جستجوی پیشرفته
بازدید
3551
آخرین بروزرسانی: 1401/08/04
خلاصه پرسش
توکل و توسل چه ارتباطی با یکدیگر دارند؟
پرسش
سلام؛ آیا در رسیدن به حاجات توکل و توسل باید همراه باشند؟
پاسخ اجمالی
  1. توکل عبارت است از: اعتماد و اطمینان قلبی انسان در تمام کارها به خداوند متعال، و حواله‌کردن همه‌ی کارهای خود به او و تکیه بر حول و قوه الهی.
  2. توسل در اصطلاح دینی مسلمانان عبارت است از: واسطه قرار دادن پیامبران، امامان، و صالحان به پیشگاه خداوند، برای رسیدن به مقام قرب الهی.
  3. توسل و یاری‌خواستن از پیامبران و اولیای الهی، به معنای شریک قرار دادن آنان در افعال خداوند نیست؛ بلکه به این معنا است که اولا: خداوند جهان را بر اساس اسباب و مسببات خلق و اداره می‌کند و اسباب و مسببات نیز اعم از مادی و معنوی است. ثانیا: تأثیر علل و اسباب مادی و معنوی وابسته و منوط به اذن و اجازه خداوند است؛ همه علت‌ها به علت و مبدأ اول بازگشت می‌کنند و همه این علل و اسباب به فرمان او و طبق اراده و خواست او انجام وظیفه می‌نمایند؛ بنابر این، توسل به اولیای الهی به این معنا است که آنان از مقرّبان درگاه الهی بوده و در پیشگاه خداوند دارای موقعیت و احترام ویژه‌ای هستند، و به همین جهت، سبب و وسیله جریان فیض خداوند هستند.

نتیجه این‌که هر چند توکل بر خدا، در واقع همان توحید در افعال است، و به این معنا می‌باشد که انسان موحد معتقد است که در کل هستی فقط یک موجود مؤثر مستقل به نام خدا وجود دارد؛ اما این اعتقاد مانع از توسل به اسباب نیست؛ زیرا همان‌‌گونه که اشاره کردیم اسباب و مسببات بر اساس اراده الهی تأثیرگذارند و اولیای الهی برترین اسباب و مسبباتی هستند که خداوند به آنان قدرت تأثیر داده و بنابر این، توسل در راستای توکل بر خداوند، و یا به عبارتی در طول آن ارزیابی می‌شود؛ یعنی اساس و بنیان همه کارها باید توکل بر خداوند بوده و در همان راستای توکل بر او باید  توسل نیز داشت؛ یعنی همان‌‌گونه که برای شفای بیماری باید بر خداوند توکل کرده و با این وجود نباید از رفتن به پزشک و استفاده از دارو غفلت کرد و این دو منافاتی با هم ندارند زیرا چه بسا با توکل بر خدا، مانع از خطای پزشک در تشخیص بیماری و یا در تجویز دارو گردیم.

در موردی مشابه، توسل به اولیای الهی را نیز مسیری می‌دانیم که همان خدایی که به او توکل کرده‌ایم با ما توصیه کرده است.[i]


[i]. ر. ک: «توسل در قرآن و سنت»، 2032؛  «فلسفه‌ی توسل به اهل‌بیت(ع)، 1321؛ «توسل و ارتباط بدون واسطه با خداوند»، 542؛ «ارتباط اخلاق و توکل»، 2434.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    758463 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    738005 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    652285 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    647224 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    641913 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    581964 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    577252 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    560281 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    560164 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    551918 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...