جستجوی پیشرفته
بازدید
144
آخرین بروزرسانی: 1403/04/04
خلاصه پرسش
در کتاب المسترشد به نامه‌ای از امام علی(ع) اشاره شده است که بعد از فتح مصر برای مردم آن سامان فرستاده و ضمن آن فرمود اگر حمزه و جعفر زنده بودند، به اجبار بیعت نمی‌کردم! لطفا این نامه را ترجمه کنید؟
پرسش
در کتاب المسترشد فی إمامة علی بن أبی طالب، صفحه 409 به بعد، به نامه‌ای از امیرالمومنین(ع) اشاره شده است که شامل فقرات و اطلاعات مهمی، مانند: «لَوْ کَانَ بِهِمْ حَمْزَةُ أَوْ أَخِی جَعْفَرٌ مَا بَایَعْتُ کُرْهاً»، است. با توجه به این‌که این کتاب به فارسی ترجمه نشده است؛ لطفا آن‌را ترجمه و شرح نموده و فقرات مبهم آن‌را توضیح دهید.
پاسخ اجمالی

همان‌گونه که در پرسش آمده، «محمد بن جریر طبری»[1] در کتاب المسترشد خود نامه‌ای از امام علی(ع) را نقل می‌کند که خطاب به مردم مصر و برای ثبت در تاریخ نگاشته شده است.

در این نامه بعد از بیان خدمات رسول خدا(ص) نسبت به مردم در اجرای اهداف رسالت، شکایت‌هایی از مردم زمانه خویش مطرح می‌کند که چگونه مردم بعد از پیامبر(ص)، سفارش‌های آن‌‌حضرت را نادیده گرفته، و جانشینش را در اجرای اهداف الهی تنها گذاشتند.

برخی از مطالب موجود در این نامه، با عبارات مختلف در سخنان دیگر امام(ع) مانند آنچه در خطبه شقشقیه بیان شده است نیز وجود دارد.

از آن‌جا که در مقطع کنونی، ترجمه کامل کتاب‌ها در حیطه وظایف این پایگاه تعریف نشده، تنها به ترجمه فرازی از آن می‌پردازیم که امام(ع) از فقدان حمزه و جعفر، هنگام وفات پیامبر(ص) و بیعت سقیفه افسوس می‌خورند:

«... وَ کَانَ نَبِیُّ اللَّهِ (ص) عَهِدَ إِلَیَّ فَقَالَ: یَا ابْنَ أَبِی طَالِبٍ لَکَ وَلَایَةُ أُمَّتِی مِنْ بَعْدِی فَإِنْ وَلَّوْکَ فِی عَافِیَةٍ وَ اجْتَمَعُوا عَلَیْکَ بِالرِّضَا فَقُمْ بِأَمْرِهِمْ، وَ إِنِ اخْتَلَفُوا عَلَیْکَ فَدَعْهُمْ وَ مَا هُمْ فِیهِ، فَإِنَّ اللَّهَ سَیَجْعَلُ لَکَ مَخْرَجاً. فَنَظَرْتُ فَإِذَا لَیْسَ مَعِی رَافِدٌ وَ لَا ذَابٌّ، وَ لَا مُسَاعِدٌ إِلَّا أَهْلُ بَیْتِی فَضَنِنْتُ بِهِمْ عَلَى الْمَوْتِ وَ الْهَلَاک وَ لَوْ کَانَ بِهِمْ حَمْزَةُ أَوْ أَخِی جَعْفَرٌ، مَا بَایَعْتُ کُرْهاً، فَأَغْضَیْتُ عَلَى الْقَذَى وَ تَجَرَّعْتُ الشَّجَى، وَ صَبَرْتُ مِنْ کَظْمِ الْغَیْظِ عَلَى أَمَرَّ مِنَ الْعَلْقَمِ وَ آلَمَ القلوب [لِلْقُلُوبِ‏] مِنْ حَزِّ الشِّفَارِ، ثُمَّ تَفَاقَمَتِ الْأُمُورُ، فَمَا زَالَتْ تَجْرِی عَلَى غَیْرِ جِهَتِهَا، فَصَبَرْت...»؛[2]

پیامبر خدا(ص) با من قراری بست و فرمود: ای پسر ابوطالب! بعد از من، سرپرستی امتم با تو است.

