امام صادق (ع) آمده است:
«از جانب اهل و عیالت زکات فطره را ادا کن و همه را در نظر بگیر و از آنها کسی را فراموش نکن، چرا که اگر فردی از آنها را ترک کنی من بر فوت او خوف دارم». راوی می‌گوید: عرض کردم منظور از فوت چیست؟ آن‌حضرت فرمود: «مرگ».[4]
برطبق این روایت؛ زکات فطره؛ صدقه‌ای است که روزه‌داران برای حفظ جان خود و خانواده‌شان پرداخت می‌کنند.
3. در برخی روایات که در تفسیر آیه شریفه «قد افلح من زکیها»[5] آمده است؛ منظور از «زکیها»، پرداخت زکات فطره است[6] که می‌تواند یکی از مصادیق تزکیه نفس باشد. بنابراین، پرداخت زکات فطره می‌تواند موجب پاک‌سازی روح از رذایل اخلاقی باشد؛ زیرا پرداخت مقداری از مال به فقرا، انسان را از بُخل دور کرده و حس هم‌نوع دوستی و خدمت به دیگران را در وجودش پرورش دهد.
ب. دلایل وجوب پرداخت زکات فطره
شیخ مفید در این‌باره می‌گوید: «زکات فطره بر هر مسلمانی که آزاد و بالغ باشد و استطاعت پرداخت داشته باشد، واجب است؛ دلیل بر وجوب پرداخت زکات فطره روایات است: [مانند این‌که؛] عبدالرحمن بن حجاج از امام صادق(ع) روایت کرده است که فرمود: فطریه بر هر شخصی که زکات بر او واجب بوده؛ واجب است».[7] بنابراین، فقهای شیعه با توجه به روایات و اجماعی که بین آنها در این‌باره وجود دارد، قائل به وجوب زکات فطره شده‌اند.[8]
 

[2]. صدوق، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، ج 2، ص 183، قم، دفتر انتشارات اسلامى‏، 1413ق.
[4]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج 4، ص 174، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق.
[5]. اعلی، 14.
[6]. قاضی نعمان، دعائم الاسلام، ج1، ص 266، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، 1385ق.
[7]. شیخ مفید، محمد بن محمد، المقنعه، ص 247، قم، کنگره شیخ مفید، 1413ق.
[8]. ر. ک: محقق حلی، شرائع الاسلام، ج 1، ص 158، قم، اسماعیلیان، 1408ق.
ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • چله نشینی چیست؟ نظر شیعه در باره چله نشینی چیست؟
    129096 اختلاف روش ها 1391/10/26
    منظور از چله نشینی (عبادت اربعین) در سیر و سلوک عرفانی، مراقبت چهل روزه از خود است، تا از این طریق باطن فرد به آمادگی لازم جهت دریافت حکمت و علوم الاهی نایل شود. بسیاری از عرفا و علمای شیعه بر اساس آیات و روایات ...
  • حنش بن مالک کیست؟
    2952 درایه الحدیث 1399/04/01
    نام «حنش بن مالک» تنها در سند برخی از نقل‌هایی که مربوط به فتح ایران و جنگ‌ها و وقایع آن بوده دیده می‌شود.[1]مانند گزارشی که در ارتباط با ادعای حضور امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در سپاهی که به فتح ایران گسیل ...
  • آیا خرید و فروش بچه برای فرزندخواندگی، کار و ... مجاز است؟
    10956 فرزندان پرورشگاهی و یا نامشروع 1394/01/12
    خرید و فروش انسان –کوچک یا بزرگ- جایز نیست،[1] ولی اگر این امر به منظور سرپرستی و فرزندخواندگی بوده و خلاف مقررات نیز نباشد، به خودیِ خود اشکالی ندارد. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[2]
  • آیا بعد از مرگ، علاقه‌ای که انسانها به برخی رشته‌های علمی داشتند از آنان سلب می‌شود؟
    4366 معاد شناسی 1396/07/15
    اگر آن شخصی که دنیا را ترک کرده، انسانی گناهکار و مشرک باشد، آن‌چنان دچار عذاب خواهد شد که خود به خود همه این علاقه‌ها از یادش خواهد رفت و فقط به خود و مصیبتش مشغول خواهد بود. اما انسان نیکوکار که در رحمت خدا قرار گرفته است، ...
  • چه فرق محسوسی در پرستش و خودخواهی وجود دارد؟
    6682 انسان و خدا 1392/02/23
    «پرستش» واژه‌ای فارسی است و در لغت با این معانی: ستایش، نیایش و عمل یا رفتاری که نشانه بندگی باشد، آمده است.[1] نکته‌ای اصلی در مفهوم پرستش این است که شخص (پرستش کننده)، پرستش شونده را صاحب مقام و قدرت مافوق می‌داند، که قدرت ...
  • راه تفاهم زن و شوهر چیست؟
    17873 دستور العمل ها 1389/04/16
    بزرگترین سرمایه یک زندگی مشترک صداقت و یکرنگی زن و شوهر است. از طرف دیگر بدترین آفت و بزرگترین عامل اختلاف بین زن و شوهر بی اعتمادی و دروغ گویی آنان به یکدیگر است. از آنچه در سؤال خود بیان کرده اید برداشت می‌شود که به هر دلیل بین شما ...
  • اگر در هنگام قرائت حمد و سوره ، پای راست ما روی یک فرش و پای چپ ما روی فرش دیگر باشد، اشکالی دارد؟
    7446 دو سجده 1389/09/14
    شخص در هنگام نماز و موقعی که ایستاده است باید بدنش ثابت و آن را حرکت ندهد.[1] در مورد سؤال اول باید طوری بایستد که ایستادن به طور معمول صدق کند، مثلاً کسى که مى‏تواند درست بایستد، اگر پاها را خیلى گشاد بگذارد که به حال ایستادن ...
  • در چه مواردی روزه مسافر، صحیح است؟
    11805 قربانی 1393/06/25
    هر چند روزه مسافری که قصد اقامت ده روز در مکانی را ندارد صحیح نیست، ولی مراجع تقلید، مواردی را از عموم این قاعده استثنا نموده‌اند، که شرح آن چنین است: 1. مسافر مى‌تواند براى خواستن حاجت، سه روز در مدینه طیبه، روزه مستحبى بگیرد.
  • آیا انتساب کتاب فقه الرضا به شخص امام رضا(ع) درست است یا خیر؟
    14010 امام رضا ع 1391/06/30
    کتاب «فقه الرضا» کتابی است که در انتسابش به امام رضا(ع) دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد. به نظر ما، بعید است خود امام(ع) چنین کتابی را نوشته باشند. البته این نپذیرفتن به معنای رد کل کتاب و روایات موجود در آن نیست، بلکه کلیات کتاب مورد پذیرش بسیاری ...
  • اعلام تعداد نوزده‌نفره فرشتگان جهنم در قرآن چه حکمتی دارد؟
    11927 تفسیر 1394/11/18
    در ابتدای سوره مدّثر، خداوند متعال پس از بیان دستوراتی که خطاب به پیامبر اسلام(ص) دارند، اشاره به روز قیامت کرده و با لحنی تهدیدآمیز، درباره شخص کافر چنین می‌فرماید: «به زودی او را در سقر خواهیم انداخت».[1] در آیات بعد و در توصیف ...

پربازدیدترین ها