جستجوی پیشرفته
بازدید
231279
آخرین بروزرسانی: 1399/11/19
خلاصه پرسش
آیا روح پس از مرگ می‌تواند به حوادث و امور دنیا، آگاهی پیدا کند؟
پرسش
این‌که می‌گویند: «روح مرده در آن دنیا آگاه است»، یعنی چه؟ از کجا آگاه است؟ آیا از طریق فرشتگان با این دنیا در ارتباط است؟
پاسخ اجمالی

از آیات قرآن و روایات وارده از ائمه‌ی معصومین(ع) استفاده می‌شود که ارواح انسان‌ها می‌توانند پس از مرگ به عالم دنیا رجوع کرده و از احوال خویشان خود و ... آگاه شوند و نقش فرشتگان الهی، هم به عنوان واسطه‌ی در این کار، نه تنها نفی نشده؛ بلکه به آن تصریح شده است.

در روایات آمده است: «به درستى که مؤمن خانواده خویش را زیارت می‌کند، آنچه را دوست دارد، می‌بیند و آنچه را ناخوشایند دارد، از او پوشیده می‌شود». و «خداوند فرشته‌‏اى را با او روانه می‌‏کند تا چیزهایى را به او نشان دهد که شاد شود و ...».

پاسخ تفصیلی

برای روشن شدن پاسخ توجه به چند نکته ضروری است:

  1. انسان دارای دو بعد روح و بدن است و جای هیچ‌گونه انکار ‏نیست که حقیقتى به نام روح در انسان‌ها وجود دارد.

روح انسان، جوهری است مجرد که زنده، توانا، دانا و مختار است که از آن به نفس ناطقه یا روان هم تعبیر می‌شود.[1]

تعلق روح به بدن تعلق تدبیری است؛ یعنی روح دارای حیات بالاصاله است و تا به بدن متعلق است، بدن نیز از وى کسب حیات می‌کند و هنگامی که از بدن مفارقت نمود، بدن خواص حیات خود را از دست می‌دهد و به تدریج متلاشى می‌شود، اگرچه روح همچنان به حیات خود ادامه می‌دهد.[2]

  1. پژوهش‌های عقلانی در باب زندگی پس از مرگ، می‌تواند به اثبات مطالب کلی؛ مثل بقای روح و یا ضرورت معاد بپردازد؛ اما جزئیات مسائل پس از مرگ را باید از طریق وحی و سخنان ائمه(ع) دریافت نمود.
  2. از آیات و روایات در این زمینه استفاده می‌شود که روح انسان‌ها پس از مرگ می‌توانند از مسائل دنیا آگاهی پیدا کند.

برای نمونه به چند روایت در این زمینه توجه کنید:

  1. اسحق بن عمار از امام کاظم(ع) پرسید: آیا مؤمن خانواده خویش را زیارت می‌کند؟ امام (ع) فرمود: «آرى، گفتم چقدر؟ فرمود: بر حسب فضایلشان؛ پاره‌‏اى از آنان هر روز و گروهی هر سه روز».

اسحق بن عمار مى‏گوید: در اثناى کلام حضرت دریافتم که می‌‏فرمود: کمترین آنان هر جمعه(خانواده‌ی خود را زیارت می‌‏کنند)؛ پس گفتم: در چه ساعتى؟ فرمود: «هنگام زوال خورشید یا مثل آن؛ خداوند فرشته‌‏اى را با او روانه می‌کند تا چیزهایى را به او نشان دهد که شاد شود و از وى چیزهایى را بپوشاند که او را غمگین می‌سازد».[3]

  1. امام صادق‌(ع) در این زمینه می‌‏فرماید: «به درستى که مؤمن خانواده خویش را زیارت می‌‌‏کند؛ آنچه را دوست دارد، می‌‏بیند و آنچه را ناخوشایند دارد، از او پوشیده می‌‏شود و به درستى که کافر خانواده‌ی خویش را دیدار می‌‏کند؛ آنچه ناخوشایند او است می‌بیند، و آنچه را دوست دارد از او پوشیده می‌‏شود. امام(ع) می‌‏فرماید: پاره‏‌اى از ایشان هر جمعه و گروهی بر حسب عمل خود زیارت می‌‏کنند».[4]
  2. از آن‌جا که فرشتگان الهی در سلسله‌ی علل طولیه قرار دارند و از جمله اسباب الهی هستند، هیچ استبعادی ندارد که ارواح بتوانند به امر خداوند به عالم دنیا رجوع کرده و از احوال خویشان خود و... با خبر شوند و در این امر فرشتگان، نقش واسطه‌ای داشته باشند، چنان‌که در روایت نیز بدان اشاره شده است.

[1]. آن‌جا که سخن از ارتباط روح با جسم است و تأثیر متقابل این دو در یکدیگر، نام «روان» را بر آن می‌‏گذاریم و آن‌جا که پدیده‏‌هاى روحى جداى از جسم مورد بحث قرار می‌‏گیرند نام «روح» را به کار می‌‏بریم.

[2]. ر. ک: طباطبائی، سید محمد حسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 19، ص 135، قم، دفتر انتشارات اسلامی‏، چاپ پنجم‏، 1417ق.

[3]. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 1، ص 181، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1413ق.