اگر آنان در آرامش، تو را به سرپرستی پذیرفته و به آن راضی‌ شدند، حکومت را بپذیر و به سر و سامان دادن کارشان بپرداز، و اگر در این زمینه اختلافی پدید آمد، هم به آنان و هم به اختلافاتشان توجهی نکن؛ زیرا خداوند برای تو راه نجاتی قرار می‌دهد.

(بعد از رحلت رسول خدا) نگریستم و دیدم که جز خانواده‌ام یار و مدافعی برایم نمانده، و خواستم که آنان نیز در این ماجرا کشته نشده و از بین نروند؛ اما اگر حمزه یا برادرم جعفر زنده بودند، (شاید شرایط تغییر می‌کرد و) بر خلاف میل خود و به اجبار بیعت نمی‌کردم!

از این‌رو خاری که در چشمم بود را نادیده گرفته و آنچه در گلویم مانده بود را بلعیدم و بر خشم خود در چیزهایی غالب آمدم که از حنظل تلخ‌‏تر، و دردش براى قلب از بریدن کاردهاى بزرگ سخت‌‏تر بود. در ادامه نیز وضعیت حساسی پیش آمد و کارها بر خلاف جهت صحیح آن پیش می‌رفت و من همچنان صبر می‌کردم ....

 

برخی تعابیر موجود در این نامه نشانگر شدت انحرافی بود که در مسلمانان به وجود آمد، و گرنه در همان زمان نیز یارانی؛ مانند سلمان، اباذر، مقداد و ... بودند که از حریم ولایت دفاع می‌کردند. البته این اندک افراد نیز به عنوان بخشی از خانواده‌شان به شمار می‌آمدند که امام دغدغه جانشان را داشت؛ و از همین‌رو بود که پیامبر(ص) فرمود: «سلمان منّا أهل البیت».[3]

برای آگاهی بیشتر در این زمینه به مدخل «امام علی(ع)» در همین سایت مراجعه نمایید.


[1]. برخی ایشان را غیر از مؤلف تاریخ طبری، اما هم‌نام و تقریبا هم‌عصر او می‌دانند.

[2]. طبری آملی کبیر، محمد بن جریر بن رستم، المسترشد فی إمامة علی بن أبی طالب علیه السلام، محقق، مصحح، محمودی، احمد، ص 417، قم، کوشانپور، چاپ اول، 1415ق.

