در مسئله گفتن اذان و اقامه برای نمازهای یومیه، بیشتر فقها گفتن آنها را برای مرد و زن، مستحبی مؤکد و تعدادی نیز گفتن آن‌را واجب می‌دانند.[1]

گفتنی است که هنگام نماز جماعت، با اذان مؤذن و یا امام نیازی نیست که مأمومان آن‌را مستقلا انجام دهند. البته تکرار هم‌زمان اذان به همراه مؤذن، مستحب است.

همچنین، امام جماعت می‌تواند با شنیدن اذان و اقامه توسط مؤذن، مستقیما به سراغ تکبیرة الاحرام برود و نماز را آغاز کند؛ اما امروزه عرف بر این قرار گرفته که در اقامه، امام جماعت، نقش مستقیم دارد.

بنابر این، مهم اصل انجام این دو عمل است، و مهم نیست که چه کسی اقدام به انجام آنها می‌کند.

در برخی کتاب‌های فقهی،[2] وارد شده است که شخص مؤذن، به خصوص مؤذن راتب(کسی که به طور دائم در یک مسجد اذان می‌گوید) به گفتن اقامه نیز بپردازد.

در همین موضوع روایتی از پیامبر(ص) نقل شده است که می‌توان از آن برداشت نمود که اقامه هم بر عهده مؤذن است:

«للمؤذن فیما بین الأذان و الإقامة مثل أجر الشهید المتشحط بدمه فی سبیل الله»؛[3] مؤذن در فاصله‌ی بین اذان و اقامه، همان پاداشی را دریافت می‌‌کند که شهید در راه خدا دریافت می‌کند.

[1]. ر. ک: «اذان و اقامه در نماز».

[2]. طباطبائی یزدی، سید محمدکاظم، العروه الوثقی (مع تعالیق بعض الاعاظم)، ج 2، ص 392، قم، میثم تمار، چاپ اول، 1427ش؛ شهید ثانی، شرح اللمعه، تحقیق، کلانتر، محمد، ج 1، ص 583، نجف، دانشگاه نجف، چاپ اول، 1386ق.

[3]. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 1، ص 283، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1413ق.