جستجوی پیشرفته
بازدید
17031
آخرین بروزرسانی: 1401/02/18
خلاصه پرسش
قانون «مدّ متصل» و «مدّ منفصل» در قرآن چیست؟ و آیا رعایت نکردن آنها در نماز، موجب بطلان آن می‌شود؟
پرسش
سلام علیکم؛ اگر تشخیص «مدّ» واجب و مستحب در خواندن قرآن و دعا از یکدیگر قابل تشخیص نباشند، چه حکمی دارد؟ و اگر تاکنون در مورد اندازه‌ی کشیدن آنها اشتباه کرده باشیم، چه حکمی دارد؟
پاسخ اجمالی

«مَدّ» در لغت به معنای «کشش» است. و در اصطلاح، به کشیدن صدا بیش از مقدار طبیعی در حروف مدّی (الف ما قبل مفتوح، یاء ما قبل مکسور و واو ما قبل مضموم) «مد» گفته می‌شود. رعایت مد در تلاوت قرآن از جمله قواعد تجوید است که موجب زیبایی قرائت خواهد شد.

مد منفصل و مد متصل

یکی از تقسیمات مد، تقسیم آن به مد متصل و مد منفصل است:

  1. مد منفصل: مدی است که حروف مد و سبب آن(همزه) در یک کلمه قرار ندارند، بلکه حرف مد در آخر کلمه و همزه در ابتدای کلمه‌ی بعد قرار می‌گیرد؛ مانند: «بما أنزل»، «کفروا إلی»، و «ماله أخلده». در علم تجوید گفته می‌شود مقدار این قسم از مد، دو تا پنج حرکت است.[1]
  2. مد متصل: مدی است که حروف مد و سبب مد(همزه و سکون) در یک کلمه واقع شوند؛ مانند جاء، جیء، سوء، ضالّین و... . در علم تجوید گفته می‌شود رعایت این قسم از مد، لازم بوده و مقدار آن به ‌اندازه چهار الف است.[2]

گفتنی است، اصطلاح «مد لازم»، اصطلاحی تجویدی است، نه فقهی؛ بنابراین، چنانچه کسی در تلاوت قرآن، قاعده‌ی مد را رعایت نکند، به لحاظ قواعد تجویدی، قرآن را با روش صحیح نخوانده، نه این‌که مرتکب گناه شده باشد.

البته درباره‌ی قاعده مد در قرائت نماز، گروهی از فقها[3] رعایت مد متصل را واجب دانسته و بر این اساس، عدم رعایت عمدی آن‌را موجب بطلان نماز می‌دانند.[4] اما گروهی دیگر[5] رعایت این قاعده در قرائت نماز را صرفا، بهتر دانسته‌اند.[6]

شایان ذکر است، درباره‌ی مقدار کشیدن صدا در حروف مد، همین قدر که عرف بگوید، کشش ایجاد شده، کافی است.[7]


[1]. المالکی، عبدالواحد محمد، شرح کتاب التیسیر للدانی فی القراءات، ص 310، بیروت، دار الکتب العلمیه، چاپ اول، 1424ق.

[2]. همان.

[3]. حضرات آیات: خوئى، گلپایگانى، اراکى، صافى گلپایگانی، بهجت، سیستانى، نورى، وحید خراسانی.

[4]. آیت الله سیستانی: در صورت عدم رعایت مد در قرائت، نماز باطل نمی‌شود، ولی در مثل «وَ لَا الضّٰالِّینَ»، باید به همان مقداری مَد دهد؛ در هر حال اگر کسی، از این مسئله آگاهی نداشته و آن‌را رعایت نکرده باشد، نماز او باطل نیست. ر. ک: 52878 (حکم نمازی که کلماتی از آن اشتباه خوانده شد).

[5]. حضرات آیات: امام خمینی، خامنه‌‌ای، فاضل لنکرانی، مکارم شیرازی، تبریزى، شبیرى زنجانى و سبحانی.

[6]. امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، گردآورنده، بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسین، ج ‌1، ص 554‌، م 1003، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ هشتم، 1424ق؛ وحید خراسانى، حسین، توضیح المسائل، ص 199، م 1012، قم، مدرسه امام باقر(ع)، چاپ نهم، 1428ق.