[4]. کلینى، محمد بن یغقوب، کافى، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 3، ص 230، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • اجرای قصاص در افغانستان چگونه انجام می شود؟
    15803 Laws and Jurisprudence 1387/04/09
    افغانستان کشوری اسلامی است، قصاص به عنوان یکی از مجازات های اسلامی مورد توجه بوده و با شرایط و معیارهای موجود در فقه حنفی اجرا می شود.براساس قوانین این کشور، تمام احکام قطعی دادگاها لازم الاجرا است؛ مگر احکام مربوط به ...
  • ارتباط میان روح و بدن چگونه است؟
    71134 Islamic Philosophy 1387/11/05
    در مورد رابطه روح و بدن باید گفت بدن مرتبه ای از مراتب نفس و روح است و به همین دلیل در حقیقت، بدن در نفس و روح است نه این که روح در بدن موجود باشد؛ زیرا براساس حکمت متعالیه نفس به دلیل جامعیت و قوت وجودی دارای مراتبی ...
  • حقیقت گناه چیست؟ و چه اثرى بر روح و روان انسان دارد؟
    58760 گناه 1386/03/23
    پرسش مطرح شده در چهار بخش قابل بررسی است:حقیقت گناه: گناه که در عربى به آن «اثم» و «عصیان» گفته مى‏شود، به معناى سرپیچى از امر مولا و خطا و لغزش است. انسان گناه کار به جاى اطاعت از عقل، از شهوت و غضب پیروی مى‏کند، ...
  • پیشینه نگارش مقتل‌نویسی شهدای کربلا از چه زمانی آغاز شد؟
    8103 تاریخ 1392/11/20
    تک‌نگاری حادثه‌ها، یک گونه از نوشته‌های تاریخی است که مسلمانان در قرون نخستین برای ثبت وقایع مهم از آن بهره جسته‌اند. چنین نوشته‌هایی اغلب پیرامون روزهای پُر حادثه‌ای است که سرنوشت تاریخی مسلمانان را دچار تحوّل می‌کند.[1] یکی از تلاش‌های جدّی مورّخان در تدوین ...
  • آیا رفتاری که قبعثری در مقابل تهدید حجاج بن یوسف انجام داد، می‌تواند الگویی باشد که سخن دیگران را حمل بر صحّت کنیم؟
    4541 تاريخ بزرگان 1397/08/01
    ابتدا باید گفت؛ «حمل به صحّت» و «بازی با کلمات برای نجات خود» دو موضوع جدا از هم می‌باشند و آنچه در داستان قبعثری آمده از نوع دوم است. با ذکر این نکته به گزارش این داستان می‌پردازیم. حجّاج بن یوسف ثقفی[1] قبعثری و ...
  • ازدواج شغار، از دیدگاه اسلام چه حکمی دارد؟
    15099 ازدواج 1392/04/13
    در عصر جاهلیت به واسطۀ این که حرمتى براى زن قائل نبودند مهریه را که حق مسلّم زن بود اولیاى او مى‌گرفتند و حتى در پاره‌اى از موارد مهریۀ یک زن را ازدواج زن دیگرى قرار مى‌دادند - مثلاً برادرى خواهر خود را به ازدواج شخصى در ...
  • از چه راه‌هایی چشم‌زخم دفع می‌شود؟
    151954 تفسیر 1386/08/13
    چشم‌زخم از تأثیرات نفسانی است که دلیلی بر نفی آن وجود ندارد، بلکه حوادث بسیاری دیده شده است که با چشم‌زدن منطبق است.شیخ عباس قمی(ره) در تعویذات چشم‌زخم، خواندن آیه‌ی 51 سوره‌ی مبارکه‌ی قلم را سفارش کرده است. این آیه با توجه به شأن نزول آن ...
  • تفسیر «منهج الصادقین» ملا فتح الله کاشانی دارای چه امتیازاتی هست؟
    16320 علوم قرآنی 1392/05/14
    تفسیر «منهج الصادقین فی تفسیر القرآن المبین و إلزام المخالفین‏»[1] نوشته ملا فتح اللّه کاشانى از علمای شیعه بوده که در قرن دهم (متوفی 988 یا 997 یا هـ.ق) می‌زیست.[2] این تفسیر، از تفاسیر ارزشمند شیعى است که به ...
  • بهترین راه شناخت و پی‌بردن به اوصاف خدای کریم کدام است؟
    24395 صفات الهی 1391/09/22
    اوصاف خداوند را از سه راه می‌توان شناخت: 1. عقل: راه اول راه عقلی است؛ چنان‌که در کتاب‌های کلامی و فلسفی از این‌راه استفاده می‌کنند. برای اطلاع بیشتر رجوع شود به کتاب‌هایی؛ مانند شرح تجرید الاعتقاد خواجه نصیر طوسی، بدایة الحکمه و نهایة الحکمه علامه ...
  • آیا اسلام زندگی در شهرهای بزرگ را بهتر از سکونت در روستاها و شهرهای کوچک می‌داند؟!
    28405 حدیث 1393/09/08
    در متون حدیثی، روایاتی از پیامبر اسلام(ص) و امام علی(ع) وجود دارد که در آنها توصیه شده است در شهرها، بویژه شهرهای بزرگ زندگی کنید و از روستاها گریزان باشید؛ مانند: 1. «أَوْصَى النَّبِیُّ (ص) لِعَلِیٍّ (ع) یَا عَلِیُّ لَا تَسْکُنِ الرُّسْتَاقَ فَإِنَّ شُیُوخَهُمْ جَهَلَةٌ وَ شَبَابَهُمْ عَرَمَةٌ ...

پربازدیدترین ها