[3]. ثقفى، ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال‏، الغارات، ج ‏2، ص 823، تهران، انجمن آثار ملى‏، چاپ اول‏، 1395ق؛ ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی طالب(ع)، ج ‏1، ص 85، قم، علامه، چاپ اول، 1379ق؛ ابن کثیر دمشقی‏، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، ج ‏2، ص 180. بیروت، دار الفکر، 1407ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • قضا و قدر الهی را به زبانی ساده و روان توضیح دهید؟
    15804 قضا و قدر 1400/05/12
    «قضا» یعنی حکم، قطع و حتمیت. در نظام آفرینش، ‌موجودات مادی از چندین راه ممکن است به وجود بیایند، به عنوان مثال اگر به خانه‌ی شما از چند کوچه راه باشد، ورود به خانه‌ی شما از چند راه ممکن است. حال اگر از میان چندین ...
  • آداب و احکام قبل و بعد از مردن چیست؟
    265998 احتضار 1392/02/30
    آدابى که در این باره مطرح است، دو بخش دارد؛ بخشى مربوط به قبل از مرگ است که با عنوان «احکام محتضر» از آن یاد مى‌شود و از جمله آنها، این است که باید شخص را در هنگام مردن به پشت بخوابانند به طورى که کف پاهایش به ...
  • این که می گویند خدا فلان بنده اش را به خودش وا گذاشته است، معنایش چیست؟
    22794 تفسیر 1389/11/04
    این یک مفهوم قرآنی است. خداوند متعال در قرآن می فرماید:"نَسُوا اللَّهَ فَنَسِیَهُمْ "؛ خدا را فراموش کردند، و خدا (نیز) آنها را فراموش کرد. این معنایش این است که چون برخی از انسان ها در دنیا خدا را ...
  • آیا حقیقت حضرت علی (ع) ازلی است؟
    16128 دانش، مقام و توانایی های معصومان 1388/02/12
    معنای ازلی بودن این است که موجودی در گذشته، سابقه عدم (نبود) نداشته باشد؛[1] یعنی همیشه وجود داشته است. منظور از حقیقت حضرت علی (ع)، اگر وجود مادی ایشان باشد روشن است که وجود مادی ایشان ازلی نیست ولی اگر منظور از حقیقت، ...
  • آیا روزه بدون خواندن نماز صحیح و قبول است؟
    114384 Laws and Jurisprudence 1390/05/26
    مطابق با آموزه‌های دینی، نماز اولین فعل عبادی در میان اعمال دینی ما است؛ یعنی پس از اصول اعتقادی (اصول دین)، در مرحله عمل (که از آن به فروع دین تعبیر می‌شود)، اولین چیزی که موضوعیت دارد، نماز است که از آن به ستون و عمود دین تعبیر شده ...
  • منظور از فراز «فاقد کل مفقود» در برخی دعاها چیست؟
    5223 حدیث 1397/06/18
    در مورد معنای جمله «وَ فاقِدَ کُلِ‏ مَفْقُود»[1] که در توقیعی از سوی امام زمان(عج) در دعای ماه رجب، وارد شده است، احتمالاتی وجود دارد: 1. واژه «فقدان» از ریشه «فقد» به معنای عدم و نیستی است،[2] و «فَقَدَهُ»؛ یعنی‌ ...
  • آیا زبان عربی بر باقی زبان‌ها برتری دارد؟
    14381 علوم قرآنی 1392/01/14
    در ابتدا باید به این نکته توجه داشت، که الزامی نیست تا وحی الهی با کامل‌ترین زبان نازل شود، همان‌گونه که شاهدیم برخی از کتاب‌های آسمانی با زبانی غیر از زبان عربی نازل شده‌اند. از سوی دیگر بررسی دقیق ساختار یک زبان و مقایسه آن با دیگر ...
  • آیا فروشنده و راهنمایی کننده روش مصرف قرص "سقط جنین" مباشر سقط محسوب می‌گردد؟ این گناه حق الناس دارد؟
    11771 سقط جنین 1393/02/22
    مباشر سقط به کسی گفته می‌شود که عمل سقط را انجام می‌دهد مانند زنی که قرص می‌خورد یا کسی که آمپول تزریق می‌کند، اما فروشنده قرص یا آموزش دهنده سقط، مباشر محسوب نمی‌شود. ولى به هر حال فروش این‌گونه محصولات و یا راهنمایى (در حدى که مصداق کمک ...
  • خلاصه‌ای از زندگی ام سلمه همسر پیامبر اسلام(ص) را بیان کنید؟
    10795 تاريخ بزرگان 1399/09/05
    نام و نسب ام سلمهام سلمه، کنیه‌ی یکی از امهات المؤمنین از همسران گرامی پیامبر اسلام(ص) است که نامش قبل از اسلام، هند، یا رمله بود.[1] پدرش سهیل[2] و یا حذیفه با کنیه‌ی ابی‌مغیره، ملقب به زاد الرکب،[3] ...
  • چه قیام‌ها و شورش‌هایی در زمان امامت امام هادی(ع) اتفاق افتاد؟
    8615 تاریخ 1393/10/18
    در دوران امامت امام هادی(ع) که با حکومت چندین خلیفه عباسی همزمان بود، برخوردهای اعتقادی، مناقشه‌های علمی، تبعیض‌های قومی، فشارهای اقتصادی و سیاسی؛ جنبش‌های مختلفی را با انگیزه‌های دینی یا غیر دینی برانگیخت که برخی از آنها مانند حرکت کولی‌ها را نمی‌توان به هیچ وجه، قیامی اسلامی دانست، ...

پربازدیدترین ها