[7]. بهجت، محمد تقى، استفتائات، ج ‌2، ص 145، س 1998، قم، دفتر حضرت آیت الله بهجت، چاپ اول، 1428ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • قضا و قدر الهی را به زبانی ساده و روان توضیح دهید؟
    15804 قضا و قدر 1400/05/12
    «قضا» یعنی حکم، قطع و حتمیت. در نظام آفرینش، ‌موجودات مادی از چندین راه ممکن است به وجود بیایند، به عنوان مثال اگر به خانه‌ی شما از چند کوچه راه باشد، ورود به خانه‌ی شما از چند راه ممکن است. حال اگر از میان چندین ...
  • آداب و احکام قبل و بعد از مردن چیست؟
    265998 احتضار 1392/02/30
    آدابى که در این باره مطرح است، دو بخش دارد؛ بخشى مربوط به قبل از مرگ است که با عنوان «احکام محتضر» از آن یاد مى‌شود و از جمله آنها، این است که باید شخص را در هنگام مردن به پشت بخوابانند به طورى که کف پاهایش به ...
  • این که می گویند خدا فلان بنده اش را به خودش وا گذاشته است، معنایش چیست؟
    22794 تفسیر 1389/11/04
    این یک مفهوم قرآنی است. خداوند متعال در قرآن می فرماید:"نَسُوا اللَّهَ فَنَسِیَهُمْ "؛ خدا را فراموش کردند، و خدا (نیز) آنها را فراموش کرد. این معنایش این است که چون برخی از انسان ها در دنیا خدا را ...
  • آیا حقیقت حضرت علی (ع) ازلی است؟
    16128 دانش، مقام و توانایی های معصومان 1388/02/12
    معنای ازلی بودن این است که موجودی در گذشته، سابقه عدم (نبود) نداشته باشد؛[1] یعنی همیشه وجود داشته است. منظور از حقیقت حضرت علی (ع)، اگر وجود مادی ایشان باشد روشن است که وجود مادی ایشان ازلی نیست ولی اگر منظور از حقیقت، ...
  • آیا روزه بدون خواندن نماز صحیح و قبول است؟
    114384 Laws and Jurisprudence 1390/05/26
    مطابق با آموزه‌های دینی، نماز اولین فعل عبادی در میان اعمال دینی ما است؛ یعنی پس از اصول اعتقادی (اصول دین)، در مرحله عمل (که از آن به فروع دین تعبیر می‌شود)، اولین چیزی که موضوعیت دارد، نماز است که از آن به ستون و عمود دین تعبیر شده ...
  • منظور از فراز «فاقد کل مفقود» در برخی دعاها چیست؟
    5223 حدیث 1397/06/18
    در مورد معنای جمله «وَ فاقِدَ کُلِ‏ مَفْقُود»[1] که در توقیعی از سوی امام زمان(عج) در دعای ماه رجب، وارد شده است، احتمالاتی وجود دارد: 1. واژه «فقدان» از ریشه «فقد» به معنای عدم و نیستی است،[2] و «فَقَدَهُ»؛ یعنی‌ ...
  • آیا زبان عربی بر باقی زبان‌ها برتری دارد؟
    14381 علوم قرآنی 1392/01/14
    در ابتدا باید به این نکته توجه داشت، که الزامی نیست تا وحی الهی با کامل‌ترین زبان نازل شود، همان‌گونه که شاهدیم برخی از کتاب‌های آسمانی با زبانی غیر از زبان عربی نازل شده‌اند. از سوی دیگر بررسی دقیق ساختار یک زبان و مقایسه آن با دیگر ...
  • آیا فروشنده و راهنمایی کننده روش مصرف قرص "سقط جنین" مباشر سقط محسوب می‌گردد؟ این گناه حق الناس دارد؟
    11771 سقط جنین 1393/02/22
    مباشر سقط به کسی گفته می‌شود که عمل سقط را انجام می‌دهد مانند زنی که قرص می‌خورد یا کسی که آمپول تزریق می‌کند، اما فروشنده قرص یا آموزش دهنده سقط، مباشر محسوب نمی‌شود. ولى به هر حال فروش این‌گونه محصولات و یا راهنمایى (در حدى که مصداق کمک ...
  • خلاصه‌ای از زندگی ام سلمه همسر پیامبر اسلام(ص) را بیان کنید؟
    10795 تاريخ بزرگان 1399/09/05
    نام و نسب ام سلمهام سلمه، کنیه‌ی یکی از امهات المؤمنین از همسران گرامی پیامبر اسلام(ص) است که نامش قبل از اسلام، هند، یا رمله بود.[1] پدرش سهیل[2] و یا حذیفه با کنیه‌ی ابی‌مغیره، ملقب به زاد الرکب،[3] ...
  • چه قیام‌ها و شورش‌هایی در زمان امامت امام هادی(ع) اتفاق افتاد؟
    8615 تاریخ 1393/10/18
    در دوران امامت امام هادی(ع) که با حکومت چندین خلیفه عباسی همزمان بود، برخوردهای اعتقادی، مناقشه‌های علمی، تبعیض‌های قومی، فشارهای اقتصادی و سیاسی؛ جنبش‌های مختلفی را با انگیزه‌های دینی یا غیر دینی برانگیخت که برخی از آنها مانند حرکت کولی‌ها را نمی‌توان به هیچ وجه، قیامی اسلامی دانست، ...

پربازدیدترین ها